Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES
Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, các nhà giáo dục Malaysia đã xác định yêu cầu đặt ra đối với chương trình giáo dục phổ thông là giúp trẻ em hiểu rõ mối liên hệ giữa con người và đại dương. Hiện nay, đây không còn là môn học tự chọn, mà trở thành một phần trong chương trình phổ thông nhằm xây dựng “thế hệ công dân có trách nhiệm với hành tinh xanh” của Malaysia.

GogoKids là một trong những nền tảng học tập dành cho trẻ em đang cung cấp gói công cụ hỗ trợ việc học và tìm hiểu về sinh vật biển và khoa học đại dương, đưa những giờ học trở nên thú vị hơn với lứa tuổi học sinh. Nhà sáng lập và Tổng Giám đốc điều hành (CEO) nền tảng GogoKids, bà Yan Lin cho biết: “Chúng tôi giúp việc học trở nên thú vị và dễ dàng, cung cấp giải pháp cho phụ huynh và nhà trường. Chương trình trải nghiệm biển của GogoKids thường được tổ chức tại các địa điểm như khu vui chơi Wonderland Explorers - đối tác chiến lược của GogoKids - nơi trẻ em được thực hành trực tiếp các thí nghiệm về đại dương”.

Trước khi rẽ hướng sang giáo dục, bà Yan Lin vốn là một kỹ sư. Với xuất phát từ ngành kỹ thuật, bà đã kết nối với các nhà giáo dục để đưa những trải nghiệm học tập trở nên vui vẻ và thực tế hơn. “Đây chính là lý do GogoKids không chỉ là một nền tảng tìm kiếm khóa học thông thường mà tập trung sâu vào các chương trình trải nghiệm như "Nhà sinh học biển", hay các trại hè khoa học”, bà cho hay.

Ngoài học tập về đại dương, khóa phát triển kỹ năng mềm thông qua hoạt động thực địa của GogoKids còn bao gồm chương trình “Kiểm lâm nhí” hay “Nhà sinh học biển”. “Chúng em đã có một buổi học rất vui vẻ và học được rất nhiều điều. Em thích tất cả mọi thứ về cá. Sau trải nghiệm ở khu bảo tồn biển, em còn giữ lại tất cả các dụng cụ thí nghiệm”, Seow Peh - học sinh lớp 5, cho biết.

Bà Yan Lin nhấn mạnh: “Tôi luôn tin tưởng vào việc tạo ra tác động tích cực đến cuộc sống của mọi người. Chúng ta, thế hệ hiện tại, có trách nhiệm định hình thế hệ tương lai mà chúng ta mong muốn. Thông qua các hoạt động trải nghiệm về sinh vật biển và khoa học đại dương, trẻ em sẽ học được về vai trò và sự quan trọng của biển theo phương pháp giáo dục tích cực và giải quyết vấn đề”. Mô hình “học tập qua trải nghiệm” cũng đang được triển khai tại các cơ sở giáo dục của Malaysia, cho phép trẻ em không chỉ ngồi sau bàn học mà thật sự hóa thân thành những nhà sinh học biển tương lai.

Trường SMK Sultan Ismail tại Johor Bahru, một thành phố cảng lớn của Malaysia, trẻ em được trang bị các thiết bị quan sát chuyên dụng, tham gia vào các buổi khảo sát thực địa ở rừng ngập mặn. Giáo viên hướng dẫn học sinh trực tiếp đo đạc chỉ số môi trường và tìm hiểu về hệ sinh thái biển một cách trực quan sinh động nhất. Ông Chan Soon Seng, CEO của chương trình Teach for Malaysia (tạm dịch là “Dạy học vì Malaysia”) nhận định rằng, việc cho trẻ tiếp xúc với khoa học đại dương từ sớm giúp kích thích sự tò mò tự nhiên và xây dựng tư duy phản biện, bởi khi trẻ đối mặt các vấn đề thực tế như ô nhiễm nhựa hay tẩy trắng san hô, các em sẽ tự động hình thành cơ chế giải quyết vấn đề bằng kiến thức STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học).

Theo ông Chan Soon Seng, sự thành công của Gogo Kids chứng minh rằng việc tích hợp liên môn và kiến thức môi trường vào các chủ đề đại dương sẽ giúp chương trình phổ thông bớt khô khan, tạo ra sự kết nối cảm xúc giữa học sinh và thiên nhiên, từ đó nuôi dưỡng tình yêu biển đảo một cách bền vững.

