Tolyatti thuộc tỉnh Samara, là một trung tâm công nghiệp và văn hóa bên dòng sông Volga, được biết đến như “thủ phủ ô-tô” của “xứ Bạch Dương”. Đây cũng là một trung tâm công nghiệp hóa chất và đầu mối giao thông quan trọng của Liên Xô (trước đây) và Liên bang Nga ngày nay.
Được thành lập vào năm 1737 với tên gọi Stavropol, thành phố Tolyatti nằm cạnh dãy núi Zhiguli và nổi tiếng với môn thể thao đua thuyền, cũng như vẻ đẹp tự nhiên độc đáo của khúc uốn cong Samara trên sông Volga.
Tolyatti có lịch sử lâu đời. Thành phố được thành lập theo sắc lệnh của Hoàng hậu Anna Ioannovna để làm nơi sinh sống cho những người Kalmyk cải đạo sang Cơ đốc giáo. Theo truyền thống, dân cư vùng Hạ Volga theo đạo Phật, nhưng vào thế kỷ 17, nhiều người Kalmyk, vì lý do tư tưởng hoặc chính trị, bắt đầu cải đạo sang Chính thống giáo. Sa hoàng Peter Đại đế và Hoàng hậu Anna Ioannovna trở thành cha mẹ đỡ đầu của thủ lĩnh người Kalmyk theo đạo Cơ đốc và vợ ông.
Năm 1737, nơi đây là một khu định cư nhỏ, nhưng sau hai năm, nó trở thành một pháo đài nổi tiếng. Cuối thế kỷ 19, thành phố bắt đầu phát triển thành một trung tâm nghỉ dưỡng nhờ dãy núi Zhiguli hùng vĩ gần đó và những khu rừng thông dọc theo sông Volga. Những người đi du lịch trên sông bằng tàu thuyền rất thích nghỉ lại ở các khu nghỉ dưỡng địa phương bởi nơi đây có không khí trong lành, phong cảnh hữu tình và ẩm thực sông nước phong phú.
Sau đó, Stavropol trở thành một trung tâm công nghiệp quan trọng. Năm 1949, tại đây bắt đầu xây dựng nhà máy thủy điện Kuibyshev. Theo đó, tại thành phố xuất hiện hồ chứa khổng lồ, buộc người dân Stavropol phải di dời khỏi vùng ngập lụt đến một khu vực cao hơn. Theo ước tính, khi đó có khoảng 2.500 tòa nhà bị phá dỡ và di dời. Khu định cư cổ của người Kalmyk đã bị nhấn chìm dưới nước của hồ chứa Kuibyshev. Vào năm 1964, thành phố được xây dựng lại và đổi tên thành Tolyatti, để vinh danh nhà cộng sản người Italy Palmiro Tolyatti.
Trong thời kỳ Xô-viết, vào giai đoạn hoàng kim (năm 1970-1980), nhà máy sản xuất ô-tô AvtoVAZ ở Tolyatti từng sử dụng từ 100.000 đến 110.000 người. Đây là một nhà máy rất lớn với mức độ tự động hóa cao, nhưng lại đòi hỏi một lượng nhân viên khổng lồ cho việc vận hành sản xuất, cơ sở hạ tầng xã hội và quản lý.
Cuối thập niên 80 thế kỷ trước, tại AvtoVAZ có khoảng hơn 1.200 công nhân Việt Nam, được phân bố làm việc ở các phân xưởng hàn, nguội, dập và dây chuyền lắp ráp. Có những người hiện nay đã trở về quê hương, nhưng có những người vẫn lưu lại ở Nga. Đối với họ, Tolyatti không chỉ là một thành phố, đó còn là nơi cất giữ một phần lịch sử, một phần thanh xuân.
Hiện nay, Tolyatti là một trong những thành phố lớn nhất tại Nga không giữ vai trò trung tâm hành chính của một chủ thể liên bang, với dân số hơn 700.000 người. Có khí hậu ôn đới lục địa, thành phố được chia thành ba quận, ngăn cách với nhau bởi các khu rừng và trải dài dọc theo sông Volga. Thu hút du khách với phong cảnh Volga hùng vĩ, các công viên hiện đại và bảo tàng thú vị, Tolyatti hiện nay là thành phố lớn thứ hai của tỉnh Samara.
Tolyatti đã khoác lên mình diện mạo mới, với cơ sở hạ tầng hiện đại, các trung tâm thương mại sầm uất, những con phố bình yên đáng sống. Thành phố đã thay đổi, phát triển, trưởng thành giống như chính những con người từng sống và làm việc ở nơi đây.
