Song hành cùng người bệnh
Mỗi bệnh nhân khi đến KCB tại bệnh viện (BV) đều nặng trĩu tâm trạng. Đó là chi phí điều trị bệnh và gánh nặng kinh tế. Tuy nhiên, với việc tham gia BHYT, người dân có thể giảm bớt được nỗi lo đó để yên tâm điều trị, đặc biệt là những người có thu nhập thấp khi mắc bệnh hiểm nghèo.
Bệnh nhân Nguyễn Huy K đang điều trị tại Khoa Thận Tiết niệu, BV Thanh Nhàn (Hà Nội) tâm sự: “Tôi bị suy thận giai đoạn cuối, đã chạy thận bảy năm. Vợ tôi mất 15 năm nay, con trai duy nhất thì đi làm ăn xa, kinh tế cũng khó khăn. May mắn nhờ có tấm thẻ BHYT đã giúp tôi giảm nhiều chi phí KCB”. Hiện tại, mỗi tuần ông K phải đến BV lọc máu ba lần. “Tôi chỉ phải lo tiền đi lại, mua thuốc bổ để tăng cường sức khỏe, tháng hết khoảng hai triệu đồng. Nếu không có thẻ BHYT, phải gánh thêm khoản tiền điều trị, chắc chắn tôi đã không thể sống đến ngày hôm nay”, ông K nói.
Ông K chỉ là một trong nhiều bệnh nhân may mắn khi có BHYT đang phải chạy thận nhân tạo. Định kỳ họ phải lọc máu ba lần/tuần. Mỗi lần chi phí là 556 nghìn đồng. Nếu có BHYT, bệnh nhân sẽ được chi trả toàn bộ chi phí này.
Đặc biệt, chiếc thẻ BHYT còn là hỗ trợ quan trọng cho những bệnh nhân không may gặp phải hoạn nạn bất ngờ. Chị Nguyễn Thu Tr đang chăm sóc chồng điều trị bệnh nhồi máu cơ tim tại BV Tim Hà Nội cơ sở 2, chia sẻ: “May có BHYT, nếu không thì chi phí điều trị gia đình không gánh nổi”. Chồng chị nhập viện do nhồi máu cơ tim trong tình trạng ngưng thở nên bác sĩ cấp cứu và chỉ định phải mổ gấp. Bệnh nhân được chỉ định đặt stent nong động mạch vành. Chi phí đặt stent mỗi lần lên đến 40 triệu đồng. Bệnh nhân được BHYT chi trả ở mức 80% là 36 triệu đồng (cho lần đặt stent đầu). “Với mức chi phí như vậy, nếu không có BHYT, đồng lương công nhân hai vợ chồng không gánh nổi”, chị Tr cho biết.
Số người tham gia BHYT tính đến thời điểm hiện nay đã ước đạt 87,93 triệu người, bao phủ 90,85% dân số (vượt 0,15% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1167/QĐ-TTg và Nghị quyết 01/NQ-CP). Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, tỷ lệ này chứng tỏ chính sách BHYT ngày càng đáp ứng nhu cầu của đời sống xã hội. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện, Luật BHYT vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Do đó, GS, TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Y tế cho biết, cần thiết phải sửa đổi Luật BHYT.
Phân tích những hạn chế, vướng mắc trong thực hiện chính sách BHYT hiện hành, ông Lê Văn Khảm, Vụ trưởng BHYT (Bộ Y tế) chỉ rõ chín nhóm vấn đề cần sửa đổi, bổ sung của Luật BHYT gồm: đối tượng tham gia BHYT; quyền lợi BHYT; quản lý, sử dụng quỹ và thanh toán chi phí; cung ứng dịch vụ; giám định BHYT; cơ chế “thông tuyến” tiềm ẩn nhiều nguy cơ bất lợi về sử dụng hợp lý quỹ BHYT; ứng dụng CNTT; luật liên quan Luật BHYT sửa đổi; nhu cầu chăm sóc sức khỏe, bảo vệ sức khỏe ngày càng cao.
Với góc độ cơ quan thực hiện chính sách, ông Lê Văn Phúc, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam) cũng chỉ ra một số vướng mắc trong thực hiện chính sách BHYT. Ở “đầu vào”, thực tế đang cho thấy nghịch lý: càng phát triển nhiều đối tượng tham gia lại càng bội chi; lựa chọn ngược; không bảo đảm khả năng/mục tiêu hỗ trợ chéo (người có thu nhập cao không tham gia). Còn ở “đầu ra”, chưa bảo đảm công bằng về quyền lợi, dẫn tới nhiều trường hợp đóng ít - hưởng nhiều và ngược lại; cơ chế tài chính bệnh viện chưa phù hợp; mất công bằng giữa khả năng cung cấp dịch vụ y tế và phân bổ nguồn lực...
Bổ sung một số điểm mới
Trình bày dự thảo Luật BHYT sửa đổi, TS Nguyễn Văn Tiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của QH cho biết, dự thảo Luật BHYT sửa đổi lần này dự kiến có 59 điều; 12 chương, tăng bảy điều, hai chương so Luật BHYT hiện nay. Trong đó có hai chương mới là: BHYT bổ sung; Giám định BHYT.
Dự thảo luật đề xuất thành lập Hội đồng quốc gia về BHYT - là cơ quan tư vấn chính sách BHYT do Chính phủ thành lập. Hội đồng có chức năng tư vấn cho Chính phủ và các cơ quan liên quan trong hoạch định chính sách, pháp luật về BHYT, đề xuất mức đóng, phạm vi quyền lợi và mức hưởng BHYT; giá dịch vụ kỹ thuật y tế… do quỹ BHYT thanh toán; tư vấn giải quyết những bất cập phát sinh, tranh chấp...
Dự thảo luật cũng bổ sung một số điểm mới về phạm vi và mức hưởng BHYT (bổ sung điều trị dự phòng bệnh tật; sàng lọc sơ sinh, sàng lọc trước sinh, sàng lọc bệnh lây truyền từ mẹ sang con...; sàng lọc, chẩn đoán sớm bệnh mạn tính; khám sức khỏe định kỳ; KCB tại nhà cho người già, khuyết tật nặng; sản phẩm dinh dưỡng sử dụng trong điều trị nội trú trẻ sơ sinh non yếu, dưới sáu tuổi suy dinh dưỡng nặng; người tham gia BHYT được lập hồ sơ sức khỏe cá nhân, được cơ sở KCB BHYT ban đầu quản lý). Đề xuất quy định “Chuyển tuyến” có điều kiện khá mở rộng như: cơ sở KCB có hoạt động quản lý, chăm sóc sức khỏe sẽ có quyền chuyển người bệnh đến bất kỳ tuyến nào; với cơ sở KCB không có hoạt động quản lý, chăm sóc sức khỏe thì chuyển tuyến theo thứ tự thấp lên cao...
