Vai trò của Thành phố Hồ Chí Minh trong nền kinh tế số

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang định hình lại cấu trúc kinh tế toàn cầu, kinh tế số nổi lên như một mô hình tăng trưởng mới. Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt để định vị lại vai trò dẫn dắt của mình trong nền kinh tế số.

Hội thi tin học trẻ Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. (ẢNH CTV)
Hội thi tin học trẻ Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. (ẢNH CTV)

Phát triển kinh tế số tại Thành phố Hồ Chí Minh là hướng đi tất yếu, chuyển đổi số được xác định là một trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội.

Theo đó, thành phố đã cụ thể hóa mục tiêu đến năm 2030 đưa kinh tế số chiếm ít nhất 40% GRDP và đến năm 2045 là 50% GRDP; trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, với việc triển khai các chính sách đặc thù về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Sau hợp nhất, với mục tiêu vươn tầm trở thành một đô thị tầm cỡ thế giới, trong dài hạn, thành phố có thể được định vị là một trung tâm kinh tế số đa ngành trong khu vực ASEAN với bốn trọng tâm chiến lược.

Thứ nhất, trở thành trung tâm công nghệ tài chính (Fintech) của khu vực, nơi phát triển các dịch vụ tài chính số tiên tiến như ngân hàng số, ví điện tử, ứng dụng blockchain; đồng thời, dẫn đầu thử nghiệm các mô hình sandbox (khung thể chế thí điểm) để thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực tài chính.

Thứ hai, thành phố định vị là trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, công nghệ môi trường và các mô hình kinh doanh xanh, phù hợp xu hướng phát triển bền vững.

Thứ ba, trở thành trung tâm logistics số trong khu vực thông qua việc số hóa toàn diện chuỗi cung ứng, tích hợp thông minh giữa cảng biển, sân bay và khu công nghiệp, dựa trên nền tảng dữ liệu lớn và công nghệ AI để tối ưu hóa vận hành logistics.

Thứ tư, thành phố có tiềm năng trở thành trung tâm dữ liệu và AI của khu vực, với việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn; là nơi thu hút các công ty công nghệ quốc tế mở văn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D).

Việc định vị này không chỉ củng cố vị thế cạnh tranh quốc tế mà còn tạo nền tảng vững chắc cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kinh tế số của thành phố. Để thực hiện, thành phố cần có chiến lược căn cơ triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp.

Cụ thể, cần nâng cấp hạ tầng số với tốc độ nhanh và quy mô lớn. Việc triển khai phổ cập 5G, phát triển mạng lưới cảm biến IoT, mở rộng cáp quang và trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế là điều kiện cần để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp số phát triển.

Các mô hình quản lý đô thị thông minh sử dụng dữ liệu thời gian thực, phân tích AI trong điều hành giao thông, môi trường, năng lượng… sẽ nâng cao hiệu quả vận hành đô thị và tạo điều kiện phát triển các ứng dụng mới.

Ngoài ra, thành phố cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực số với chiến lược dài hạn và tăng cường phổ cập kỹ năng số cơ bản cho toàn bộ lực lượng lao động thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn, nâng cao nhận thức và học tập suốt đời.

Các trung tâm đào tạo và ươm tạo nhân tài số cần gắn với hệ sinh thái doanh nghiệp để bảo đảm khả năng thích ứng nhanh với thị trường.

Thành phố cũng cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp để trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển nền kinh tế số; chủ động kết nối vùng để xây dựng hạ tầng số liên thông, logistics thông minh, tạo ra một thị trường số thống nhất và có sức cạnh tranh cao hơn…

Có thể bạn quan tâm

Sinh viên Trường đại học Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trong giờ thực hành.

Gỡ “nút thắt” nhân lực AI và bán dẫn

Thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bán dẫn. Đây là hai ngành được xác định là trọng tâm trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của thành phố giai đoạn 2026-2030.

Một chương trình nghệ thuật phục vụ khách du lịch tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh MẠNH HẢO)

Bảo đảm chất lượng các chương trình nghệ thuật

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm văn hóa lớn của cả nước với nhiều vở diễn, chương trình nghệ thuật được diễn ra thường xuyên; mang đến sự phong phú, đa dạng cho đời sống văn hóa và giúp thành phố thu hút khách du lịch.

Một góc khu công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh CTV)

Tăng hiệu quả thu hút vốn FDI

Với nhiều lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, nguồn nhân lực, cũng như môi trường đầu tư, vùng Đông Nam Bộ luôn giữ vai trò đầu tàu cả nước trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, hiệu quả thu hút vốn FDI, nhất là các dòng vốn thế hệ mới vẫn chưa được như kỳ vọng và cần có giải pháp để tạo đột phá.

Công nhân thi công trên công trường được trang bị bảo hộ an toàn lao động đúng quy chuẩn.

Xây dựng môi trường làm việc an toàn

Với nhịp độ phát triển của siêu đô thị hơn 14 triệu dân như Thành phố Hồ Chí Minh, an toàn lao động là vấn đề cần được quan tâm nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho người lao động; đồng thời hình thành nếp văn hóa an toàn lao động cho cả cộng đồng.

