Bảo vệ đa dạng sinh học của hành tinh

Nạn buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã vẫn diễn ra dai dẳng, bất chấp những nỗ lực ngăn chặn của các quốc gia và cộng đồng quốc tế. Dù ghi nhận một số kết quả tích cực, song Cơ quan phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) trong báo cáo công bố gần đây tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo tình trạng này vẫn ảnh hưởng đến hàng nghìn loài động, thực vật, là mối đe dọa với đa dạng sinh học toàn cầu.
Ảnh: UNODC.
Ảnh: UNODC.

Báo cáo tội phạm động vật hoang dã thế giới của UNODC nhận định, phạm vi và quy mô hoạt động của tội phạm buôn bán động vật hoang dã vẫn là mối bận tâm của quốc tế.

Theo báo cáo, trong giai đoạn 2015-2021, tình trạng này diễn ra tại 162 quốc gia và vùng lãnh thổ, tác động khoảng 4.000 loài động, thực vật, trong đó có 3.250 loài nằm trong Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Tê giác, tê tê, voi… là các loài động vật bị nhắm đến nhiều nhất. Các loài thực vật, như tuyết tùng, trầm hương… cũng thường là mục tiêu của những kẻ buôn lậu.

Theo báo cáo của UNODC, trong giai đoạn 2015-2021, tình trạng này diễn ra tại 162 quốc gia và vùng lãnh thổ, tác động khoảng 4.000 loài động, thực vật, trong đó có 3.250 loài nằm trong Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Tê giác, tê tê, voi… là các loài động vật bị nhắm đến nhiều nhất. Các loài thực vật, như tuyết tùng, trầm hương… cũng thường là mục tiêu của những kẻ buôn lậu.

Theo báo cáo, khu vực nam sa mạc Sahara ở châu Phi là một điểm nóng về buôn lậu động vật hoang dã. Trong tổng số các vụ buôn lậu bị phát hiện trên thế giới, 19% có cá thể hay sản phẩm từ động vật hoang dã ở khu vực này.

Những con số đáng lo ngại nêu trên cho thấy các tác động nghiêm trọng của nạn buôn lậu đến quần thể các loài động, thực vật hoang dã ở nhiều khu vực. Hơn thế, tình trạng buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã còn đe dọa sự ổn định và phục hồi của đa dạng sinh học và hệ sinh thái toàn cầu.

Theo báo cáo của UNODC, buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã còn gây ra các vấn đề về kinh tế, xã hội, là nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm khác, như rửa tiền, tham nhũng…, kéo theo những ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Báo cáo của UNODC nhận định, các biện pháp, như chống buôn bán trái phép một số loài, hợp tác xuyên biên giới và hình sự hóa tội phạm về động vật hoang dã, được thúc đẩy. Nạn săn bắt, cũng như giá của sừng tê giác và ngà voi giảm trong thập kỷ qua là một trong những thành quả của nỗ lực này.

Đề cập các chính sách bảo tồn thiên nhiên, báo cáo nhấn mạnh dấu mốc quan trọng là Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal, còn gọi là Kế hoạch đa dạng sinh học, được thông qua tại Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học vào tháng 12/2022.

Kế hoạch này đưa ra một lộ trình đầy tham vọng với các mục tiêu, trong đó có bảo vệ các loài hoang dã, nhằm hiện thực hóa tầm nhìn toàn cầu về một cuộc sống hài hòa với thiên nhiên vào năm 2050.

Báo cáo của UNODC nhận định, các biện pháp, như chống buôn bán trái phép một số loài, hợp tác xuyên biên giới và hình sự hóa tội phạm về động vật hoang dã, được thúc đẩy. Nạn săn bắt, cũng như giá của sừng tê giác và ngà voi giảm trong thập kỷ qua là một trong những thành quả của nỗ lực này.

Ghi nhận những thành quả trong đấu tranh với buôn bán trái phép động vật, thực vật hoang dã, song UNODC cảnh báo rằng, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang gia tăng hoạt động. Những nhóm tội phạm này lợi dụng các lỗ hổng trong luật pháp, quy định của các quốc gia và quốc tế; liên tục thay đổi các thủ đoạn và lộ trình để né tránh các cơ quan thực thi pháp luật.

Ngay trong lời mở đầu báo cáo, Giám đốc điều hành UNODC Ghada Waly nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức và sự tăng cường hợp tác của cộng đồng quốc tế nhằm bảo vệ những "kho báu" của thiên nhiên.

Theo bà Ghada Waly, nỗ lực triệt phá tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đòi hỏi các biện pháp đối với cả đầu cung và cầu của đường dây buôn lậu để không chỉ ngăn chặn mà còn giảm động cơ phạm tội.

Bà Ghada Waly cho rằng, điều này cần các chính sách phù hợp, cũng như việc bảo đảm thực thi pháp luật, đồng thời đầu tư nhiều hơn vào công tác thu thập, phân tích dữ liệu.

Suy giảm đa dạng sinh học tổn hại sự phát triển bền vững và tạo ra một tương lai không chắc chắn. Đây là lời cảnh tỉnh của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres trong thông điệp nhân Ngày quốc tế đa dạng sinh học (22/5).

Như chủ đề của Ngày này năm 2024 là "Hãy là một phần của Kế hoạch đa dạng sinh học", ông Antonio Guterres kêu gọi sự chung tay hợp tác nhằm bảo vệ và khôi phục đa dạng sinh học của hành tinh, góp phần tạo nên một tương lai bền vững hơn cho tất cả người dân.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc hy vọng rằng, Hội nghị lần thứ 16 các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học dự kiến diễn ra tại Colombia cuối năm nay sẽ tiếp thêm động lực cho nỗ lực chung nhằm đảo ngược tình trạng suy giảm, đồng thời khôi phục đa dạng sinh học toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.