Theo đánh giá của Ban Quản lý DA đầu tư xây dựng Cần Thơ, ĐT 922 là tuyến giao thông huyết mạch nối từ quốc lộ 80 từ thị trấn Vĩnh Thạnh, huyện Ô Môn, qua huyện Thái Lai và Cờ Đỏ (TP Cần Thơ), kết nối với tỉnh Kiên Giang. Hệ thống cầu đường trên dọc tuyến được đầu tư xây dựng từ những năm 90 thế kỷ trước. Với nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân giờ đây, cầu và đường trên toàn tuyến đã trở nên quá hẹp, thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông. Trên tuyến này, hai cây cầu Rạch Nhum và Rạch Tra quá nhỏ, thường xuyên chở thành “nút thắt” giao thông khi chỉ có một làn xe qua được cầu...
Theo quy hoạch đến năm 2020, trước sự cấp bách về nhu cầu đi lại, lưu thông hàng hóa trên toàn tuyến, ĐT 922 sẽ được nâng cấp thành đường cấp 3 đồng bằng. Trong đó, thực hiện thi công cầu Rạch Nhum và Rạch Tra là bước quan trọng để đầu tư nâng cấp tuyến đường, nhằm giảm tải và giải quyết việc thường xuyên ùn tắc, bảo đảm an toàn giao thông.
Từ nhu cầu thực tế đó, tháng 9-2016, UBND thành phố Cần Thơ đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi DA xây dựng cầu Rạch Nhum và Rạch Tra. Đến tháng 4-2017, hồ sơ mời thầu đã chính thức được phê duyệt và Viện Công nghệ xây dựng cầu đường phía nam là đơn vị tư vấn, xét chọn nhà thầu. Đã có ba doanh nghiệp tham gia đấu thầu. Trên cơ sở hồ sơ thầu, hội đồng xét thầu đã chọn Công ty Hòa Lợi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và là đơn vị trúng thầu thi công, xây lắp hai cây cầu nêu trên.
Tuy nhiên, dư luận đang cho rằng: Hội đồng xét thầu DA đã bị Công ty Hòa Lợi “qua mặt” để thắng thầu bằng việc sử dụng hồ sơ năng lực “rởm” dự thầu!
Ngay trong Báo cáo đánh giá hồ sơ đề xuất về kỹ thuật (HSĐXKT) ngày 26-5-2017 do Viện Công nghệ xây dựng cầu đường phía nam tư vấn xét thầu đã có nhiều dấu hiệu sai lệch về năng lực tổ chức thi công của Công ty Hòa Lợi. Cụ thể, nhân sự chủ chốt chỉ huy trưởng công trình (một người) là Nguyễn Xuân Sơn, kỹ sư xây dựng cầu đường có thời gian thi công liên tục hơn bảy năm, tốt nghiệp đại học năm 1998, có chứng chỉ hành nghề giám sát và hoàn thiện công trình cầu đường… Nhưng trên thực tế, qua tìm hiểu và xác minh từ chính ông Nguyễn Xuân Sơn, được biết ông Sơn đã nghỉ việc tại Công ty Hòa Lợi từ cuối năm 2014. Nghĩa là Công ty Hòa Lợi đã sử dụng hồ sơ “ma”.
Hơn thế, trong số nhân sự chủ chốt có hai phần ba số đội trưởng thi công và một kỹ sư công nghệ điện đã sử dụng bằng tốt nghiệp đại học giả để đưa vào làm năng lực hồ sơ dự thầu công trình cầu Rạch Nhum và Rạch Tra. Cụ thể, đối với trường hợp đội trưởng thi công Lưu Bảo Quốc (sinh năm 1979, ngành đào tạo Kỹ sư cầu đường, số hiệu bằng C382703, số vào sổ 408-34 và tốt nghiệp năm 2003), Trường đại học Giao thông vận tải xác nhận rõ: “Tại sổ gốc cấp bằng tốt nghiệp có số vào sổ 408-34 lớp Cầu đường bộ khóa 34 hệ tại chức tại Hà Nội không có thông tin trùng”.
