Thế nhưng, CNXH là gì? Vì sao Việt Nam lựa chọn con đường xã hội chủ nghĩa (XHCN)? Làm thế nào và bằng cách nào để từng bước xây dựng được CNXH ở Việt Nam? Thực tiễn công cuộc đổi mới, đi lên CNXH ở Việt Nam trong thời gian qua có ý nghĩa gì và đặt ra vấn đề gì? Bốn câu hỏi lớn ấy đã được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng giải đáp trong bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam”.
Mặc dù tác giả chỉ “đề cập một số khía cạnh từ góc nhìn thực tiễn của Việt Nam”, nhưng thật sự đã khái quát, tổng kết những vấn đề rất lớn cả về lý luận và thực tiễn về con đường đi tới của cách mạng nước ta. Sau khi bài viết được công bố, gần một tháng qua đã có hàng nghìn bài báo, ý kiến tâm huyết về những vấn đề quan thiết và gần gũi như những gì đang diễn ra chung quanh chúng ta.
Bài viết mang tầm cao trí tuệ, với những lý lẽ sắc bén, thông tin mới cập nhật đã khẳng định những vấn đề mang tính nguyên tắc và phê phán, bác bỏ những quan điểm sai trái; nhấn mạnh mục tiêu, nhiệm vụ lâu dài của cách mạng nước ta trên con đường đi tới phồn vinh. Dù khẳng định hay phê phán đều với thái độ khách quan, khoa học, quan điểm lịch sử, cụ thể. Chẳng hạn khi phân tích sự phát triển của chủ nghĩa tư bản (CNTB), bài viết nêu rõ: CNTB chưa bao giờ mang tính toàn cầu như ngày nay và cũng đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhất là trong lĩnh vực giải phóng và phát triển sức sản xuất, phát triển khoa học - công nghệ. Nhiều nước tư bản phát triển, trên cơ sở các điều kiện kinh tế cao và do kết quả đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đã có những biện pháp điều chỉnh, hình thành được không ít các chế độ phúc lợi xã hội tiến bộ hơn so với trước.
Tuy nhiên, CNTB vẫn đang đứng trước những bất công, những mâu thuẫn trầm trọng. Khoảng cách giàu - nghèo ngày càng lớn, khoét sâu thêm những mâu thuẫn, xung đột giữa các sắc tộc. Khủng hoảng kinh tế diễn ra liên tiếp trong các thập niên vừa qua đã đẩy nền kinh tế lún sâu vào suy thoái. Hậu quả là gia tăng nạn thất nghiệp, sự căng thẳng xã hội. Do chạy theo mục tiêu lợi nhuận tối đa, không ai khác, chính CNTB hiện đại là thủ phạm gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về môi trường sinh thái và biến đổi khí hậu toàn cầu. Thử hỏi làm sao tạo được sự phát triển ổn định, hài hòa, bền vững cả về kinh tế, xã hội, môi trường?
Bài viết của Tổng Bí thư đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề lớn, nhất là những nhận thức đúng đắn về kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đó chính là lối mở để “phát triển bền vững, hài hòa với thiên nhiên để bảo đảm môi trường sống trong lành cho các thế hệ hiện tại và tương lai, chứ không phải để khai thác, chiếm đoạt tài nguyên, tiêu dùng vật chất vô hạn độ và hủy hoại môi trường”. Và để “chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thật sự thuộc về nhân dân, do nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có”. Đương nhiên, con đường về đích không chỉ có thời cơ mà còn những thách thức không nhỏ, đó là một sự nghiệp tự giác, liên tục, hướng đích lâu dài, không thể nóng vội.
Một trong những nhân tố quyết định thắng lợi công cuộc đổi mới của đất nước chúng ta là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng. Đó chính là yếu tố bảo đảm cho đất nước phát triển theo đúng định hướng XHCN. Tác giả bài viết nhấn mạnh, “chúng ta đặc biệt chú trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, coi đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa”. Điều đó khẳng định quyết tâm chính trị cao của Đảng ta trong đổi mới, chỉnh đốn Đảng, chống quan liêu, tham nhũng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Đồng thời, cũng bác bỏ những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch hòng phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, chia rẽ mối quan hệ đoàn kết gắn bó Đảng - Dân.
Chúng tôi nghĩ rằng, những quan điểm toàn diện, những luận cứ khoa học, những tổng kết sâu sắc từ thực tiễn đất nước qua 35 năm đổi mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ là những chỉ dẫn quan trọng trong quá trình nghiên cứu, đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống.
