Vai trò của Thành phố Hồ Chí Minh trong nền kinh tế số

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang định hình lại cấu trúc kinh tế toàn cầu, kinh tế số nổi lên như một mô hình tăng trưởng mới. Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt để định vị lại vai trò dẫn dắt của mình trong nền kinh tế số.

Hội thi tin học trẻ Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. (ẢNH CTV)
Hội thi tin học trẻ Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. (ẢNH CTV)

Phát triển kinh tế số tại Thành phố Hồ Chí Minh là hướng đi tất yếu, chuyển đổi số được xác định là một trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội.

Theo đó, thành phố đã cụ thể hóa mục tiêu đến năm 2030 đưa kinh tế số chiếm ít nhất 40% GRDP và đến năm 2045 là 50% GRDP; trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, với việc triển khai các chính sách đặc thù về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Sau hợp nhất, với mục tiêu vươn tầm trở thành một đô thị tầm cỡ thế giới, trong dài hạn, thành phố có thể được định vị là một trung tâm kinh tế số đa ngành trong khu vực ASEAN với bốn trọng tâm chiến lược.

Thứ nhất, trở thành trung tâm công nghệ tài chính (Fintech) của khu vực, nơi phát triển các dịch vụ tài chính số tiên tiến như ngân hàng số, ví điện tử, ứng dụng blockchain; đồng thời, dẫn đầu thử nghiệm các mô hình sandbox (khung thể chế thí điểm) để thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực tài chính.

Thứ hai, thành phố định vị là trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, công nghệ môi trường và các mô hình kinh doanh xanh, phù hợp xu hướng phát triển bền vững.

Thứ ba, trở thành trung tâm logistics số trong khu vực thông qua việc số hóa toàn diện chuỗi cung ứng, tích hợp thông minh giữa cảng biển, sân bay và khu công nghiệp, dựa trên nền tảng dữ liệu lớn và công nghệ AI để tối ưu hóa vận hành logistics.

Thứ tư, thành phố có tiềm năng trở thành trung tâm dữ liệu và AI của khu vực, với việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn; là nơi thu hút các công ty công nghệ quốc tế mở văn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D).

Việc định vị này không chỉ củng cố vị thế cạnh tranh quốc tế mà còn tạo nền tảng vững chắc cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kinh tế số của thành phố. Để thực hiện, thành phố cần có chiến lược căn cơ triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp.

Cụ thể, cần nâng cấp hạ tầng số với tốc độ nhanh và quy mô lớn. Việc triển khai phổ cập 5G, phát triển mạng lưới cảm biến IoT, mở rộng cáp quang và trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế là điều kiện cần để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp số phát triển.

Các mô hình quản lý đô thị thông minh sử dụng dữ liệu thời gian thực, phân tích AI trong điều hành giao thông, môi trường, năng lượng… sẽ nâng cao hiệu quả vận hành đô thị và tạo điều kiện phát triển các ứng dụng mới.

Ngoài ra, thành phố cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực số với chiến lược dài hạn và tăng cường phổ cập kỹ năng số cơ bản cho toàn bộ lực lượng lao động thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn, nâng cao nhận thức và học tập suốt đời.

Các trung tâm đào tạo và ươm tạo nhân tài số cần gắn với hệ sinh thái doanh nghiệp để bảo đảm khả năng thích ứng nhanh với thị trường.

Thành phố cũng cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp để trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển nền kinh tế số; chủ động kết nối vùng để xây dựng hạ tầng số liên thông, logistics thông minh, tạo ra một thị trường số thống nhất và có sức cạnh tranh cao hơn…

Có thể bạn quan tâm

Khách du lịch nước ngoài tham quan khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực

Các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan đang hoàn chỉnh những thủ tục cuối cùng để trình Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt Đề án “Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”.

Một hộ dân thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được bố trí tái định cư tại chung cư Khang Gia, phường An Hội Tây (Ảnh THẾ ANH).

Cần chủ động quỹ nhà ở tái định cư

Từ nay đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh cần giải tỏa, di dời khoảng 39.600 căn nhà trên và ven kênh rạch; chưa kể hàng chục nghìn hộ dân đang sinh sống trong 474 chung cư cũ, xuống cấp cần ưu tiên giải tỏa, di dời... Thực tế này cho thấy nhu cầu về quỹ nhà tái định cư là rất lớn.

Một góc Khu Công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh chụp từ trên cao.

