Cụ thể hóa Nghị quyết số 29
Trong dự thảo lần hai sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục do Bộ GD&ĐT xây dựng, Điều 81 về Tiền lương quy định: “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính, sự nghiệp. Nhà giáo được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp thâm niên và các phụ cấp khác theo quy định của Chính phủ”.
Bộ GD&ĐT cho rằng cần phải có cơ chế, chính sách tháo gỡ vấn đề lương giáo viên và thể chế hóa quan điểm của Đảng trong Nghị quyết số 29-NQ/T.Ư vào Luật Giáo dục. Cụ thể, theo Bộ GD&ĐT, việc sửa đổi, bổ sung Điều 81 về tiền lương của nhà giáo nhằm thể chế hóa khoản 6 mục 3 phần B Nghị quyết 29 trong việc xác định lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính, sự nghiệp. Việc đánh giá tác động đối với chính sách này đã được thực hiện khi Bộ GD&ĐT trình Ban Chấp hành T.Ư Đảng. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề còn có ý kiến khác nhau, nên Bộ GD&ĐT muốn xin ý kiến của Chính phủ.
Trước đổi mới đặc biệt quan trọng liên quan chính sách đối với giáo viên, bà Hoàng Mai Phương, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, chia sẻ đây thật sự là điều mà các nhà giáo mong ngóng từ lâu. Theo bà Mai Phương, với quy định về chế độ tiền lương hiện tại, mỗi nhà giáo đi từ bậc lương thấp nhất đến bậc cao nhất trong ngạch lương của mình là 24 năm đối với giáo viên mầm non và giáo viên tiểu học, 30 năm đối với giáo viên THCS, 27 năm đối với giáo viên THPT. Theo tính toán thì mức lương của giáo viên mầm non, tiểu học sau 24 năm chỉ tăng 2.860.000 đồng.
Nhà giáo Nguyễn Khắc Thành, Hiệu trưởng Trường THCS Dân Hòa (huyện Thanh Oai) chia sẻ: “Hiện nay, trừ giáo viên dạy Văn, Toán, Ngoại ngữ và một số thầy, cô dạy giỏi Lý, Hóa sống được bằng nghề, những giáo viên khác có mức sống rất thấp, phải đi làm thêm. Vì thế, khi lương tăng, giáo viên sẽ tập trung vào chuyên môn để nâng chất lượng giáo dục”.
PGS, TS Trần Xuân Nhĩ, Chủ tịch Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ Việt Nam cũng đồng tình: “Giáo viên phải sống được bằng lương mới toàn tâm, toàn ý dạy học. Nhà giáo xứng đáng được hưởng bậc lương cao nhất”.
Tăng lương đi liền tinh giản biên chế
Chuyện tăng lương cho đội ngũ công nhân, viên chức cả nước nói chung và ngành giáo dục nói riêng đã được xới lên nhiều lần, nhưng vẫn là chuyện “lực bất tòng tâm”. Kinh phí Nhà nước không thể cáng đáng một “đội quân hùng hậu” đang hưởng lương từ ngân sách.
Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, năm 2017 cả nước có 1.246.188 nhà giáo, 272.318 nhân viên phục vụ, 154.000 cán bộ quản lý, tổng số người làm việc trong ngành là 1.672.506. Trong đó, có 154.000 cán bộ quản lý/1.246.188 nhà giáo, bình quân một cán bộ “quản lý” 8,1 giáo viên. Hiện ngành giáo dục đang chiếm 70% quỹ lương khối sự nghiệp; 52% biên chế sự nghiệp của cả nước.
Ông Thang Văn Phúc, nguyên Thứ trưởng Nội vụ nhấn mạnh: “Bộ GD&ĐT đề xuất tăng lương cho giáo viên thì phải xác định được nguồn kinh phí ở đâu và có giải pháp để tăng, tăng như thế nào. Lương của công chức, viên chức trong ngành giáo dục hiện nay đã tăng 1,5 lần so lương công chức, viên chức ngành nghề khác và đã được quy định trong hệ thống tiền lương. Chúng ta không thể cứ đề xuất mà không có biện pháp”.
Vì vậy, Dự thảo sửa đổi Luật Giáo dục đề nghị “lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta sắp xếp lại bộ máy hiện nay của ngành giáo dục, từ Bộ GD&ĐT đến tất cả các đơn vị giáo dục. Đây cũng là yêu cầu được nêu rõ trong Nghị quyết 19 của T.Ư Đảng vừa ban hành: “Sắp xếp, tổ chức lại gắn với nâng cao chất lượng giáo dục, hình thành trường phổ thông nhiều cấp học (tiểu học, THCS, THPT) phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của mỗi địa phương, địa bàn cụ thể. Rà soát, sắp xếp, điều chỉnh lại quy mô lớp học một cách hợp lý. Tạo điều kiện chuyển đổi mô hình các cơ sở giáo dục mầm non, THPT từ công lập ra ngoài công lập ở những nơi có khả năng xã hội hóa cao”.
Chung quanh đề xuất tăng lương liệu có tăng chất lượng giáo dục, nhiều ý kiến cho rằng, rất khó bởi chất lượng giáo dục phụ thuộc nhiều yếu tố. Lương chỉ là một vấn đề để giáo viên tập trung cho giảng dạy. Bên cạnh đó còn cần môi trường làm việc và học tập; cơ sở vật chất phục vụ giáo dục... “Do đó, rất cần có những giải pháp khác thì chất lượng giáo dục mới có thể tăng thêm một bậc”, TS Đỗ Hồng Cường, Phó Hiệu trưởng Đại học Thủ đô Hà Nội, bày tỏ.
