Vì vậy, việc thu hút, trọng dụng và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt trở thành yêu cầu cấp thiết.
Thu hút nhân tài, chuyên gia, nhà khoa học được xem là nền tảng then chốt tạo đột phá cho các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của thành phố.
Các lĩnh vực được tập trung thu hút chuyên gia, nhà khoa học là: Công nghệ thông tin, xây dựng đô thị thông minh; công nghiệp hỗ trợ; dịch vụ vận tải, kho bãi, dịch vụ cảng-hậu cần hàng hải và xuất nhập khẩu (logistics); công nghệ thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; công nghệ sinh học, tế bào gốc; vật liệu mới, năng lượng tái tạo, sản xuất linh kiện điện tử cao cấp, công nghiệp vi mạch; công nghệ số, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế xanh, khoa học tính toán...
Thời gian qua, thành phố đã xây dựng nhiều cơ chế nhằm tăng sức hút đối với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt, từ khoản hỗ trợ ban đầu tối đa 100 triệu đồng, thu nhập hằng tháng từ 30-100 triệu đồng đến các chính sách hỗ trợ về nhà ở, phương tiện đi lại. Đáng chú ý, các chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt còn được hưởng mức thu nhập khuyến khích từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ với giá trị bằng 5% tổng kinh phí ngân sách thành phố chi trả cho công trình đó; tổng mức thu nhập khuyến khích không thấp hơn 50 triệu đồng/người/công trình. Trường hợp tổng mức ngân sách thành phố đầu tư cho công trình đã được phê duyệt hoặc cấp phép, công nhận chính thức vượt quá 20 tỷ đồng/công trình thì mức thu nhập khuyến khích tối đa là 1 tỷ đồng/người/công trình.
Giai đoạn 2024-2025, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận đề xuất tuyển dụng chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt tổng cộng 30 chỉ tiêu. Sau khi xem xét, đánh giá, Hội đồng đã kiến nghị thành phố tiếp nhận 13 chuyên gia, bố trí vào 12 vị trí phù hợp. Kết quả này cho thấy chính sách thu hút nhân tài bước đầu đã đạt được kết quả quan trọng nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của một đô thị lớn và trung tâm kinh tế của cả nước, nhất là yêu cầu về nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, những ngành có tính cạnh tranh quốc tế đang ngày càng tăng.
Từ thực tế nêu trên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng chuyên gia được thu hút mà quan trọng hơn là thu hút đúng người, đúng vị trí, đúng chuyên môn và đúng nhu cầu phát triển. Nguồn nhân lực chất lượng cao cần được bổ sung kịp thời cho những ngành, lĩnh vực, đề án, công trình, dự án và kế hoạch trọng điểm của thành phố, trong đó chú trọng xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, tạo điều kiện để nhân tài phát huy năng lực chuyên môn và tham gia trực tiếp vào quá trình giải quyết những bài toán lớn của thành phố. Cơ chế đánh giá cũng cần dựa nhiều hơn vào kết quả và hiệu quả đóng góp, thay vì chỉ dựa trên quy trình hành chính. Bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, thành phố cần tạo cơ hội nghiên cứu, phát huy năng lực và có cơ chế sử dụng, trọng dụng nhân tài phù hợp. Đây sẽ là những yếu tố then chốt quyết định khả năng thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển lâu dài của thành phố.
