Vắng khách, nhà xe ồ ạt bỏ bến
Sở Giao thông vận tải (GTVT) Hà Nội vừa yêu cầu Công ty CP BX Hà Nội và Công ty CP Đầu tư phát triển ngành Nước và Môi trường (chủ đầu tư BX Nước Ngầm) từ chối phục vụ một tháng với hơn 300 “lốt” xe đăng ký chạy tuyến cố định nhưng không thực hiện đủ 70% số chuyến đã được phê duyệt.
Theo báo cáo của Sở GTVT Hà Nội, trong ba tháng đầu năm 2019, tại BX Nước Ngầm, đã có 266 tuyến vận tải của hơn 100 DNVT không tham gia hoạt động tại bến. Điển hình như: HTX Dịch vụ vận tải ô-tô Nam Danh, Công ty TNHH Thương mại và vận tải Hoàng Sơn, Công ty CP Quốc tế Mỹ Đình, Công ty TNHH Thương mại dịch vụ vận tải Hoàng Yến, Công ty CP Vận tải Nam Trực, HTX Vận tải Thăng Long, Công ty TNHH Vận tải Hoàng Long...
Ông Nguyễn Văn Lập, Giám đốc BX Nước Ngầm cho biết: Tình trạng xe bỏ bến đã lác đác xảy ra từ năm 2017 nhưng rộ lên từ đầu năm 2019 đến nay. Hiện, phần lớn các xe đã không đăng ký khai thác vận tải khách năm 2019 và có giấy xin ngừng hoạt động. Đây chủ yếu là các xe thuộc tuyến Nước Ngầm đi các tỉnh: Nam Định, Thái Bình… và được điều chuyển từ BX Mỹ Đình về từ năm 2017.
Cũng trong thời gian trên, tại BX Giáp Bát có khoảng 120 “lốt” xe thuộc 20 DNVT đã không hoạt động, hoặc hoạt động với tỷ lệ rất thấp, chỉ từ 20%-40%. Phần lớn DNVT bỏ “lốt” hoạt động tại bến thuộc các tuyến Ninh Bình và Nam Định, trong đó có những nhà xe hoạt động với quy mô khá lớn như Công ty CP ô-tô Ninh Bình, nhưng tỷ lệ “lốt” hoạt động cao nhất cũng chỉ đạt hơn 50%. Hay như Công ty CP Du lịch thương mại và đầu tư Thiên Trường, HTX Đồng Tâm, Công ty CP Khánh Tâm… có những “lốt” xe hoạt động với tỷ lệ 0%, tức là… bỏ trắng bến.
Ông Vũ Văn Tú, đại diện Công ty CP ô-tô Ninh Bình cho biết, phía công ty đăng ký khoảng 70 lượt xe/ngày xuất phát từ bến Giáp Bát đi các huyện của tỉnh Ninh Bình. Song, hiệu suất ghế xe xuất bến chỉ đạt 30-40%, nên bình quân hằng ngày chỉ có khoảng 60-70% số “lốt” đăng ký hoạt động. Không những khó khăn do điều chuyển từ BX Mỹ Đình về mà chúng tôi còn phải cạnh tranh với xe “dù”, bến “cóc” hoạt động rầm rộ, nhất là xe hợp đồng trá hình Limousine di chuyển đón khách khắp thành phố. DN rất khó khăn, cực chẳng đã mới phải bỏ "lốt", chứ xe mua rồi, "lốt" đăng ký rồi ai muốn bỏ. Có điều chúng tôi cũng không thể bù lỗ mãi được.
Hệ lụy của quản lý lỏng lẻo?
Theo ghi nhận của chúng tôi, không ít nhà xe sau khi bỏ bến đã lén lút ra ngoài đón trả khách tại các tuyến đường, khu vực đông dân cư như: đường Giải Phóng, Khuất Duy Tiến, Phạm Hùng, Phạm Văn Đồng...
Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội nhận định, đây là giai đoạn vô cùng khó khăn với ngành vận tải nói chung và vận tải khách liên tỉnh nói riêng. Nhiều xe đẹp, đầu tư hiện đại nhưng xe không khi xuất bến. Khách không vào bến thì nhà xe buộc phải bỏ bến là lẽ đương nhiên. Câu chuyện này có thể bất ngờ với nhiều người nhưng là hệ lụy tất yếu khi công tác quản lý không theo kịp thực tiễn phát triển của ngành vận tải.
Đề cập nguy cơ “vỡ trận” xe khách liên tỉnh, ông Liên cho rằng, khi Hà Nội quyết phân luồng tuyến thì ít nhất phải có những tuyến xe buýt kết nối để tạo thuận tiện cho hành khách và DNVT. Vậy nhưng hiện nay, đơn cử như đi từ công viên Thống Nhất đến BX Nước Ngầm cũng mất hai lần trung chuyển xe buýt, vậy còn khách nào muốn ra bến nữa? Trong khi đó, xe Limousine trá hình không vào bến mà chạy lòng vòng “đón khách tận nơi, trả khách tại chỗ”, phá hoại việc phát triển luồng tuyến. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến không ít DNVT tuyến cố định phải “ra ngoài” cạnh tranh để tự cứu lấy mình.
Ông Nguyễn Anh Toàn, Giám đốc Công ty CP BX Hà Nội, Chủ tịch Hiệp Hội BX Khách cũng cho biết: Những năm gần đây, hàng loạt loại hình vận tải hành khách khác như: xe hợp đồng Limousine, xe công nghệ Grab… thuận tiện hơn đã và đang cạnh tranh trực tiếp khiến khách không đến bến, xe khách liên tỉnh vì vậy cũng gặp nhiều khó khăn. Để giải quyết tận gốc vấn đề, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý, tuy nhiên trước mắt chúng tôi cho rằng, BX và DNVT cũng cần phải tự nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm an toàn, văn minh, lịch sự để thu hút được hành khách quay lại.
Theo ông Nguyễn Văn Lập, hiện BX đã đề xuất Sở GTVT Hà Nội bổ sung tuyến mới và phương tiện vào tuyến có phương tiện bị ngưng. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng kiến nghị Sở GTVT bổ sung thêm tuyến buýt để tăng tính kết nối, tạo thuận lợi cho nhu cầu đi lại của người dân cũng như tăng tính kết nối cho BX Nước Ngầm.
Ông Vũ Hà, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, trước mắt, Sở đã có văn bản yêu cầu các DNVT thu hồi phù hiệu; yêu cầu các BX từ chối phục vụ trong vòng một tháng theo đúng quy định. Đồng thời, đề nghị các sở GTVT tại các đầu đối lưu tiếp tục nhắc nhở, chỉ đạo các đơn vị hoạt động trên tuyến đến Hà Nội chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; ghi rõ hành trình, lịch trình chạy xe ghi trong lệnh vận chuyển để thuận tiện cho lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý... Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, đây chỉ là những giải pháp bề nổi chứ chưa giải quyết tận gốc vấn đề khi xe dù, bến cóc, xe hợp đồng trá hình… vẫn tồn tại. Chế tài xử phạt có nhưng cơ quan chức năng lại làm chưa hết chức trách khiến luồng tuyến phân rồi bị phá vỡ gây khó khăn cho cả BX và DNVT.