Với một quốc gia có diện tích mặt nước lớn hơn cả diện tích đất liền như Malaysia, việc đưa khoa học đại dương vào giáo dục phổ thông được xem là thiết yếu để bảo vệ “không gian sinh tồn” này trong tương lai. Tiến sĩ ngành giáo dục Wong Theen Yoong cho biết, giáo dục khoa học biển trong chương trình phổ thông được xem là “chìa khóa” bảo vệ tương lai kinh tế của Malaysia, bởi một khi trẻ em hiểu được giá trị sinh thái của biển, các em sẽ trở thành những "đại sứ" bảo tồn, giúp ngăn chặn sự suy thoái tài nguyên biển và đại dương.

Có thể bạn quan tâm

AWA bảo đảm đủ các điều kiện để kéo dài tuổi thọ dữ liệu. Ảnh: AWA

Nigeria nỗ lực bảo tồn di sản

Nigeria mới đây trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên đưa dữ liệu vào Trung tâm Lưu trữ dữ liệu thế giới Bắc Cực (Arctic World Archive - AWA) tại Svalbard, quần đảo của Na Uy ở Bắc Băng Dương. Đây là động thái nhằm bảo tồn di sản trước nguy cơ mai một và hư hại.

Các nhân viên giao sữa tại nhà giúp người già cảm thấy bớt cô đơn. Ảnh: NIKKEI

Niềm an ủi với người già Nhật Bản

Theo BBC, số lượng người cao tuổi Nhật Bản phải sống một mình ngày một gia tăng. Những “Quý cô Yakult” với các chuyến giao hàng tận nhà định kỳ đang trở thành một kênh kết nối xã hội quan trọng đối với nhiều người già cô đơn.

Gạch CSEB đã chứng minh được sự bền vững. Ảnh: REUTERS

Tái thiết sau thiên tai với gạch sinh thái

Những viên gạch sinh thái, còn gọi là gạch đất nén ổn định có giá thành rẻ hơn gạch nung truyền thống và có sức chống chịu tốt hơn trước thiên tai, được xem là giải pháp hướng tới hoạt động xây dựng bền vững vì con người và môi trường.

Các nữ phạm nhân đọc sách tại Nhà tù Djanira Dolores de Oliveira. Ảnh: AP

Chương trình đọc sách giảm án tù tại Brazil

Chương trình giảm án bằng đọc sách tại Brazil đang mở ra cơ hội cải tạo nhân văn cho phạm nhân, giúp họ rút ngắn thời gian thụ án, đồng thời nuôi dưỡng tri thức và hy vọng tái hòa nhập cộng đồng.

Những vườn chuối xen rừng tại Công viên bang Oedra Branca. Ảnh: THE GUARDIAN

Nông nghiệp giữ rừng Brazil

Bất chấp tốc độ đô thị hóa chóng mặt của Rio de Janeiro (Brazil), những cộng đồng bản địa tại Công viên bang Pedra Branca, thuộc khu vực Vargem Grande vẫn bền bỉ duy trì phương thức canh tác hài hòa với tự nhiên. Những vườn chuối xen rừng không chỉ giúp họ bảo đảm sinh kế mà còn góp phần gìn giữ hệ sinh thái rừng quý giá.

Không gian công cộng mới mang tên Joseph William Bazalgette bên sông Thames. Ảnh: THE GUARDIAN

Không gian mới bên sông Thames

Bờ kè Bazalgette là không gian công cộng ven sông mới mở cửa tháng 1 vừa qua trên bờ sông Thames, London (Anh). Công trình rộng khoảng 0,6ha, được đặt tên theo kỹ sư nổi tiếng người Anh Joseph Bazalgette, xây dựng bên trên dự án “siêu cống” thoát nước sông Thames.

Nhật Bản khuyến khích sử dụng xe tiết kiệm nhiên liệu. Ảnh: ASAHI SHIMBUN

Chính sách thuế xanh tại Nhật Bản

Kể từ sau khi xảy ra trận động đất - sóng thần hồi tháng 3/2011 và sau thảm họa môi trường của Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1, Chính phủ Nhật Bản đã nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế liên quan môi trường và các ngành năng lượng.

Du khách tham quan núi Shamanka trên hồ Baikal. Ảnh: TRIP.COM

Vương quốc băng tuyết kỳ vĩ của Nga

“Sâu nhất”, “cổ xưa nhất”, “đẹp nhất” là những từ mà hầu hết các du khách phải “thốt lên” khi may mắn được “mục sở thị” hồ Baikal nổi tiếng vào mùa đông. Baikal thật sự gây “choáng” bởi vẻ đẹp lộng lẫy, cuốn hút bất cứ ai nhờ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên vô cùng độc đáo.

