Nhờ vậy, một vườn cò khá đẹp đã hình thành. Cụ Nguyễn Hữu Chữ, một người dân trong làng cho biết: “Không tránh khỏi việc nhiều kẻ lạ ngoài làng đến đây giăng bẫy, lưới để bắt chim, nhưng cả làng chúng tôi cùng đứng ra bảo vệ khu vườn này. Nó như là báu vật của làng”.
Chính sự góp sức, tình yêu thiên nhiên của người dân đã tạo nên “lá chắn cộng đồng” bảo vệ vườn cò, để mỗi chiều về, đàn cò bay lượn sà xuống đậu trắng những ngọn tre.
Cũng nhờ những tấm lòng thơm thảo của người dân, nên đảo cò trên hồ An Dương, làng An Dương, xã Nam Thanh Miện (Hải Phòng) mới có thể tồn tại trước nhiều biến cố, đặc biệt là nạn săn bắt động vật hoang dã.
Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Khu Di tích danh lam thắng cảnh Đảo Cò là Di tích quốc gia, từ đó người dân càng có trách nhiệm hơn trong việc giữ gìn, bảo vệ Đảo Cò. Ông Vũ Văn Nguyễn, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Thanh Miện, Trưởng ban Quản lý bảo tồn, khai thác du lịch tại Khu di tích chia sẻ: “Nếu người dân và chính quyền địa phương không quyết tâm và có những biện pháp quyết liệt thì có lẽ, khó mà giữ được Đảo Cò. Có thời điểm, chúng tôi liên tục bắt được đối tượng lợi dụng đêm tối, bơi ra đảo để bẫy cò”.
Cũng theo ông Nguyễn, địa phương luôn khuyến khích người dân chủ động phát hiện, tố giác các hành vi săn bắt, xâm hại, đe dọa sự sống của chim và hệ sinh thái trên đảo. Những người cung cấp thông tin sẽ được giữ kín danh tính và được khen thưởng với mức cao, tương đương gấp năm lần số tiền xử phạt đối tượng vi phạm.
Hồ An Dương hiện có diện tích mặt nước hơn 90 nghìn mét vuông. Giữa hồ có ba đảo, lòng hồ là nơi trú ngụ của nhiều loài cá và thủy sinh vật. Trên đảo, hệ thống thực vật vô cùng phong phú bao gồm cả các loài được trồng bên cạnh loài hoang dã, là không gian an toàn cho khoảng 18 nghìn cò, vạc cùng nhiều loài động vật khác sinh sống.
Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Nguyễn Đức Hiệu, người có 26 năm bảo vệ cò, vạc, thành viên tổ lái đò phục vụ khách du lịch tại hồ cho biết thêm: “Để bảo vệ tốt khu du lịch, hệ sinh thái cũng như các cá thể cò, chúng tôi phải nắm được hệ động vật trên đảo và chuỗi thức ăn, tập tính làm tổ, mùa sinh sản, cách chăm con của các loài để có sự hỗ trợ kịp thời”.
Nhiều trường học đã tổ chức đưa học sinh về tham quan các địa danh như Khu Di tích danh lam thắng cảnh Đảo Cò, tạo cơ hội cho các em tìm hiểu về thiên nhiên, học lối sống xanh và bảo vệ động vật hoang dã.