Nâng sức cạnh tranh cho vùng Đông Nam Bộ

Vùng Đông Nam Bộ sau hợp nhất gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh là khu vực kinh tế năng động nhất cả nước, giữ vai trò đầu tàu trong công nghiệp, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Xe buýt chạy bằng khí CNG.

Chủ động nguồn nhiên liệu hoạt động vận tải công cộng

Việc phát triển xe buýt sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) thời gian qua là một bước đi phù hợp yêu cầu giảm phát thải. Tuy nhiên, do chưa chủ động nguồn nhiên liệu cho nên tổ chức vận hành hệ thống xe buýt công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh còn một số hạn chế nhất định.

Phường Xuân Hòa ra mắt sản phẩm “Xuân Hòa-Dáng xưa trong phố mới”. (Ảnh LONG TRÌ)

Sản phẩm đặc trưng cho du lịch địa phương

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng ở từng địa phương nhằm phát huy tiềm năng du lịch hiện có. Mỗi sản phẩm du lịch độc đáo sẽ là cơ sở để thành phố phát triển du lịch theo hướng đa trung tâm và bền vững.

Hiện trường vụ cháy cơ sở kinh doanh trên đường Trần Hưng Đạo làm bốn người chết.

Nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư

Thời gian gần đây, nhiều vụ cháy tại khu dân cư đều có điểm chung là xảy ra ở dạng nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà thiết kế dạng ống không có lối thoát hiểm thứ hai. Hàng triệu người đang sống trong những ngôi nhà “tiện nghi nhưng thiếu an toàn”, cho nên cần phải có các giải pháp căn cơ để phòng ngừa.

Dịch vụ sạc xe máy điện nở rộ ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Cần khung pháp lý thực hiện giảm phát thải carbon

Nhằm triển khai Chỉ thị số 20/ CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh;

Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương xây dựng bảng giá đất mới cho năm 2026.

Xây dựng bảng giá đất có tính bền vững và nhu cầu người dân

Trong văn bản kiến nghị về xây dựng bảng giá đất gửi lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh mới đây, IEEr cho rằng, để ổn định kinh tế vĩ mô, việc xây dựng bảng giá đất có tính khoa học, sát với thực tiễn là điều kiện tiên quyết để thành phố phát triển, đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Mô hình sinh kế hiệu quả giúp nhiều hộ tăng thu nhập, nâng cao đời sống

Tây Ninh phấn đấu năm 2030 không còn hộ nghèo

Sau sáp nhập, tỉnh Tây Ninh (mới) mở rộng không gian, có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển. Phát huy thành quả nhiệm kỳ 2021-2025 và truyền thống tương thân tương ái, công tác giảm nghèo tiếp tục được triển khai sâu rộng, phấn đấu năm 2030 không còn hộ nghèo trên địa bàn.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ hội bứt phá trong kỷ nguyên mới

Thành phố Hồ Chí Minh hợp nhất với hai tỉnh Bình Dương và Bà RịaVũng Tàu là bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam. Từ đó mở ra cơ hội mở rộng thị trường, tăng sức hút đầu tư, kết nối hạ tầng, kết nối chuỗi sản xuất và nâng tầm vị thế quốc tế, tiếp cận nguồn tài chính, công nghệ tiên tiến.

Di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ thi công tuyến Metro Bến Thành-Suối Tiên đoạn qua địa bàn khu vực trung tâm. (Ảnh THẾ ANH)

Nỗ lực để các tuyến Metro sớm được đầu tư xây dựng

Khoảng hai tháng nữa là đến thời điểm Thành phố Hồ Chí Minh khởi công tuyến Metro số 2 (Bến Thành-Tham Lương) sau khi dự án này được phê duyệt lần đầu vào năm 2010 và dự kiến hoàn thành năm 2030. Với sự nỗ lực và quyết tâm của chính quyền thành phố, hy vọng dự án sẽ hoàn thành đúng kế hoạch.

Nhà hát Hòa Bình (Quận 10 cũ), một tài sản công đang được sửa chữa. (Ảnh CTV)

Chấn chỉnh bất cập trong việc quản lý tài sản công

Theo Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, trước khi hợp nhất, thành phố có hơn 13.000 địa chỉ nhà, đất là tài sản công cần sắp xếp. Trong đó, hơn 2.000 địa chỉ do Trung ương quản lý, gần 11.000 địa chỉ do thành phố quản lý.

