Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khu vực châu Phi cận Sahara chiếm khoảng 70% số ca tử vong của các thai phụ trên toàn cầu. Tại Ghana, tỷ lệ tử vong của các thai phụ đạt 234 ca trên 100.000 ca sinh con thành công vào năm 2023, cao gấp 14 lần so Mỹ. Nguyên nhân chính xuất phát từ tình trạng thiếu phương tiện vận chuyển y tế tại các vùng nông thôn, nơi người dân phải di chuyển quãng đường xa để tiếp cận bệnh viện.
Trước thực trạng đó, Moving Health đã phát triển mô hình xe cứu thương ba bánh chuyên dụng dành cho các cộng đồng vùng sâu, vùng xa. Sáng kiến này được hình thành từ một dự án nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) năm 2016 và chính thức triển khai tại Ghana từ năm 2019. Đến nay, mạng lưới gồm 31 xe cứu thương ba bánh đã được đưa vào hoạt động tại năm quận thuộc miền bắc Ghana, phục vụ hơn 230.000 người dân.
Theo CNN, phương tiện được thiết kế nâng cấp dựa trên động cơ xe máy, có khả năng di chuyển linh hoạt trên các tuyến đường hẹp, gồ ghề nơi xe cứu thương thông thường khó tiếp cận. Bên trong được trang bị cáng cứu thương, bình oxy, bộ dụng cụ hỗ trợ cấp cứu cơ bản và dụng cụ sinh nở khẩn cấp. Mỗi xe đủ không gian cho bệnh nhân, nhân viên y tế và người thân đi cùng.
Bà Emily Young, Tổng Giám đốc điều hành (CEO) kiêm đồng sáng lập Moving Health, nhận định: “Đôi khi rào cản lớn nhất để sống sót sau một ca cấp cứu y tế không phải là thiếu bệnh viện, mà là khả năng đến đó kịp thời”. Theo thống kê của tổ chức, thời gian vận chuyển bệnh nhân từ các cộng đồng nông thôn đến bệnh viện đã giảm khoảng 64% sau khi mô hình được triển khai.
Ông Isaac Quansah, Giám đốc công nghệ của Moving Health cho biết, thiết kế xe liên tục được cải tiến dựa trên phản hồi từ cộng đồng. Hệ thống đèn hỗ trợ sinh nở ban đêm, ghế ngồi cho người thân, bộ giảm xóc tăng cường và hệ thống định vị GPS hoạt động trong điều kiện kết nối không ổn định đã lần lượt được bổ sung nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.
Ngoài ra, một ưu điểm đáng chú ý khác chính là chi phí đầu tư thấp. Mỗi xe cứu thương ba bánh có giá khoảng 7.000 USD, chỉ bằng một phần nhỏ so mức 75.000-110.000 USD của các xe cứu thương thông thường. Không chỉ phục vụ các ca cấp cứu, phương tiện này còn được sử dụng để vận chuyển vaccine, hỗ trợ khám thai và chăm sóc sức khỏe cho người dân tại các vùng nông thôn.
Theo bà Emily Young, mục tiêu trước mắt của tổ chức là mở rộng mạng lưới trên toàn Ghana, đồng thời hướng tới nhân rộng mô hình tại nhiều quốc gia châu Phi cận Sahara. Thành công bước đầu của xe cứu thương ba bánh cho thấy những giải pháp phù hợp điều kiện địa phương đã góp phần thu hẹp khoảng cách y tế và nâng cao cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân ở những khu vực khó khăn.
