Thậm chí, cải cách thể chế, nhất là đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, được xem là “đột phá chiến lược” đối với mục tiêu tăng trưởng. Đây cũng chính là tinh thần chủ đạo mà cấp có thẩm quyền đã gửi gắm vào Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời đặt ra yêu cầu rất cao về việc đẩy mạnh triển khai quán triệt, thực thi các nội dung quan trọng của quyết sách này.
Thực tế, để có tăng trưởng không chỉ dựa vào vốn, lao động, mà yếu tố cần có và quan trọng hơn là một môi trường pháp lý đủ minh bạch, dễ dự đoán, bảo vệ được quyền tài sản, tự do kinh doanh và tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Pháp luật vì thế phải từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, để trở thành công cụ khuyến khích sáng tạo và giải phóng sức sản xuất.
Minh chứng là sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW, chuyển biến rõ nhất nằm ở tư duy quản trị khi đã định vị - Pháp luật không còn là công cụ quản lý hành chính thuần túy, mà phải là “đột phá của đột phá”, mở đường và tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Tư duy ấy đang được hiện thực hóa rất nhanh. Đặc biệt, chỉ trong ngày 29/4 vừa qua, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết, đồng loạt cắt giảm một phần đáng kể của hệ thống thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Cụ thể, đã có 184 thủ tục bị bãi bỏ, 890 điều kiện kinh doanh được gỡ bỏ, hàng trăm thủ tục khác được phân cấp hoặc đơn giản hóa thông qua việc sửa đổi, bổ sung tới 163 văn bản pháp lý. Nhờ đó, quy mô thủ tục hành chính cấp trung ương giảm xuống còn khoảng 27%, và quan trọng hơn, Chính phủ ước tính việc cắt giảm này có thể giảm tới 50% thời gian thực hiện cũng như chi phí tuân thủ so năm 2024.
Song, đây mới là điều kiện cần có ban đầu. Bởi cải cách không thể dừng ở văn bản, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng thi hành ở từng bộ, ngành, địa phương. Môi trường kinh doanh chỉ thật sự thay đổi khi doanh nghiệp có thể dễ dàng cảm nhận được ba điều rất cụ thể: thủ tục nhanh hơn, chi phí thấp hơn và rủi ro pháp lý dễ dự đoán hơn. Chỉ khi nhà đầu tư tự cảm thấy quyền tài sản, tự do kinh doanh được bảo vệ thực chất, họ mới dám bỏ vốn dài hạn, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, tham gia những lĩnh vực mới như dữ liệu, tài sản mã hóa, chuyển đổi xanh - nơi mà một khung pháp lý rõ ràng là điều kiện tiên quyết.
Và cắt giảm chi phí tuân thủ không có nghĩa là buông lỏng quản lý, mà sẽ đề cao yêu cầu gia tăng trách nhiệm giải trình và chất lượng phục vụ công được đo lường cụ thể qua hiệu quả xử lý điểm nghẽn pháp lý, chi phí tuân thủ và trách nhiệm người đứng đầu trong xây dựng, thi hành pháp luật. Bởi đích đến của cải cách thể chế không chỉ nằm ở việc đã cắt được bao nhiêu thủ tục, "giấy phép con", mà là liệu chúng ta có tạo ra được một hệ thống pháp lý thông thoáng hơn, một môi trường kinh doanh lành mạnh hơn và một nền quản trị nhà nước hiệu quả hơn hay không?
Con đường phía trước không dễ! Nhưng nếu cải cách được duy trì liên tục, thay vì một vài chiến dịch ngắn hạn, thì đây sẽ là bước chuyển mạnh mẽ khai thông tuyến đại lộ “không đường ngang lối rẽ, không đèn đỏ và ít biển cấm” để nhanh chóng trả lại nguồn lực đang bị “giam giữ” trong những quy trình thủ tục rườm rà suốt nhiều năm và mang lại niềm tin cho người dân, doanh nghiệp.