Bạo lực súng đạn - vấn đề nan giải ở "xứ cờ hoa"

Các nghị sĩ hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ ngày càng bất đồng sâu sắc về vấn đề kiểm soát súng đạn mỗi khi xảy ra các vụ xả súng hàng loạt ở nước này. Trong bối cảnh tình trạng bạo lực súng đạn ở "xứ cờ hoa" ngày càng nghiêm trọng, việc Quốc hội lưỡng đảng Mỹ vẫn bế tắc trong việc đưa ra một dự luật nhằm kiểm soát súng đạn đặt ra thách thức không nhỏ cho chính quyền Tổng thống Joe Biden (G.Bai-đơn) trong việc đối phó vấn đề này.

Người dân cầu nguyện cho các nạn nhân tại một vụ xả súng ở Calorado, Mỹ hồi tháng 3/2021. Ảnh: Reuters
Người dân cầu nguyện cho các nạn nhân tại một vụ xả súng ở Calorado, Mỹ hồi tháng 3/2021. Ảnh: Reuters

Thời gian qua, nước Mỹ liên tục bị rúng động bởi các vụ xả súng đẫm máu. 10 ngày sau vụ xả súng tại Buffalo, bang New York, khiến 10 người chết, một vụ xả súng khác đã xảy ra tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, bang Texas, khiến 19 học sinh và hai giáo viên thiệt mạng.

Theo thống kê, tính từ đầu năm đến nay, vũ khí nóng đã cướp đi sinh mạng của 18.000 người ở Mỹ, trong đó có gần 10.300 trường hợp tự tử. Chỉ riêng trong ba ngày cuối tuần qua, ít nhất 124 người chết và 325 người bị thương trong hơn 300 vụ nổ súng. Đáng chú ý, các vụ việc liên quan súng đạn đã vượt qua tai nạn giao thông trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ. 

Trước sức ép phải hành động nhằm ngăn chặn nguy cơ từ bạo lực súng đạn, Tổng thống Joe Biden đã cam kết nỗ lực thúc đẩy các quy định chặt chẽ hơn về súng đạn. Ông chủ Nhà trắng kêu gọi Quốc hội cấm vũ khí tấn công, mở rộng kiểm tra lý lịch người sở hữu súng và thực hiện các biện pháp siết chặt kiểm soát súng đạn. 

Tổng thống Biden kêu gọi áp dụng một số biện pháp, vốn bị các thành viên Cộng hòa trong Quốc hội phản đối trước đây, trong đó có lệnh cấm bán vũ khí tấn công hoặc tăng độ tuổi tối thiểu được phép mua các loại vũ khí này từ 18 lên 21 tuổi, đồng thời hủy bỏ "lá chắn" trách nhiệm pháp lý vốn bảo vệ các nhà sản xuất súng khỏi bị kiện vì bạo lực do những người gây ra bằng súng mua của họ. Người đứng đầu chính phủ Mỹ hối thúc các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa cho phép dự luật về các biện pháp kiểm soát súng đạn được đưa ra bỏ phiếu tại Quốc hội.

Một nhóm các nhà lập pháp thuộc lưỡng đảng của Mỹ đã cùng nhau thảo luận nhằm tìm ra các khía cạnh có thể thỏa hiệp trong vấn đề kiểm soát súng đạn. Theo truyền thông Mỹ, nội dung của cuộc thảo luận tập trung vào đạo luật nâng cao độ tuổi mua súng hoặc cho phép cảnh sát tước súng của những người được coi là có nguy cơ gây án, nhưng lại không bàn về lệnh cấm hoàn toàn đối với súng trường sát thương như vũ khí được sử dụng trong vụ thảm sát ở Uvalde hoặc vụ tấn công nhằm vào người Mỹ gốc Phi tại một cửa hàng tạp hóa ở Buffalo (New York). Các cuộc đàm phán làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận lưỡng đảng hiếm có ở Quốc hội Mỹ về các vấn đề liên quan đến sở hữu súng đạn.

Tuy nhiên, các nghị sĩ đảng Cộng hòa, có quan điểm ủng hộ quyền sở hữu vũ khí theo Tu chính án thứ 2 của Hiến pháp Mỹ, đã bác bỏ các đề xuất như cấm vũ khí tấn công vốn được sử dụng trong nhiều vụ xả súng hàng loạt ở Mỹ. Trong khi các nghị sĩ đảng Dân chủ cho rằng nên có ít súng và ít người sử dụng hơn vì lợi ích và sự an toàn của người dân thì các nghị sĩ đảng Cộng hòa lại thiên về quan điểm cho rằng quyền sở hữu súng là bất khả xâm phạm và bất kỳ nỗ lực nào hạn chế quyền này đều là vi hiến. Theo quan điểm của các nghị sĩ đảng Cộng hòa, tình trạng bạo lực súng đạn hiện nay cho thấy không phải là ít súng hơn, mà trái lại, cần nhiều súng hơn, nhất là ở các trường học.

Tình trạng bế tắc nói trên tại Quốc hội Mỹ có nghĩa là cơ quan lập pháp hầu như chưa có phản ứng trước nguy cơ bạo lực gia tăng từ các vụ xả súng. Thượng nghị sĩ Chris Murphy (thuộc bang Connecticut) cho biết, lưỡng đảng rất nghiêm túc trong các cuộc đàm phán về kiểm soát súng đạn và ngày càng có nhiều thành viên đảng Cộng hòa quan tâm tìm kiếm một giải pháp phù hợp. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, ông John Cornyn, đã kêu gọi lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện-Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chuck Schumer cho các nhà đàm phán thêm thời gian để thương lượng về dự luật kiểm soát súng đạn. Theo Thượng nghị sĩ Cornyn, cần thời gian để có được một dự luật đạt sự đồng thuận cao ở cả Thượng viện và Hạ viện và sau đó được Tổng thống ký ban hành thành luật.

Việc liên tiếp xảy ra những thảm kịch liên quan súng đạn tác động tiêu cực tới đời sống xã hội Mỹ, gióng lên hồi chuông báo động và tạo thêm áp lực đối với chính quyền của Tổng thống Biden trong việc giải quyết vấn đề gây tranh cãi dai dẳng về kiểm soát súng đạn.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.