Từ việc xác lập vị thế…
Nguyên nhân chủ đạo để CTCK đổi tên chính là việc thay đổi chủ sở hữu. Chẳng hạn CTCK Đệ Nhất đổi thành Yuanta Việt Nam do các cổ đông cũ đã bán cổ phần cho đối tác nước ngoài, hoặc CTCK Phương Nam sau khi được quỹ Sunvie đến từ Singapore mua 49% vốn cũng chuyển thành CTCK Funan. Điều tương tự cũng diễn ra với CTCK Nam An sau khi được Shinhan của Hàn Quốc mua vào, giờ có tên là CTCK Shinhan Việt Nam… Đổi chủ, đổi tên để xác lập sở hữu, vị thế của mình, chuyện này không mới nhưng hiệu quả và hệ quả sau đó là gì cũng là điều đáng suy nghĩ.
Đặc biệt nhất có lẽ là trường hợp CTCK Sài Gòn chuyển thành CTCK SSI. Thực tế thương hiệu SSI đã được CTCK này sử dụng trong nhiều năm, đây cũng là mã chứng khoán của công ty khi niêm yết trên sàn HoSE. Nói như ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc SSI, thì hiện tại NĐT không còn quan tâm CTCK nội hay ngoại nữa mà để ý thương hiệu nào lớn mạnh, uy tín và SSI tự hào nằm trong số đó.
Yuanta cũng cho thấy lộ trình hoạt động khá rõ ràng của mình, khi có đội ngũ nhân sự mạnh, như trường hợp của Chủ tịch HĐQT Lê Minh Tâm trước đây là Tổng Giám đốc của CTCK Kim Eng, đồng thời Tập đoàn Yuanta cũng được đánh giá cao về nghiệp vụ phái sinh trên thị trường (TT) châu Á. CTCK này cũng đã nhanh chóng thay đổi bộ nhận diện thương hiệu, chủ động giao tiếp với truyền thông để khẳng định tiếng nói cũng như năng lực nghiệp vụ.
… Đến “đổi chủ & đổi tên”
CTCK Mê Kông vốn có tuổi đời hàng chục năm trên TT, nhưng ngay cả dân CK kỳ cựu thì cũng chẳng mấy ai nghe đến thương hiệu này và cho đến cuối năm 2017, khi đổi thành HFT thì tình hình cũng chẳng mấy cải thiện. Tương tự, trường hợp của CTCK Tầm Nhìn, tên thì nghe rất kêu nhưng nhiều năm hoạt động không có dấu ấn nào và mới đây khi đổi thành CTCK Hòa Trung thì những ai đọc thấy thông tin cũng chỉ nghĩ thoáng qua “à chắc là đổi chủ sở hữu”. Nếu tiến hành thống kê thì không thiếu những CTCK đã đổi tên vài lần chứ không chỉ một lần và chỉ có… vận là chưa đổi. Đây là nhóm các CTCK nhỏ, nằm ngoài top 20, tức là trong số khoảng 60 CTCK còn lại trên TT, tình hình tài chính cũng không đến nỗi bi đát để phải ngừng hoạt động, xóa sổ nhưng cũng không thể bật lên được.
Dường như việc mua vào các CTCK này khá dễ, đặc biệt khi TTCK thuận lợi, xu hướng đầu tư vào ngành CK quay lại thì việc bỏ ra vài triệu USD đối với các NĐT nước ngoài và cả trong nước để sở hữu cổ phần các CTCK loại nhỏ là điều quá đơn giản. Việc đầu tư này đôi khi mang tính chất xu hướng. Chẳng hạn, một quỹ đầu tư nước ngoài để xác lập vị thế bước đầu, cũng thích tham gia đầu tư vào ngành CK để có “thành tích”. Và vì mới đầu tư nên hiệu quả thật sự cũng chưa cần được quan tâm quá nhiều. Mặt khác, bỏ ra vài chục tỷ đồng, sở hữu CTCK rồi tìm kiếm vài khách hàng VIP về giao dịch để có doanh thu cũng là một “bài” được sử dụng nhiều trong quá khứ, hoặc trong bối cảnh TT thuận lợi thì sử dụng CTCK để tự doanh cũng là một giải pháp.
Nhưng có một điều chắc chắn rằng, những hoạt động tức thời kiểu này sẽ nhanh chóng chìm vào quên lãng hoặc bị thải loại khi TT diễn ra sự phân hóa. Lúc đó có lẽ nhiều CTCK lại tiếp tục đổi chủ và đổi tên.