Xây dựng, áp dụng chính sách chưa đầy đủ
Trên thực tế, hệ thống Ví VETC chưa thực hiện khoản thu phí nào tới thời điểm hiện tại. Đại diện lãnh đạo công ty cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình xây dựng, truyền thông và dự kiến áp dụng chính sách chưa đầy đủ, chưa đáp ứng kỳ vọng và chưa tạo được trải nghiệm tốt cũng như sự đồng thuận của khách hàng.
Để khách hàng hiểu rõ hơn về bản chất của dịch vụ, VETC đã cung cấp và làm rõ một số thông tin về tài khoản giao thông không thu phí và ví điện tử. Theo đó, về tài khoản giao thông không thu phí, Nghị định 119/2024/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rõ, tài khoản giao thông phải được kết nối với một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như ví điện tử, thẻ tín dụng hoặc tài khoản ngân hàng. Chính sách phí vừa qua liên quan Ví VETC (phương tiện thanh toán kết nối với tài khoản giao thông), không phải phí quản lý tài khoản giao thông hay phí sử dụng đường bộ.
Ví điện tử là dịch vụ trung gian thanh toán được Ngân hàng Nhà nước cấp phép và quản lý theo Thông tư 40/2024/TT-NHNN. Việc cung cấp dịch vụ đòi hỏi Ví VETC phải đầu tư hệ thống, thực hiện eKYC, bảo đảm an ninh, bảo mật, vận hành và đối soát 24/7, kết nối với ngân hàng, trả phí ngân hàng, các đơn vị chuyển mạch và duy trì toàn bộ số dư của khách hàng tại tài khoản bảo đảm thanh toán độc lập. Các ví khác nhau có hình thức thu phí khác nhau phù hợp với sản phẩm, dịch vụ và đặc thù khách hàng.
“Ví điện tử không phải tài khoản tiền gửi. Theo quy định hiện hành, VETC không được trả lãi hoặc sử dụng số dư ví của khách hàng để cho vay, đầu tư hay phục vụ hoạt động kinh doanh của VETC. Đây là các yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn cho tiền và giao dịch của khách hàng mà VETC có trách nhiệm tuân thủ. VETC hiểu và trân trọng kỳ vọng của khách hàng về một dịch vụ thuận tiện, minh bạch, hợp lý và có quyền lựa chọn. Chúng tôi sẽ rà soát toàn diện, phân tích đặc thù và nhu cầu của từng nhóm khách hàng để xây dựng giải pháp tối ưu, phù hợp hơn”, đại diện lãnh đạo VETC khẳng định.
Trong thời gian tới, ngoài việc công bố rõ các phương thức thanh toán hiện có và chi phí liên quan, VETC sẽ xây dựng mục tiêu và lộ trình kết nối thêm nhiều phương thức thanh toán, giúp khách hàng chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp nhất. Song song với đó, VETC sẽ tiếp tục làm việc với các tổ chức tín dụng, đơn vị chuyển mạch và đối tác liên quan; tối ưu hệ thống vận hành và đề xuất các chính sách nhằm giảm chi phí phát sinh. VETC cũng sẽ nghiên cứu, phát triển thêm các tiện ích và dịch vụ giá trị gia tăng, qua đó mang lại nhiều lợi ích thiết thực hơn cho khách hàng sử dụng Ví VETC.
Dư luận bức xúc
Với việc VETC chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách phí này, các chủ phương tiện đánh giá, nhà cung cấp dịch vụ đã biết ghi nhận, lắng nghe ý kiến đóng góp từ khách hàng bởi thực chất VETC đang chiếm phần lớn thị phần trong mảng dịch vụ thu phí không dừng.
Các chủ phương tiện cũng lo lắng, hiện tại chỉ có 2 đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí là VETC và ePass nên việc độc quyền, "bắt tay" nhau đưa ra các chính sách “chèn ép” khách hàng một cách vô cớ bởi không còn lựa chọn nào. Điều này cũng tương tự như tình trạng ứng dụng gọi xe công nghệ trước kia (chỉ có Grab, Uber) nhưng hiện tại có nhiều đơn vị tham gia nên thị trường đã có sự cạnh tranh và người dùng chắc chắn được hưởng lợi.
