Bạo lực súng đạn - vấn đề nan giải ở "xứ cờ hoa"

Các nghị sĩ hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ ngày càng bất đồng sâu sắc về vấn đề kiểm soát súng đạn mỗi khi xảy ra các vụ xả súng hàng loạt ở nước này. Trong bối cảnh tình trạng bạo lực súng đạn ở "xứ cờ hoa" ngày càng nghiêm trọng, việc Quốc hội lưỡng đảng Mỹ vẫn bế tắc trong việc đưa ra một dự luật nhằm kiểm soát súng đạn đặt ra thách thức không nhỏ cho chính quyền Tổng thống Joe Biden (G.Bai-đơn) trong việc đối phó vấn đề này.

Người dân cầu nguyện cho các nạn nhân tại một vụ xả súng ở Calorado, Mỹ hồi tháng 3/2021. Ảnh: Reuters
Người dân cầu nguyện cho các nạn nhân tại một vụ xả súng ở Calorado, Mỹ hồi tháng 3/2021. Ảnh: Reuters

Thời gian qua, nước Mỹ liên tục bị rúng động bởi các vụ xả súng đẫm máu. 10 ngày sau vụ xả súng tại Buffalo, bang New York, khiến 10 người chết, một vụ xả súng khác đã xảy ra tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, bang Texas, khiến 19 học sinh và hai giáo viên thiệt mạng.

Theo thống kê, tính từ đầu năm đến nay, vũ khí nóng đã cướp đi sinh mạng của 18.000 người ở Mỹ, trong đó có gần 10.300 trường hợp tự tử. Chỉ riêng trong ba ngày cuối tuần qua, ít nhất 124 người chết và 325 người bị thương trong hơn 300 vụ nổ súng. Đáng chú ý, các vụ việc liên quan súng đạn đã vượt qua tai nạn giao thông trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ. 

Trước sức ép phải hành động nhằm ngăn chặn nguy cơ từ bạo lực súng đạn, Tổng thống Joe Biden đã cam kết nỗ lực thúc đẩy các quy định chặt chẽ hơn về súng đạn. Ông chủ Nhà trắng kêu gọi Quốc hội cấm vũ khí tấn công, mở rộng kiểm tra lý lịch người sở hữu súng và thực hiện các biện pháp siết chặt kiểm soát súng đạn. 

Tổng thống Biden kêu gọi áp dụng một số biện pháp, vốn bị các thành viên Cộng hòa trong Quốc hội phản đối trước đây, trong đó có lệnh cấm bán vũ khí tấn công hoặc tăng độ tuổi tối thiểu được phép mua các loại vũ khí này từ 18 lên 21 tuổi, đồng thời hủy bỏ "lá chắn" trách nhiệm pháp lý vốn bảo vệ các nhà sản xuất súng khỏi bị kiện vì bạo lực do những người gây ra bằng súng mua của họ. Người đứng đầu chính phủ Mỹ hối thúc các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa cho phép dự luật về các biện pháp kiểm soát súng đạn được đưa ra bỏ phiếu tại Quốc hội.

Một nhóm các nhà lập pháp thuộc lưỡng đảng của Mỹ đã cùng nhau thảo luận nhằm tìm ra các khía cạnh có thể thỏa hiệp trong vấn đề kiểm soát súng đạn. Theo truyền thông Mỹ, nội dung của cuộc thảo luận tập trung vào đạo luật nâng cao độ tuổi mua súng hoặc cho phép cảnh sát tước súng của những người được coi là có nguy cơ gây án, nhưng lại không bàn về lệnh cấm hoàn toàn đối với súng trường sát thương như vũ khí được sử dụng trong vụ thảm sát ở Uvalde hoặc vụ tấn công nhằm vào người Mỹ gốc Phi tại một cửa hàng tạp hóa ở Buffalo (New York). Các cuộc đàm phán làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận lưỡng đảng hiếm có ở Quốc hội Mỹ về các vấn đề liên quan đến sở hữu súng đạn.

Tuy nhiên, các nghị sĩ đảng Cộng hòa, có quan điểm ủng hộ quyền sở hữu vũ khí theo Tu chính án thứ 2 của Hiến pháp Mỹ, đã bác bỏ các đề xuất như cấm vũ khí tấn công vốn được sử dụng trong nhiều vụ xả súng hàng loạt ở Mỹ. Trong khi các nghị sĩ đảng Dân chủ cho rằng nên có ít súng và ít người sử dụng hơn vì lợi ích và sự an toàn của người dân thì các nghị sĩ đảng Cộng hòa lại thiên về quan điểm cho rằng quyền sở hữu súng là bất khả xâm phạm và bất kỳ nỗ lực nào hạn chế quyền này đều là vi hiến. Theo quan điểm của các nghị sĩ đảng Cộng hòa, tình trạng bạo lực súng đạn hiện nay cho thấy không phải là ít súng hơn, mà trái lại, cần nhiều súng hơn, nhất là ở các trường học.

Tình trạng bế tắc nói trên tại Quốc hội Mỹ có nghĩa là cơ quan lập pháp hầu như chưa có phản ứng trước nguy cơ bạo lực gia tăng từ các vụ xả súng. Thượng nghị sĩ Chris Murphy (thuộc bang Connecticut) cho biết, lưỡng đảng rất nghiêm túc trong các cuộc đàm phán về kiểm soát súng đạn và ngày càng có nhiều thành viên đảng Cộng hòa quan tâm tìm kiếm một giải pháp phù hợp. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, ông John Cornyn, đã kêu gọi lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện-Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chuck Schumer cho các nhà đàm phán thêm thời gian để thương lượng về dự luật kiểm soát súng đạn. Theo Thượng nghị sĩ Cornyn, cần thời gian để có được một dự luật đạt sự đồng thuận cao ở cả Thượng viện và Hạ viện và sau đó được Tổng thống ký ban hành thành luật.

Việc liên tiếp xảy ra những thảm kịch liên quan súng đạn tác động tiêu cực tới đời sống xã hội Mỹ, gióng lên hồi chuông báo động và tạo thêm áp lực đối với chính quyền của Tổng thống Biden trong việc giải quyết vấn đề gây tranh cãi dai dẳng về kiểm soát súng đạn.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.