Các công trình được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện học tập ổn định cho học sinh miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nơi biên cương Tổ quốc.
Các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS (giai đoạn 1) được Nghệ An xây dựng ở các xã: Nhôn Mai, Na Ngoi, Keng Đu, Môn Sơn, Bắc Lý, Tam Thái, Quế Phong, Tri Lễ, Hạnh Lâm và Anh Sơn. Mỗi trường có quy mô 27-30 lớp, tổng vốn đầu tư từ 308-380 tỷ đồng.
Sẵn sàng "chắp vá" một thời gian
Tại xã Na Ngoi, thuộc vùng kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, cách trung tâm tỉnh khoảng 250km, công trình Trường phổ thông nội trú liên cấp được khởi công vào ngày 11/10/2025. Đến nay, có 4 trong tổng số 16 dãy nhà chính được hoàn thành. Các trường ở Keng Đu, Hạnh Lâm, Tri Lễ cơ bản đáp ứng tiến độ, nhiều hạng mục đã hoàn thành phần móng, cột, sàn tầng hai và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ. Tại các trường ở Bắc Lý, Quế Phong, Anh Sơn, một số hạng mục phải vừa thi công, vừa bảo đảm hoạt động dạy học hiện có.
Thầy giáo Phạm Sỹ Trường, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS Bắc Lý cho biết, từ cuối năm 2025, 14 giáo viên đang ở tại khu nhà công vụ cho giáo viên đã tự nguyện ra ngoài thuê trọ, dãy nhà ở được chuyển sang làm ký túc xá học sinh, phòng làm việc cho Ban Giám hiệu nhà trường và phòng trực của giáo viên. “Dù nhiều phòng đang phải sử dụng chắp vá, tạm thời, nhưng cả giáo viên và học sinh đều đồng lòng, sẵn sàng chịu vất vả một thời gian để sớm có ngôi trường mới khang trang, đẹp đẽ hơn”, thầy Trường chia sẻ.
Ông Phạm Viết Phúc, Chủ tịch UBND xã Bắc Lý cho biết, trên địa bàn hiện có gần 1.100 học sinh, phần lớn là con em dân tộc thiểu số, điều kiện rất thiếu thốn. Chính quyền địa phương, các nhà trường và nhân dân trong xã đang tạo mọi điều kiện để công trình mới sớm đi vào sử dụng. Với 3/4 diện tích là đất dốc và đồi núi trọc, việc di dời và bố trí nơi ở mới cho các hộ dân gặp nhiều khó khăn. Tuy vậy, trong thời gian ngắn, chính quyền xã đã hoàn thành giải phóng mặt bằng để bàn giao cho đơn vị thi công. Khả năng đến cuối tháng 8 năm nay, ngôi trường sẽ kịp hoàn thành những hạng mục chính để đón năm học mới.
Đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An nhấn mạnh: Các công trình trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở phải tập trung cao độ, quyết liệt thi công, dứt khoát hoàn thành các dự án giai đoạn 1 trước tháng 9/2026.
Mong sớm bố trí nguồn vốn còn thiếu
Trong 10 dự án giai đoạn 1, hai trường ở Môn Sơn, Tam Thái phải xử lý nền, cọc khoan nhồi mất nhiều thời gian. Đặc biệt, Trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS ở Nhôn Mai do phải điều chỉnh lại phương án thiết kế vì sạt lở ta-luy mặt bằng nên tiến độ thi công chậm khoảng một tháng so kế hoạch.
Theo Ban Quản lý dự án tỉnh Nghệ An, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản thuận lợi. Tuy nhiên, quá trình thi công vẫn gặp nhiều khó khăn do giao thông đến các xã biên giới xa, hiểm trở, thường xuyên xảy ra sạt lở. Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến bất thường, nhân công khan hiếm, giá vật liệu xây dựng và chi phí lao động tăng cao cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thực hiện dự án.
Điển hình như công trình ở xã Môn Sơn, tuyến đường vận chuyển vật liệu từ mỏ tại xã Nhân Hòa (xã Đỉnh Sơn, huyện Anh Sơn cũ) vào xã rất khó đi, cầu trên tuyến không bảo đảm cho phương tiện tải trọng lớn lưu thông. Các xe vật liệu trên 10 tấn phải di chuyển qua khe suối, bãi bồi, làm tăng thời gian vận chuyển, đẩy giá thành lên khoảng 15-20%. Khu vực xây dựng có điều kiện địa chất nền đất yếu, phải áp dụng phương án xử lý nền bằng móng cọc, mất nhiều thời gian hơn so với điều kiện thi công thông thường.
Ông Vương Đình Nhuận, Giám đốc Ban Quản lý dự án tỉnh Nghệ An cho biết, dù quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt tại miền núi đang vào mùa mưa, nhưng các đơn vị đang nỗ lực hết sức thực hiện các dự án. Đến nay, tiến độ các trường đạt khoảng 45-60% tổng khối lượng kế hoạch. Ban Quản lý dự án kiến nghị Trung ương quan tâm, sớm bố trí nguồn vốn còn thiếu. Tổng nhu cầu vốn cho 10 trường là hơn 3.502 tỷ đồng, mới được bố trí hơn 2.271 tỷ đồng.
Theo ông Nhuận, song song với đẩy nhanh tiến độ xây dựng 10 trường giai đoạn 1, UBND tỉnh cũng phê duyệt khảo sát, lựa chọn vị trí xây dựng 11 trường giai đoạn 2. Ngày 29/4/2026, đơn vị đã báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc cập nhật nhu cầu vốn đầu tư triển khai thực hiện xây dựng 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS xã biên giới giai đoạn 2, dự kiến 4.201 tỷ đồng.
