Nằm trên đường đứt gãy địa chất hoạt động mạnh giữa mảng Ấn Độ và mảng Á-Âu, Nepal thường xuyên phải hứng chịu các trận động đất, đặc biệt tại các vùng núi. Với những gia đình nghèo, việc phải xây sửa nhà sau thảm họa thật sự là gánh nặng. Ông Bjorn Sodberg, một người Thụy Điển đã sinh sống ở Nepal hơn 25 năm và là đồng sáng lập doanh nghiệp xã hội mang tên Build Up Nepal, cho biết: “Nếu không có một loại vật liệu có sức chống chịu tốt với thiên tai và có giá phù hợp, người dân khó có thể xây được những căn nhà đủ vững vàng trong trường hợp thiên tai lại kéo đến”.
Giải pháp mà Build Up Nepal phát triển tập trung vào gạch sinh thái, còn được gọi là gạch đất nén ổn định (CSEB). Được làm từ đất, cát, rác thải công nghiệp có sẵn tại địa phương như bụi đá và một lượng xi-măng tối thiểu, những viên gạch này được ép bằng máy và không cần nung trong lò, khiến chúng rẻ hơn đáng kể so gạch nung thông thường và cũng ít gây hại cho môi trường hơn khi giảm tới 75% lượng khí thải xây dựng. Ở Nepal, lò gạch là một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí và phát thải carbon lớn nhất, chiếm khoảng 37% lượng khí thải CO2.
Ngoài lợi ích về môi trường, gạch CSEB còn được thiết kế để cải thiện khả năng chống động đất và lũ lụt. Khác với những ngôi nhà sử dụng gạch truyền thống vốn có thể bị đổ sập khi một bức tường bị đổ, cấu trúc liên kết của những viên gạch này cho phép lắp các thanh cốt thép chạy dọc từ móng đến mái nhà, liên kết toàn bộ tòa nhà lại với nhau, từ đó giúp gia tăng khả năng chống chịu khi xảy ra thiên tai. Điều quan trọng hơn, theo Build Up Nepal, những bức tường được xây bằng gạch sinh thái có giá thấp hơn khoảng 40% so với tường xây bằng gạch nung, giúp giảm khoảng 25% tổng chi phí xây dựng nhà.
Hướng tới việc tái thiết dài hạn, thay vì áp dụng mô hình từ thiện truyền thống, Build Up Nepal trao quyền cho các doanh nghiệp tại địa phương thông qua việc đào tạo công nghệ sản xuất, hỗ trợ mua máy móc để những người dân địa phương, vốn từng dựa vào lao động thời vụ hoặc buộc phải di cư để tìm việc làm ở các nơi khác, có thể tự điều hành các doanh nghiệp. Theo Reuters, đến nay, đã có hơn 12.000 ngôi nhà sử dụng gạch CSEB được xây dựng trên khắp Nepal, với tổng cộng hơn 42 triệu viên gạch sinh thái đã được sản xuất. Qua đó, giúp 58.000 người có nhà ở, 1.900 việc làm xanh được tạo ra và tránh phát thải khoảng 122.000 tấn CO2.
Các công trình sử dụng gạch CSEB đã chứng minh được sự bền vững sau một số thiên tai xảy ra tại Nepal thời gian gần đây.
