Trong “Ngày hội hướng nghiệp” khai mạc hồi cuối tháng 11 vừa qua tại Ontario (Canada), hàng nghìn học sinh từ lớp 7 đến lớp 12 đã hào hứng thử sức với hơn 140 nghề thủ công và kỹ thuật khác nhau. Ở một góc phòng, một nhóm nữ sinh tập trát vữa và xếp gạch thành hàng. Không xa đó, tại khu gia công kim loại, một nhóm học sinh khác kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt dùng búa uốn đồng thành những chiếc còi nhỏ… Daniel Friesen (16 tuổi) cho biết: “Em thích làm việc với kim loại. Em thích công việc sử dụng đôi tay mình”. Friesen bày tỏ mong muốn theo đuổi ngành xây dựng sau khi tốt nghiệp trung học, thay vì chọn con đường đại học truyền thống.
Theo The Globe & Mail, những hoạt động trải nghiệm trên là một phần của hội chợ nghề do chính quyền Ontario khởi động từ năm 2022. Mục tiêu của chương trình là giúp học sinh trải nghiệm thực tế các nghề kỹ thuật, gặp gỡ nhà tuyển dụng và tìm hiểu rõ hơn về các lộ trình học nghề. Chỉ sau vài năm, mức độ quan tâm của học sinh và phụ huynh đã tăng rõ rệt. Ước tính chỉ trong ba ngày đầu tổ chức trong năm nay, sự kiện thu hút hơn 7.200 người tham dự, tăng khoảng 80% so năm trước. Theo ban tổ chức, số lượng trường học đăng ký cho học sinh tham gia cũng tăng mạnh.
“Ngành nghề kỹ thuật hiện nay đang có một sức hút mới mà cách đây vài năm chưa hề có”, bà Candice White, Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Skilled Trades Ontario, cơ quan chịu trách nhiệm đào tạo và chứng nhận nghề tại Ontario cho biết. Theo bà, sự thay đổi này đến từ nhiều yếu tố, trong đó có các chiến dịch tiếp cận giới trẻ qua mạng xã hội như Snapchat hay trò chơi Minecraft.
Quan trọng hơn, nhận thức của xã hội về sự ổn định nghề nghiệp đang thay đổi. AI và tự động hóa khiến nhiều công việc văn phòng không cần đến nhiều nhân viên như trước. Trong khi đó, Canada đang đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động lành nghề nghiêm trọng, với hơn 700.000 người dự kiến sẽ nghỉ hưu vào năm 2028. Khoảng trống này mở ra nhu cầu lớn đối với thợ xây dựng, thợ hàn, thợ điện, thợ mộc và nhiều ngành nghề kỹ thuật khác.
Các hội chợ nghề được thiết kế để trả lời những câu hỏi cụ thể mà học sinh và phụ huynh quan tâm: Nên chọn môn học nào ở trung học, chương trình học nghề vận hành ra sao, mất bao lâu để có chứng chỉ, cơ hội việc làm và thu nhập bao nhiêu sau khi ra trường? “Canada đang xây dựng nhiều công trình, trong khi một lực lượng lớn lao động sắp nghỉ hưu. Ngành này thật sự cần người trẻ”, ông Bob Robinson, Giám đốc giáo dục tại Trung tâm đào tạo kỹ năng nghề HiMark London, khẳng định. Gian hàng của trung tâm thu hút đông đảo học sinh với hoạt động hàn ống.
Trong đám đông học sinh, Shai Borden và Bakr Al Hosin, đều 13 tuổi, hào hứng đi từ gian hàng này sang gian hàng khác. “Hội chợ giúp chúng em hiểu rõ hơn mình muốn làm gì và công việc đó khó đến đâu. Chúng em hiện chú ý các nghề trong ngành xây dựng. Công việc này vừa có thể kiếm được nhiều tiền, lại giúp cơ thể khỏe mạnh hơn”, Shai hào hứng.
Phía sau khu triển lãm, Ashlyn Kendall, học sinh lớp 11, đang cùng nhóm bạn dựng những ngôi nhà nhỏ. Kendall cho biết cô phát hiện niềm yêu thích với công việc chân tay sau một khóa học xây dựng ở trường trung học. “Em thích tính thực hành của môn này hơn so Toán hay tiếng Anh”, Kendall thành thật nói. Cô bé dự định theo chương trình học nghề để trở thành nhà thầu xây dựng tổng quát sau khi hoàn thành chương trình Chuyên ngành kỹ năng cao cấp. “Trong tất cả các nghề đã thử, em thích làm việc với gỗ nhất. Con đường này cho phép em vừa chuyên sâu, vừa có thể làm nhiều công việc khác nhau”, Kendall chia sẻ.
Bên cạnh sự hào hứng của hầu hết các học sinh, cũng có nhiều em tỏ ra thờ ơ với những công việc kể trên. Dù vậy, theo bà Jennifer Ingratta, nhà tuyển dụng chương trình học nghề cho thanh, thiếu niên tại Hội đồng trường Công giáo London (Canada), những sự kiện hướng nghiệp như vậy vẫn rất cần thiết. “Học tập thông qua trải nghiệm là điều quan trọng. Nếu không trực tiếp thử, các em khó có thể biết nghề đó có phù hợp với mình hay không”, bà Ingratta nhấn mạnh. Theo bà, nhiều học sinh chỉ thay đổi suy nghĩ sau khi tận tay làm và hiểu rõ tính chất công việc.
Từ những hội chợ đông đúc như ở Ontario, có thể thấy công việc chân tay không còn bị xem là lựa chọn thứ hai. Với nhu cầu lao động lớn và triển vọng ổn định, đây đang trở thành hướng đi nghiêm túc của ngày càng nhiều học sinh Canada trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động.