Ví điện tử không phải tài khoản tiền gửi. Theo quy định hiện hành, VETC không được trả lãi hoặc sử dụng số dư Ví của khách hàng để cho vay, đầu tư hay phục vụ hoạt động kinh doanh của VETC. Đây là các yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn cho tiền và giao dịch của khách hàng mà VETC có trách nhiệm tuân thủ.
Đại diện lãnh đạo VETC
Trước đó, hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng (ETC) gồm VETC và ePass đã công bố, từ ngày 1/8, khách hàng cá nhân sử dụng ví điện tử VETC, ePass phải trả 6.600 đồng/tháng, tương đương 79.200 đồng/năm; khách hàng tổ chức chịu mức 66.000 đồng/tháng, tức 792.000 đồng/năm.
Theo lý giải của VETC, đây là khoản để bù chi phí vận hành ví điện tử, không phải nguồn lợi nhuận. Việc thu phí xuất phát từ thay đổi mô hình vận hành sau Nghị định 119/2024/NĐ-CP. Trên địa bàn cả nước, hiện có gần 5 triệu phương tiện dán thẻ VETC; trong số này có khoảng 2,6 triệu ví điện tử VETC đã hoàn tất định danh, liên kết tài khoản ngân hàng và thuộc diện áp dụng phí.
Với 2,6 triệu tài khoản chịu phí, đại diện VETC cho biết, mức 6.600 đồng và 66.000 đồng được xây dựng dựa trên chi phí thực tế, gồm tiền trả ngân hàng, công nghệ, bảo mật, đối soát giao dịch, hóa đơn điện tử và chăm sóc khách hàng. Dịch vụ ví điện tử không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, do đó doanh nghiệp được quyền tự định giá và có nghĩa vụ công khai.
Trước khoản thu phí mà đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí VETC và ePass tiến hành thu của các tổ chức, cá nhân, nhiều chủ phương tiện tỏ ra hết sức bức xúc, quyết định rút tiền đã nạp từ ví điện tử để thực hiện thanh toán qua tài khoản giao thông, đồng thời đánh giá app ở mức 1 sao.
Các chủ tài khoản cho rằng khi trả phí qua các trạm BOT hay đường cao tốc, khoản tiền đó đã gồm cả chi phí vận hành và quản lý trạm. Việc áp dụng công nghệ thu phí tự động có mục tiêu giảm nhân công, giảm in ấn vé giấy, minh bạch thu phí, tiết kiệm nguồn lực cho xã hội,... theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực giao thông và quy định của pháp luật về thu phí sử dụng đường bộ.
Anh Bùi Tuấn Lương, một người dân phường Vĩnh Tuy (Hà Nội) bức xúc: "Người dân chúng tôi thực hiện việc chuyển từ tài khoản thu phí không dừng sang tài khoản giao thông, phải liên kết với tài khoản ngân hàng theo chủ trương, yêu cầu bắt buộc của Nhà nước, chứ đó không phải lựa chọn của chủ phương tiện. Nhưng người dân thay vì được hưởng lợi từ sự ưu việt của công nghệ, lại tiếp tục bị các nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động tiếp tục thu thêm phí định kỳ. Tuy số tiền không đáng kể nhưng với hàng triệu tài khoản cộng lại thì ra con số khổng lồ. Đó còn chưa kể hàng trăm tỷ đồng tiền đọng sẵn trong ví của khách hàng đã không tính được tiền lãi mà còn đè ra thu phí giữ hộ".
Theo anh Lương, số tiền người dùng để trong ví điện tử hay tài khoản giao thông chính là dòng tiền nhàn rỗi quy mô lớn. Dù quy định pháp luật giám sát chặt chẽ nhằm bảo vệ tài sản người dùng (không được dùng tiền đó đi đầu tư), các nhà cung cấp ví vẫn thu lợi từ lãi tiền gửi bảo đảm tại ngân hàng và khai thác giá trị giao dịch trên hệ sinh thái của doanh nghiệp.