Các nhà ngôn ngữ học thảo luận về việc thu âm tiếng siPhuthi làm tư liệu. Ảnh: THE GUARDIAN

Sự hồi sinh của tiếng siPhuthi

Tiếng siPhuthi của cộng đồng ebaPhuthi (Lesotho) đang được hồi sinh nhờ những nỗ lực ghi chép, chuẩn hóa chữ viết và đưa ngôn ngữ trở lại đời sống. Những cố gắng bền bỉ này đã giúp siPhuthi được công nhận là ngôn ngữ chính thức, mở ra cơ hội gìn giữ bản sắc văn hóa và truyền thừa tri thức cho các thế hệ tương lai.

Nhiệt độ ở Minnesota giảm xuống âm 10oC vào mùa đông. Ảnh: REUTERS

Giải pháp sưởi ấm chi phí thấp

Hệ thống sưởi và làm mát bằng năng lượng nhiệt tích trữ trong tầng nước ngầm đang được Mỹ tái triển khai ở quy mô lớn, mở ra hướng phát triển đô thị bền vững cho tương lai.

Chị Quỳnh (thứ hai, trái sang) tại tiệm bánh mì Việt Nam ở Singapore.

Tiệm bánh mì Việt ở “đảo quốc sư tử”

Quán “Banh mi Society” nằm ở tầng hầm The Central, sát bờ sông Singapore. Bước xuống cầu thang, tôi nghe mấy câu tiếng Việt vọng ra rất rõ. Daniel - người bạn Singapore từng sống ba năm ở TP Hồ Chí Minh - đi cùng tôi, tò mò muốn xem bánh mì Việt ở đây có giữ được hương vị những buổi sáng anh từng ăn gần Nhà thờ Đức Bà hay không.

Nhà máy sản xuất ô-tô Lada ở Tolyatti.

Thủ phủ ô-tô Lada ở “xứ Bạch Dương”

Cách Thủ đô Moscow khoảng 1.000 km, trải dài bên bờ sông Volga thơ mộng, Tolyatti là thành phố công nghiệp nơi hãng xe ô-tô AvtoVAZ sản xuất những chiếc Lada đầu tiên vào năm 1970, trở thành biểu tượng xe hơi nổi tiếng trên khắp thế giới.

Chợ Zando rơi vào tình trạng quá tải trước khi cải tạo. Ảnh: ALAMY

Mô hình chợ bền vững của châu Phi

Từng bị chỉ trích vì quá đông đúc, mất vệ sinh và thiếu an toàn, chợ Zando, khu chợ trung tâm lâu đời của Thủ đô Kinshasa (CHDC Congo) đang bước sang một giai đoạn mới sau 5 năm cải tạo, với thiết kế bền vững, hiện đại, đậm bản sắc địa phương được quốc tế ghi nhận.

Hội chợ Sách quốc tế Cairo. Ảnh: GETTYIMAGES

Tâm điểm văn chương thế giới

Hội chợ Sách quốc tế Cairo lần thứ 57 diễn ra từ ngày 21/1 đến 5/2 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế Ai Cập ở thành phố New Cairo, là hội chợ sách lâu đời và lớn nhất trong thế giới Arab.

Nông dân Nigeria tìm kiếm cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTYIMAGES

Nông dân Nigeria tìm cách thích ứng biến đổi khí hậu

Tại Nigeria, nông nghiệp đóng góp khoảng 40% vào tổng sản phẩm quốc nội và hỗ trợ sinh kế cho khoảng 60% dân số. Quốc gia Tây Phi này đang tìm kiếm những giải pháp canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH), qua đó phát triển kinh tế và giảm nghèo.

Cây bao báp cuối cùng tại thủ đô CHDC Congo. Ảnh: THE GUARDIAN

Cây bao báp cuối cùng ở Kinshasa

Giữa nhịp đô thị hóa mạnh mẽ của Thủ đô Kinshasa (CHDC Congo), cây bao báp trăm tuổi cuối cùng còn sót lại ở trung tâm thành phố đang trở thành biểu tượng mong manh của ký ức, văn hóa và cuộc đấu tranh giữ lấy mảng xanh cho một đô thị đang nghẹt thở.

Bữa ăn giá rẻ tại một trường đại học của Pháp. Ảnh: FTV

Mở rộng quy mô “bữa ăn một euro” cho sinh viên

Từ tháng 5 tới, Chính phủ Pháp sẽ triển khai chính sách “Bữa ăn một euro” tại toàn bộ các nhà ăn sinh viên trên cả nước. Đây được xem là một trong những ưu tiên nhằm hỗ trợ sinh viên trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang và nhiều áp lực kinh tế kéo dài.

Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống này. Ảnh: CNN

Người giữ hồn mạt chược giữa đô thị Hong Kong

Giữa tốc độ đô thị hóa chóng mặt của Hong Kong (Trung Quốc), bà Ho Sau-Mei vẫn lặng lẽ ngồi trong cửa tiệm nhỏ khắc từng quân mạt chược bằng tay. Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ một nghề thủ công được xem là di sản văn hóa đang dần mai một.

Những học viên của Roshni Baji. Ảnh: THE GUARDIAN

Những phụ nữ “thắp sáng” Pakistan

Tại Pakistan, một quốc gia còn nặng định kiến giới, hàng trăm phụ nữ đã âm thầm bước vào lĩnh vực kỹ thuật điện và năng lượng, công việc vốn chỉ dành cho đàn ông. Bằng tay nghề, sự kiên trì và lòng dũng cảm, những thợ điện đặc biệt này đang làm thay đổi cách cộng đồng nhìn nhận vai trò của phụ nữ.

Friesen trải nghiệm tại hội chợ hướng nghiệp. Ảnh: THE GLOBE AND MAIL

Xu hướng chọn nghề mới tại Canada

Trước tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và tình trạng thiếu hụt lao động lành nghề, ngày càng nhiều học sinh Canada chuyển hướng sang các nghề kỹ thuật và thủ công thay vì công việc văn phòng.

Một siêu thị bán hàng tiêu chuẩn chất lượng tại Nhật Bản. Ảnh: NIKKEI

Phát triển hệ thống tiêu chuẩn toàn cầu

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố Báo cáo Phát triển thế giới 2025, với chủ đề "Tiêu chuẩn cho phát triển", trong đó nhấn mạnh việc coi tiêu chuẩn là một phần trong chiến lược phát triển để các nước từng bước hướng tới sự thịnh vượng.

GST được áp đối với hầu hết hàng hóa và dịch vụ tại Ấn Độ. Ảnh: GETTY IMAGES

Cải cách thuế tiêu dùng ở Ấn Độ

Chính phủ Ấn Độ chính thức áp dụng Thuế Hàng hóa và Dịch vụ (GST) phiên bản mới, được gọi là GST 2.0, từ tháng 9 vừa qua. Giới chức kỳ vọng đây sẽ là một trong những bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách tài khóa của quốc gia đông dân nhất thế giới.

Rừng siêu cây thuộc hệ sinh thái của GBB.

Bên dưới mái vòm khu vườn được check-in nhiều nhất thế giới

David, kỹ sư của Tập đoàn EcoWise khi dẫn chúng tôi đi tham quan Trung tâm năng lượng tái tạo của khu phức hợp Gardens by the Bay (Singapore) có nói rằng: “Mỗi năm Singapore có 500.000 tấn chất thải từ gỗ và cây cảnh. Chúng tôi chuyển những chất thải đó thành năng lượng”.

Trận lũ tháng 5 để lại hậu quả nặng nề. Ảnh: THE GUARDIAN

Người dân Til trước lựa chọn khó khăn

Giữa thung lũng Limi thuộc dãy Himalaya hùng vĩ tại Nepal, người dân làng Til đang đối mặt quyết định khó khăn nhất, đó là phải rời bỏ quê hương. Sau nhiều thảm họa thiên nhiên liên tiếp, tương lai của cộng đồng nhỏ bé này trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.

Những núi quần áo cũ được đưa đến Panipat mỗi ngày. Ảnh: THE GUARDIAN

Cái giá của thời trang nhanh

Giữa làn khói bụi và nước thải độc hại, hàng trăm nghìn công nhân ở Panipat, bang Haryana (Ấn Độ), nơi được coi là “thủ phủ hàng thải thời trang của thế giới” đang đánh đổi sức khỏe để nuôi sống gia đình và duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai cơn bão Bualoi, Matmo gây ảnh hưởng lớn đến nhiều địa phương miền bắc Việt Nam. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Gánh nặng kép của nghèo đói và rủi ro khí hậu

Gần 80% người nghèo trên thế giới đang sinh sống tại khu vực chịu rủi ro khí hậu, đây là số liệu từ Báo cáo chỉ số nghèo đa chiều toàn cầu (MPI) mới nhất do Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) và Sáng kiến nghèo đói và phát triển con người Oxford (OPHI) thuộc Trường đại học Oxford (Mỹ) công bố hôm 17/10.

Nông dân lắp đặt đường ống tưới tiêu. Ảnh: GETTY IMAGES

Năng lượng tái tạo tiếp sức nông nghiệp

Burkina Faso là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng biến đổi khí hậu cao nhất thế giới. Phần lớn dân số nước này phụ thuộc vào nông nghiệp nhưng ngày càng trở nên bất ổn do lượng mưa thất thường và nhiệt độ tăng cao.