Ứng dụng khoa học công nghệ trong nghiên cứu chọn tạo giống lúa

Trong giai đoạn từ 2012 đến nay, Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long đã và đang thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu chọn tạo giống lúa (25 đề tài/dự án các cấp về chọn tạo giống), trong đó tập trung cho giống lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu, giống lúa chống chịu với điều kiện bất lợi của môi trường như hạn, mặn, ngập… và chống chịu với sâu bệnh .
Cán bộ nông nghiệp phố biến kiến thức, kỹ thuật canh tác tiên tiên cho nông dân.
Cán bộ nông nghiệp phố biến kiến thức, kỹ thuật canh tác tiên tiên cho nông dân.

Số giống lúa của Viện được công nhận cho phép đưa vào sản xuất trong giai đoạn này là 14 giống lúa mới (công nhận chính thức), 31 giống lúa được công nhận sản xuất thử; 12 giống lúa cho phép lưu hành sản xuất cuối năm 2021; 2 quy trình được công nhận tiến bộ kỹ thuật mới; 45 giống lúa được cấp văn bằng bảo hộ.

Bước tiến vượt bậc trong phát triển giống lúa mới

Những năm gần đây biến đổi khí hậu đã và đang diễn biến ngày càng phức tạp đặc biệt là tại đồng bằng sông Cửu Long. Vì vậy, ứng phó hiệu quả và phát triển bền vững nền nông nghiệp là yêu cầu lớn, đồng thời cũng là động lực thúc đẩy các nhà khoa học nghiên cứu, tìm kiếm các giải pháp, kỹ thuật cụ thể giúp sản xuất nông nghiệp hiệu quả hơn cho hiện tại và tương lai, trong đó nghiên cứu chọn tạo và phát triển giống mới được xem là một trong các khâu quan trọng.

Các giống lúa của Viện đáp ứng điều kiện canh tác của từng vùng sinh thái và nhu cầu thị trường, được phân nhóm dựa vào đặc tính nổi bật của giống như: Nhóm lúa cao sản (AS996, OM2517, OM2514, OM3536, OM4900, OM6073, OM6377, OMCS2009, OM4688, OM5625, OM4495, OM4488, OM7348, OM366O, M368, OM8959, OM11735, OM10424, OM8928, OM10418, OM5976, OM3673; OM448, OM34, OM22); Nhóm lúa chất lượng cao (OM2514, OM3536, OM5930, OM4900, OM6073, OM6161, OM6600, OM5953, OM4088, OM4218, OM8923, OM4101, OM6072, OM2496-15, OM7347, OM6162, OM5451, OM6976, OM8017, OM6932, OM6916, OM6904, OM3995, OM6893, OM10434, OM9605, OM9915, OM121, OM7348, OM10373, OM5976,OM9921, OM18, OM232, OM8929, OM35, OM375, OM16, OM429, OM468, OM442 …; Nhóm giống lúa thơm/ đặc sản/chất lượng cao cấp (OM4900, OM6162, OM8, OM48,…); Nhóm giống lúa nếp, lúa màu dinh dưỡng (Nếp OM366, OM368, OM406, OM441; Giống lúa Japonica: OM46,…). Trong đó có các giống lúa ngắn ngày mà vẫn bảo đảm năng suất, chất lượng và tính chống chịu sâu bệnh tốt đã giúp nông dân trong vùng có điều kiện thâm canh, tăng vụ, né mặn, tránh lũ.

Đến nay, diện tích gieo trồng các giống do Viện chọn tạo chiếm 70- 80% tại đồng bằng sông Cửu Long. Điều này khẳng định vị thế của giống lúa OM do Viện chọn tạo đối với sản xuất. Giống lúa OM của Viện không chỉ được trồng tốt ở vùng đồng bằng sông Cửu Long mà lan tỏa trong cả nước, như các giống OM5451, OM6976, OM4900, OM6162, OM18, OM380, OM429…

Cùng với việc chọn tạo và chuyển giao các giống lúa mới vào sản xuất, Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long đã nghiên cứu và chuyển giao có hiệu quả các quy trình công nghệ và các giải pháp kỹ thuật canh tác theo hướng bền vững, tăng năng suất, tăng chất lượng và nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân trên nhiều vùng sinh thái khác nhau ở đồng bằng sông Cửu Long.

Những năm qua, Việt Nam phát triển nhiều giống lúa mới cho năng suất chất lượng cao

Những năm qua, Việt Nam phát triển nhiều giống lúa mới cho năng suất chất lượng cao

Đưa công nghệ vào nghiên cứu

Thời gian qua, Viện Lúa đã triển khai nhiều nội dung nghiên cứu theo hướng ứng dụng công nghệ sinh học vào công tác chọn tạo giống mới, các chiến lược chọn tạo, cải tiến giống cây trồng của Viện đều dựa trên việc tạo và khai thác biến dị di truyền, trong đó phổ biến nhất là phương pháp lai tạo.