Bên trong nhà máy sản xuất bao bì tại Thành phố Hồ Chí Minh do doanh nghiệp Singapore đầu tư (Ảnh TÙNG ANH)

Nâng chất dòng vốn FDI

Bốn tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Thành phố Hồ Chí Minh đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 227,1% so với cùng kỳ. Trong đó, có 539 dự án đầu tư nước ngoài được cấp mới với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt hơn 791,8 triệu USD; 58 lượt dự án được cấp phép điều chỉnh tăng vốn 259,3 triệu USD...

Thành phố Hồ Chí Minh vươn mình từ những công trình chiến lược

Thành phố Hồ Chí Minh vừa khởi công nhiều công trình trọng điểm nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước 30/4 và hướng tới dấu mốc 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là sự kiện đầu tư xây dựng, mà còn là tín hiệu về một bước chuyển phát triển mới của thành phố.

Bữa ăn công nhân tại một doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngăn chặn thực phẩm bẩn từ sớm, từ xa

Từ đầu tháng 4 đến nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra các vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm, từ nghi ngộ độc trong trường học đến phát hiện vận chuyển, giết mổ thực phẩm trái phép.

Người tiêu dùng mua thịt heo VISSAN đạt chứng nhận “Tick xanh trách nhiệm” tại một siêu thị SATRA (Ảnh CTV)

Thí điểm đưa thịt heo lên sàn giao dịch

Theo đánh giá của Sở Công thương, Thành phố Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ thịt heo (lợn) lớn nhất cả nước, với sản lượng khoảng từ 13.000-14.000 con/ngày, tương đương giá trị hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm.

Livestream bán hàng qua thương mại điện tử tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Chống hàng lậu, hàng giả trên thương mại điện tử

Hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng ngày càng diễn biến phức tạp trên môi trường thương mại điện tử, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng niềm tin và sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các lực lượng chức năng.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh chúc Tết, tặng quà các gia đình công nhân trước khi họ về quê trên chuyến tàu Công đoàn.

Tấm vé nghĩa tình!

Trong mạch nguồn văn hóa dân tộc, Tết Nguyên đán là dịp thiêng liêng để mỗi người Việt Nam trở về đoàn tụ bên gia đình. Thế nhưng, với hàng triệu công nhân, người lao động đang mưu sinh nơi đô thị, hành trình trở về ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhất là khi chi phí đi lại tăng cao, đời sống còn nhiều khó khăn.

Quản lý giao thông bằng công nghệ mang lại nhiều hiệu quả cho thành phố.

Thay đổi tư duy quản trị giao thông đô thị

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đông dân nhất cả nước. Với khoảng 14 triệu dân, hơn 12,7 triệu phương tiện cá nhân, thành phố tiếp tục đối mặt với thách thức trong quản lý, điều hành giao thông.

Khách du lịch nước ngoài tham quan khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực

Các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan đang hoàn chỉnh những thủ tục cuối cùng để trình Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt Đề án “Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”.

Một hộ dân thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được bố trí tái định cư tại chung cư Khang Gia, phường An Hội Tây (Ảnh THẾ ANH).

Cần chủ động quỹ nhà ở tái định cư

Từ nay đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh cần giải tỏa, di dời khoảng 39.600 căn nhà trên và ven kênh rạch; chưa kể hàng chục nghìn hộ dân đang sinh sống trong 474 chung cư cũ, xuống cấp cần ưu tiên giải tỏa, di dời... Thực tế này cho thấy nhu cầu về quỹ nhà tái định cư là rất lớn.

Một góc Khu Công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh chụp từ trên cao.

Nâng sức cạnh tranh cho vùng Đông Nam Bộ

Vùng Đông Nam Bộ sau hợp nhất gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh là khu vực kinh tế năng động nhất cả nước, giữ vai trò đầu tàu trong công nghiệp, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Xe buýt chạy bằng khí CNG.

Chủ động nguồn nhiên liệu hoạt động vận tải công cộng

Việc phát triển xe buýt sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) thời gian qua là một bước đi phù hợp yêu cầu giảm phát thải. Tuy nhiên, do chưa chủ động nguồn nhiên liệu cho nên tổ chức vận hành hệ thống xe buýt công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh còn một số hạn chế nhất định.

Phường Xuân Hòa ra mắt sản phẩm “Xuân Hòa-Dáng xưa trong phố mới”. (Ảnh LONG TRÌ)

Sản phẩm đặc trưng cho du lịch địa phương

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng ở từng địa phương nhằm phát huy tiềm năng du lịch hiện có. Mỗi sản phẩm du lịch độc đáo sẽ là cơ sở để thành phố phát triển du lịch theo hướng đa trung tâm và bền vững.

Hiện trường vụ cháy cơ sở kinh doanh trên đường Trần Hưng Đạo làm bốn người chết.

Nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư

Thời gian gần đây, nhiều vụ cháy tại khu dân cư đều có điểm chung là xảy ra ở dạng nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà thiết kế dạng ống không có lối thoát hiểm thứ hai. Hàng triệu người đang sống trong những ngôi nhà “tiện nghi nhưng thiếu an toàn”, cho nên cần phải có các giải pháp căn cơ để phòng ngừa.