Các quốc gia thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đóng góp một phần đáng kể vào lưu lượng hành khách hàng không quốc tế. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không quốc tế, đóng vai trò là cửa ngõ giữa châu Âu, châu Á và châu Phi, các sân bay trong khu vực này chiếm khoảng 15% lưu lượng giao thông quá cảnh quốc tế toàn cầu. Mỗi ngày có ít nhất 2.200 lượt máy bay cất và hạ cánh tại Sân bay quốc tế Dubai. Sân bay quốc tế Hamad ở Doha cũng ghi nhận con số ít nhất 900 lượt.
Không phận Iran cũng là một huyết mạch hàng không quan trọng. Trong bối cảnh các hãng tránh không phận Ukraine và Nga, Iran được lựa chọn như một “siêu xa lộ hàng không” chiến lược, xử lý hơn 1.000 chuyến bay mỗi ngày.
Nhưng đó là chuyện của quá khứ. Không phận Iran và phần lớn Trung Đông đã trở thành điểm nóng ngay khi Mỹ và Israel khai hỏa. Hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái được phóng lên bầu trời, dẫn đến việc đóng cửa không phận và hủy chuyến bay với quy mô lớn nhất kể từ sau đại dịch Covid-19.
Hậu quả xung đột đang ngày càng thảm khốc. Các nước GCC ước tính có tới 30.000 chuyến bay bị hủy trong tuần đầu tiên, gây ra sự gián đoạn lớn, lan rộng ra ngoài khu vực. Ước tính các hãng hàng không GCC phải chịu khoản lỗ khoảng 2 tỷ USD mỗi ngày, chủ yếu do hủy chuyến bay, đóng cửa không phận, chi phí cao hơn do các tuyến bay dài và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cao hơn, hoàn tiền và gián đoạn nghiêm trọng tại các trung tâm trung chuyển.
Với các hãng hàng không ngoài khu vực, thiệt hại cũng không nhỏ, khi phải định tuyến lại chuyến bay, mang thêm nhiên liệu hoặc thực hiện thêm các điểm dừng tiếp nhiên liệu để đề phòng sự cố chuyển hướng đột ngột. Các hãng hàng không lớn cũng khó có thể bù đắp được lượng chuyến bay mà hàng không vùng Vịnh mất đi.
Trong khi đó, xung đột khiến giá dầu biến động mạnh, kéo theo giá nhiên liệu máy bay, vốn chiếm 30%-40% chi phí hoạt động của một hãng hàng không, cũng tăng lên. Việc các hãng hàng không sớm áp dụng phụ phí nhiên liệu đối với hành khách là điều chắc chắn.
Các hãng hàng không Trung Đông vốn đã có những điểm yếu khi đặt tại một khu vực bất ổn, nay lại chịu tổn thương lâu dài do cuộc xung đột. Niềm tin của khách du lịch và hàng không sẽ cần rất nhiều thời gian để phục hồi.
