Theo ông Lê Hoàng Minh, Chánh Văn phòng Quỹ BTĐB T.Ư, tính đến ngày 31-3, nguồn thu quỹ đạt hơn 1.800 tỷ đồng, bằng 121% so cùng kỳ 2017 và đạt hơn 28% kế hoạch thu cả năm 2018. Trung bình một ngày thu hơn 28 tỷ đồng. Hội đồng đã giao toàn bộ kinh phí cho các đơn vị sử dụng theo đúng tỷ lệ vốn giao đợt I-2018, đạt tỷ lệ 100% vốn giao từ Bộ Tài chính và bằng 25% dự toán giao của năm 2018. Hiện các đơn vị đã giải ngân được hơn 1.400 tỷ đồng, đạt khoảng 70% vốn được giao.
Tại TP Hồ Chí Minh, một trong các địa phương đóng góp nhiều nhất cho Quỹ BTĐB T.Ư thì bốn năm qua cũng chỉ được bàn giao 683,4 tỷ đồng, tương đương 13,92% tổng vốn thu để BTĐB trên địa bàn thành phố. Với số tiền này, TP Hồ Chí Minh chỉ thực hiện duy tu, bảo trì được 180 công trình, đáp ứng 30% nhu cầu thực tế.
Tại các địa phương khác, số tiền được cấp cho công tác BTĐB còn thấp hơn. Như tại Cần Thơ, năm 2017, ngân sách từ T.Ư phân bổ cho Cần Thơ khoảng 23 tỷ đồng. Lãnh đạo của Sở GTVT Cần Thơ cho hay, số tiền này không đủ để sửa chữa các tuyến đường đang xuống cấp tại địa phương.
Tổng cục trưởng ĐBVN Nguyễn Văn Huyện cho biết, hiện mạng lưới quốc lộ (QL) có 146 tuyến với tổng chiều dài hơn 23.000 km được duy tu, sửa chữa bằng nguồn vốn Quỹ BTĐB. Nguồn vốn BTĐB còn thiếu, trước năm 2013 chỉ đáp ứng được 25-30% nhu cầu vốn tối thiểu. Từ năm 2013 đến nay mới đáp ứng được khoảng 40%. Tình trạng này kéo dài dẫn đến công tác bảo trì không được thực hiện đầy đủ, việc sửa chữa đường phải thụ động, hỏng đâu sửa đó. Đến nay có khoảng hơn 10.000 km đường đã quá thời hạn sửa chữa trung tu và đại tu. Tổng cục ĐBVN đã xây dựng nhu cầu vốn bảo trì trung hạn 10 năm tới, giai đoạn 2019-2030 bảo trì đúng theo quy định, tổng nhu cầu vốn sẽ cần hơn 360.000 tỷ đồng. Số liệu này được xây dựng trên cơ sở các tiêu chuẩn, định mức hiện hành, trong đó có tính cả hệ số trượt giá.
Tại cuộc họp sơ kết hoạt động Quỹ BTĐB T.Ư quý I mới đây, Bộ trưởng Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể, Chủ tịch Hội đồng Quỹ BTĐB T.Ư, khẳng định, việc điều hành kế hoạch năm 2018 của quỹ còn tồn tại từ giao vốn, chuẩn bị đầu tư, tổ chức đấu thầu, giải ngân. Quý I, Tổng cục ĐBVN được bố trí hơn 3.000 tỷ đồng nhưng mới giải ngân được gần 2.000 tỷ, rõ ràng quá yếu kém. Nếu quý II vẫn tiếp tục xảy ra tình trạng này, Tổng cục trưởng ĐBVN phải chịu trách nhiệm, địa phương nào chậm, địa phương đó phải chịu trách nhiệm. Cần tranh thủ mùa khô để triển khai tích cực nhiệm vụ duy tu sửa chữa, nếu không tiến độ giải ngân bị ảnh hưởng, ảnh hưởng cả công tác duy tu, sửa chữa theo kế hoạch.
Để đánh giá được toàn diện tình hình duy tu sửa chữa hệ thống đường bộ của cả nước nói chung, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng yêu cầu, Văn phòng Quỹ phải báo cáo rõ ràng năm 2018 cần duy tu, sửa chữa trung tu, đại tu bao nhiêu km đường bộ? Thu bao nhiêu, Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu, còn thiếu bao nhiêu, khó khăn, vướng mắc ở đâu? Về xây dựng đề án nhu cầu vốn BTĐB, đây là việc làm cần thiết nên phải thực hiện nghiêm túc. Hiện cả nước có 146 QL, hơn 23.000 km đường, việc xây dựng đề án phải đi từ một QL cụ thể, phải lập kế hoạch chi tiết, chia theo từng giai đoạn để có khái toán nguồn vốn và ra nhu cầu vốn BTĐB cho từng năm để báo cáo Chính phủ vào tháng 6 này. Năm nay, khả năng Quỹ BTĐB T.Ư sẽ vượt thu, bình quân sẽ tăng khoảng 25%. Đối với số tiền vượt thu này, cần báo cáo Chính phủ theo hướng do nhu cầu vốn chưa đáp ứng yêu cầu và xin cộng vào nguồn vốn năm 2019 để đáp ứng yêu cầu BTĐB. Tới tháng 10 phải trình đầy đủ danh mục dự án chuẩn bị đầu tư BTĐB năm 2019 để Quốc hội thông qua.
Ngoài ra, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng yêu cầu, các đơn vị tập trung nghiêm túc nghiên cứu một cách khoa học hoàn thành Đề án duy tu, sửa chữa hệ thống đường bộ quốc gia; khẩn trương ứng dụng khoa học - công nghệ và các phần mềm vào cơ sở dữ liệu đường bộ; rà soát cập nhật điều chỉnh kịp thời, thay đổi định mức theo các tiêu chuẩn công nghệ và thiết bị hiện đại… Văn phòng Quỹ BTĐB T.Ư phối hợp Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát sửa đổi Thông tư 52/2013/TT-BGTVT quy định về quản lý, khai thác và bảo trì công trình đường bộ, coi đây là xương sống cho hoạt động duy tu bảo dưỡng đường bộ.
