Trong phòng thí nghiệm của Thư viện Alexandria, những mảnh cotton trắng được đun sôi, nghiền thành bột rồi ép thành các tờ giấy mỏng gần như trong suốt dành riêng cho việc phục chế các bản thảo, bản đồ và sách quý có tuổi đời hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm. Khác với giấy làm từ bột gỗ dễ ngả vàng và giòn theo thời gian, giấy từ sợi cotton của Ai Cập có độ bền cơ học cao, trung tính về mặt hóa học và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe dành cho vật liệu lưu trữ lâu dài.
Theo Xinhua, ý tưởng sản xuất loại giấy đặc biệt này xuất hiện trong đại dịch Covid-19, khi chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy khiến các phòng phục chế tại Ai Cập không thể tiếp cận nguồn giấy chuyên dụng nhập khẩu từ Nhật Bản và Italy. Ông Hossam al-Deeb, Trưởng bộ phận Bảo tồn và Kiểm soát môi trường thuộc Trung tâm Bản thảo của Thư viện Alexandria cho biết, sau nhiều lần thử nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận ra lợi thế lớn nhất của Ai Cập chính là nguồn bông sợi dài nổi tiếng thế giới. Thay vì sử dụng bông nguyên liệu, họ tận dụng các mảnh cotton trắng sạch từ ngành may mặc. Giải pháp này vừa giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, vừa hạn chế sử dụng hóa chất tẩy trắng, nâng cao độ tinh khiết của giấy.
Theo ông Hossam al-Deeb, sản phẩm hiện đã được Tổ chức Tiêu chuẩn hóa và Chất lượng Ai Cập chứng nhận đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế dành cho giấy lưu trữ. Thư viện Alexandria dự kiến sẽ cung cấp loại giấy này cho các trung tâm bảo tồn trong nước, đồng thời hướng đến xuất khẩu cho các thư viện, bảo tàng trên thế giới.
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt bảo tồn, dự án còn tạo ra lợi ích kinh tế rõ rệt. Bà Lamia Antar, Trưởng đơn vị sản xuất sợi chuyên dụng thuộc Tổ chức Tiêu chuẩn hóa và Chất lượng Ai Cập cho biết, trước đây mỗi tờ giấy phục chế nhập khẩu có giá khoảng 6 USD, trong khi chi phí sản xuất trong nước hiện chỉ khoảng 1 USD nhưng vẫn bảo đảm chất lượng tương đương.
Các chuyên gia đánh giá, việc tận dụng phế phẩm cotton để tạo ra vật liệu bảo tồn chất lượng cao cho thấy Ai Cập đang xây dựng nền tảng để vừa gìn giữ kho tàng lịch sử hàng nghìn năm tuổi, vừa hướng tới trở thành nhà cung cấp vật liệu bảo tồn cho các cơ sở lưu trữ trên toàn thế giới.