Công tác chỉnh trang đô thị được chính quyền và nhân dân phường Bàn Cờ thực hiện hiệu quả để nâng cao mỹ quan đô thị, phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.

Phường Bàn Cờ chỉnh trang đô thị, đầu tư hạ tầng để tăng tốc phát triển

Nằm ở vị trí trung tâm, phường Bàn Cờ có nhiều tiềm năng và điều kiện để phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch đô thị. Trong số nhiều chỉ tiêu, chiến lược đề ra, địa phương sẽ tập trung cụ thể hóa các kế hoạch trong công tác đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị nhằm khai thác tối ưu, hiệu quả các thế mạnh đã xác định.

Đào tạo nghề tại Trường cao đẳng Kỹ thuật công nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu. (Ảnh PHÚ MỸ)

Tái cấu trúc nguồn nhân lực trong bối cảnh mới

Vùng kinh tế Đông Nam Bộ từ nhiều năm nay luôn giữ vai trò đầu tàu công nghiệp, là động lực tăng trưởng kinh tế của cả nước. Tại đây đã hình thành đội ngũ công nhân lành nghề, trực tiếp vận hành hệ thống nhà máy, khu công nghiệp, dây chuyền sản xuất, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu, thu ngân sách.

Toàn cảnh khu vực cảng Sài Gòn.

Đánh thức tiềm năng du lịch không gian cảng Sài Gòn

Tháng 8/2023, Báo Nhân Dân tổ chức hội thảo “Ảnh hưởng của tĩnh không cầu Thủ Thiêm 4 với tiềm năng phát triển du lịch khu vực cảng Sài Gòn”, phường Xóm Chiếu, Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ đông đảo những người cùng chung mối quan tâm việc khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan-lịch sử-văn hóa của khu vực đặc biệt này.

Cơ hội để bứt phá toàn diện

Sau khi sáu tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ hợp nhất thành ba địa phương, một không gian phát triển mới đã mở ra. Đây không chỉ là sự thay đổi địa giới hành chính thông thường, mà còn là cơ hội lịch sử để khai thác tiềm năng, thế mạnh, huy động nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng bền vững cho từng địa phương và cả vùng.

Khu phức hợp thông minh Lotte Eco Smart City Thủ Thiêm.

Thiệt đơn thiệt kép vì chậm định giá đất

Công ty TNHH Lotte Properties HCMC (thuộc Tập đoàn Lotte, Hàn Quốc) vừa có văn bản xin chấm dứt đầu tư dự án Khu phức hợp thông minh Lotte Eco Smart City Thủ Thiêm. Lý do được đưa ra: dự án được giao đất từ năm 2017 nhưng đến nay mới có quyết định định giá đất.

Một góc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ VŨ)

“Mở khóa” cơ chế để Thành phố Hồ Chí Minh vươn tầm siêu đô thị

Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh sau hơn hai năm triển khai đã mang lại những kết quả bước đầu. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển năng động của thành phố đặt ra yêu cầu cần điều chỉnh, bổ sung kịp thời để đáp ứng những đòi hỏi mới.

Sân bay quốc tế Long Thành đang khẩn trương thi công. (Ảnh THIÊN VƯƠNG)

Cần bắt tay ngay vào hành động

Đến nay, hầu hết xã, phường thuộc các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ đã hoàn thành đại hội đảng bộ cơ sở lần thứ nhất sau sắp xếp đơn vị hành chính. Bộ máy chính quyền đã ổn định, cũng là lúc bắt tay vào hành động, biến nghị quyết thành chương trình, kế hoạch và việc làm thiết thực, đem lại hiệu quả cụ thể trong đời sống.

Khu trưng bày các bo mạch điện tử tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Phát triển hệ sinh thái vi mạch, bán dẫn

Với vai trò là “cái nôi” khoa học-công nghệ của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đang nổi lên như một điểm sáng của ngành công nghiệp vi mạch, bán dẫn để hướng đến trở thành trung tâm vi mạch, bán dẫn hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Người dân tỉnh Đồng Nai tham gia chương trình “1 tỷ bước chân tiến vào kỷ nguyên mới”. (Ảnh THIÊN VƯƠNG)

Một tỷ bước chân cùng tiến vào kỷ nguyên mới

Sáng 16/8, trước Hội trường Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh), hàng nghìn người dân trong sắc áo đỏ sao vàng sôi nổi tham gia chương trình đi bộ toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước” với thông điệp “1 tỷ bước chân tiến vào kỷ nguyên mới”.