Từ hiệu ứng đám đông…
Phiên 5-2, VN Index giảm hơn 56 điểm, còn phiên 6-2 đã có lúc chỉ số này mất 66 điểm và VN Index xuống vùng 980 điểm, rất nhiều cổ phiếu (CP) đầu ngành và blue chip đã dư bán sàn. Không một thông tin vĩ mô tiêu cực, mà trái lại là những kỳ vọng tích cực cho kinh tế Việt Nam năm 2018, doanh nghiệp niêm yết ăn nên làm ra, vậy vì sao TTCK lao dốc? Câu chuyện đơn giản là vì chỉ số Dow Jones (DJI) TTCK Mỹ giảm 666 điểm vào phiên cuối tuần trước đã gây áp lực lên một loạt TTCK quốc tế khác trong phiên đầu tuần.
DJI tiếp tục mất gần 1.200 điểm vào tối 5-2 (theo giờ Việt Nam) đã khiến tâm lý đám đông trở nên hoảng loạn và một đợt bán tháo với quy mô lớn đã xuất hiện trong phiên 6-2. Vì sao những ảnh hưởng từ TTCK quốc tế lại tác động mạnh đến TTCK Việt Nam như vậy? Câu trả lời nằm ở hai yếu tố: Thứ nhất, khi mà TTCK ngày càng được NĐT nước ngoài chú ý và đẩy mạnh rót vốn thì sự liên thông là điều tất yếu, nhưng cần nói rõ đây chỉ là yếu tố ngắn hạn. Thứ hai, tâm lý đám đông vốn dĩ chi phối rất mạnh trên TT nên chỉ cần một khoảng thời gian ngắn hoảng loạn cũng đủ khiến các NĐT mất kiểm soát trong hành động.
… Đến phân hóa rõ nét
Không chỉ những NĐT phải bán tháo, thua lỗ mới chịu áp lực tâm lý trong những ngày qua mà ngay cả những người đã chốt lãi sớm, cầm tiền mặt cũng gặp thách thức trong việc chọn thời điểm bắt đáy và chọn CP để giải ngân.
Trong sáng 6-2, đến khoảng 10 giờ 30 phút lực mua đáng kể đã xuất hiện mà điển hình là VCB với khối lượng 500.000 CP tại giá sàn, một loạt CP đã thoát giá bán sàn. Nhưng chỉ khoảng 15 phút sau đó lượng cung hàng hóa đã tăng ồ ạt và nhấn chìm những CP này xuống mức kịch sàn trở lại. Lúc này nhiều NĐT bắt đáy có lẽ đã thất vọng tràn trề vì dính phải “bull trap” (bẫy tăng giá). Phải đến khoảng 13 giờ 30 phút cùng ngày, bên bán mới bắt đầu thắng thế và đà giảm của VN Index lúc này được ngăn chặn. HPG, VGC, MSN… trở thành những CP tiên phong trong việc hồi phục giá.
Tối 6-2, đã có không ít NĐT thức xem diễn biến TTCK Mỹ và khi diễn biến tích cực trở lại thì không khó để dự báo cho xu hướng chung toàn cầu, trong đó có Việt Nam trong ngày 7-2. Thực tế đã diễn ra đúng như dự báo khi VN Index bùng nổ ngay từ đầu phiên và tăng hơn 30 điểm cùng với một loạt CP tăng giá từ 5% trở lên. Dù sắc xanh phủ rộng nhưng sự phân hóa đã bắt đầu xuất hiện. Chỉ số ít CP có thể tăng kịch trần sau khi để mất đi 10-15% ở hai phiên TT lao dốc, trong khi nhiều CP dù tăng nhưng chưa thể bù lại đà giảm, chẳng hạn giảm 7% nhưng phục hồi chỉ được 3-4%. Hai phiên giảm mạnh không chỉ tạo ra một loạt CP có giá rẻ mà còn tạo nên một mặt bằng chung, một số CP đã tăng nóng về với mức hợp lý. Nếu như những năm trước đây, để tận dụng cơ hội vàng chỉ cần mua những blue chip giảm mạnh nhất thì trong năm 2018 này, câu chuyện có thể sẽ khác. Chỉ những CP có tốc độ phục hồi tốt nhất mới giúp NĐT tối đa hóa lợi nhuận khi bắt đáy mà thôi.