Còn đối với trường hợp đội trưởng thi công Nguyễn Xuân Hải (sinh ngày 5-12-1983), Trường đại học Xây dựng cũng đã xác nhận: “Trong danh sách sinh viên tốt nghiệp đại học hệ vừa làm vừa học ngành cấp thoát nước năm 2010 không có tên ông Nguyễn Xuân Hải, ngày sinh 5-12-1983”.
Đối với trường hợp Nguyễn Thành Thông, kỹ sư công nghệ điện, sử dụng bằng tốt nghiệp mang số hiệu 00002378, Trường đại học Công nghiệp Hà Nội đã xác nhận: “Tra cứu xác định không cấp bằng tốt nghiệp đại học được cấp ngày 3-6-2010 có số hiệu bằng 00002378; số vào sổ cấp bằng 1805 hình thức đào tạo vừa làm vừa học ngành Công nghệ kỹ thuật điện cho người mang tên Nguyễn Thành Thông, sinh ngày 5-4-1977”.
Trên thực tế, những kỹ sư nêu trên đều nằm trong danh sách cán bộ chủ chốt đã được Công ty Hòa Lợi đưa vào năng lực nhà thầu thi công nhiều công trình khác tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Cụ thể, các công trình mà Công ty Hòa Lợi trực tiếp đấu thầu và liên danh thực hiện các gói thầu là: gói thầu số 81 thuộc DA đầu tư xây dựng công trình ĐT 907 tỉnh Vĩnh Long năm 2013, trị giá hơn 88,5 tỷ đồng; gói thầu số 1 xây lắp công trình cải tạo, nâng cấp ĐT 908 thuộc DA đầu tư xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp ĐT 908 huyện Long Hồ, Tam Bình và Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long. Đây là những DA mang tầm chiến lược, có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Liên quan trực tiếp DA xây lắp cầu Rạch Nhum và Rạch Tra, tuy đã chọn được nhà thầu xây dựng và dự kiến khởi công từ đầu tháng 6-2017 nhưng đến nay DA vẫn chưa thể chính thức thi công và đứng trước nguy cơ đội vốn lên đến hàng chục tỷ đồng. Lãnh đạo Ban Quản lý DA đầu tư xây dựng TP Cần Thơ giải thích: “Nguyên nhân chính là do việc khảo sát, thẩm định giá ban đầu không phù hợp nên DA đang bị vướng công tác đền bù giải phóng mặt bằng và dự kiến trước sẽ phải đội giá đền bù lên khoảng 15 tỷ đồng”.
Như vậy, có thể thấy mới chỉ khởi động xây lắp những công trình như cầu Rạch Nhum và Rạch Tra, DA đã bị đội vốn hơn 25% giá trị. Ngoài ra, thời gian thi công ban đầu dự kiến 12 tháng, nhưng đến thời điểm này, ngay kể cả Ban Quản lý DA đầu tư xây dựng TP Cần Thơ cũng chưa xác định được thời gian hoàn thành.
Không những vậy, ở một số hồ sơ đấu thầu khác, Công ty Hòa Lợi đã có dấu hiệu khai khống doanh thu tài chính để phù hợp điều kiện dự thầu. Trong một biên bản kê khai năng lực tài chính của nhà thầu Công ty Hòa Lợi ký tháng 12-2014, nhằm đối chứng với các số liệu mà nhà thầu kê khai thì doanh thu năm 2011 là 65,6 tỷ đồng, năm 2012 là 91,1 tỷ đồng và năm 2013 là 120,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong văn bản xác nhận của Chi cục Thuế huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau ngày 11-7-2017 thì doanh thu của Công ty Hòa Lợi năm 2011 là 34,1 tỷ đồng, năm 2012 là hơn 43 tỷ đồng và năm 2013 là hơn 65 tỷ đồng.
Với những gì đang diễn ra, dư luận đặt câu hỏi, liệu có thể coi “dàn” danh sách nhân sự chủ chốt của Công ty Hòa Lợi và hồ sơ năng lực tài chính “ảo” là mối họa cho các công trình giao thông, cầu đường mà công ty này trúng thầu?