Hầu hết trong các nghiên cứu chọn tạo giống mới, Viện Lúa đều sử dụng song song giữa lai tạo truyền thống và các thành tựu của công nghệ hiện đại (kỹ thuật sinh học phân tử, kỹ thuật di truyền, kỹ thuật nuôi cấy mô, kỹ thuật nuôi cấy túi phấn, đột biến phóng xạ, nghiên cứu ứng dụng chỉ thị sinh học phân tử, lập bản đồ gene, giải trình tự, chuyển nạp gene và gần đây là công nghệ chỉnh sửa gene, …) nhằm mục tiêu chọn tạo thành công các giống lúa mới có khả năng chống chịu sâu bệnh, tăng khả năng chống chịu ngập, mặn, hạn kéo dài và tăng cường thêm đặc tính cần thiết khác đáp ứng thị trường xuất khẩu như: phẩm chất gạo tốt, hàm lượng amylose thấp, có mùi thơm, hàm lượng vi chất dinh dưỡng cao, tỷ lệ gạo nguyên cao …

Phương pháp lai tạo truyền thống kết hợp ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại trong lĩnh vực chọn tạo giống mới đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế của vùng đồng bằng sông Cửu Long được Viện xem như là mũi nhọn trong việc hỗ trợ, cải tiến phương pháp, rút ngắn thời gian chọn tạo các giống lúa theo mục tiêu một cách chính xác về mặt di truyền.

Ngoài việc nghiên cứu giống lúa chống chịu tốt với hạn mặn thì yêu cầu về nâng cao chất lượng gạo của giống lúa cũng được chú trọng nhằm đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

Trên cơ sở nhu cầu cấp thiết đó từ thực tế sản xuất, Viện Lúa cũng đã ứng dụng thành công chỉ thị phân tử chọn tạo ra các giống lúa thơm chống chịu mặn, có thời gian sinh trưởng ngắn và thích nghi được nhiều vùng canh tác tại đồng bằng sông Cửu Long.

Các giống chống chịu mặn tốt và chất lượng cao như OM9921 và OM232 đã được công nhận quốc gia (giống lúa mới), được nhượng quyền khai thác và đang được sản xuất đại trà trên đồng ruộng.

Các giống triển vọng mới có tính chống chịu mặn cao do tích hợp QTL Saltol đã biết và gene chống chịu mặn mới cũng vừa mới được phát triển nhằm tăng cường thêm tính chống chịu mặn của các giống lúa như OM3, OM24, OM44 và OM89.

Ngoài thành tựu chọn tạo được giống lúa (gene mặn mới) có tính chống chịu cao hơn, các nhà khoa học tại Viện Lúa còn lập được bản đồ gene chống chịu mặn mới, hoàn thiện quy trình chọn giống lúa chịu mặn trên cơ sở chỉ thị phân tử nhằm bổ sung thêm nguồn gene chống chịu mặn giúp quá trình nghiên cứu chọn tạo giống lúa ở giai đoạn tiếp theo.

Để nâng cao hiệu quả chọn tạo giống trong tương lai, thời gian tới Viện Lúa tiếp tục phát triển chiến lược lai tạo bằng cách kết hợp phương pháp lai tạo cổ truyền và ứng dụng kỹ thuật công nghệ sinh học để tạo các giống lúa mới có năng suất cao, phẩm chất tốt chống chịu với điều kiện bất lợi của môi trường và sâu bệnh hại chính, nâng cao chất lượng nhằm có giá thành xuất khẩu cao.

Một số giống lúa mùa có phẩm chất tốt như nàng hương, nhỏ thơm, nàng nhen… cần được đưa vào chương trình phục tráng, định hướng phát triển ở một số vùng ven biển và tạo thương hiệu gạo Việt Nam.

Song song với việc chọn tạo dòng/giống lúa thuần, chọn tạo giống lúa nếp, giống lúa Japonica, kỹ thuật tạo dòng ưu thế lai F1 cũng là một trong những định hướng trong chiến lược chọn tạo giống cây trồng của Viện.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Thị trường phục hồi sau chuỗi giảm sâu, VN-Index tăng hơn 12 điểm dù thanh khoản suy yếu

Sau 7 phiên giảm liên tiếp, hôm nay (29/1), thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận phiên phục hồi khi VN-Index tăng 12,07 điểm lên 1.814,98 điểm. Tuy vậy, thanh khoản tiếp tục suy giảm mạnh, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường chỉ đạt hơn 27.700 tỷ đồng, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Tổng thư ký Tổ chức Hải quan thế giới giới thiệu về Hội nghị. (Nguồn: WCO)

WCO 2026 đặt trọng tâm vào đổi mới công nghệ và an ninh chuỗi cung ứng

Diễn ra từ ngày 28-30/1/2026 tại Abu Dhabi (UAE), Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) tập trung vào sự thích ứng của cơ quan hải quan trong bối cảnh thương mại và chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, đặc biệt là vai trò của đổi mới sáng tạo, công nghệ trong bảo đảm an ninh, thúc đẩy thương mại.

Ảnh minh họa: Kitco.com

Ngày 29/1, giá bạc thế giới bứt phá lên đỉnh mới

Sáng 29/1, giá bạc thế giới tiếp đà tăng lên ngưỡng cao kỷ lục 117,669 USD/ounce, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và dự báo về những biến động kinh tế xoay quanh các chính sách tiền tệ của Mỹ. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng điều chỉnh giá bạc tăng mạnh ở cả hai chiều mua-bán theo đà bứt phá của thị trường thế giới.

Dệt zèng, một sản phẩm du lịch đặc trưng của đồng bào A Lưới, giúp bà con giảm nghèo.

Lấy sinh kế làm gốc để giảm nghèo

Tại thành phố Huế, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cùng các chương trình khác giai đoạn 2021-2025 tại hai xã miền núi Nam Đông và A Lưới đã từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân.

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.