Ứng dụng công nghệ để quản lý thực phẩm

An toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện đơn lẻ của một bữa ăn mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm của cả chuỗi cung ứng. Tại các trường học, nơi có hàng triệu học sinh sử dụng các suất ăn mỗi ngày, yêu cầu kiểm soát thực phẩm càng trở nên cấp thiết.

Thứ Tư, ngày 26/08/2026 - 11:39

Người dân mua thực phẩm tại quầy hàng có gắn bộ nhận diện "Tick xanh trách nhiệm". (Ảnh: QUANG ĐỊNH)

Từ thực tế triển khai mô hình “Tick xanh trách nhiệm”, nhiều địa phương, trường học và doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh đang sử dụng công nghệ, sự minh bạch thông tin làm công cụ kiểm soát thực phẩm theo cả chuỗi quy trình từ trang trại đến bàn ăn. Hướng tiếp cận mới này đang tạo ra những hiệu quả mới trong cách giải quyết mới với vấn nạn thực phẩm không an toàn tồn tại lâu nay.

An toàn thực phẩm phải bắt đầu từ cả chuỗi cung ứng

Một suất ăn đến tay học sinh là kết quả của cả một quá trình, từ vùng sản xuất, cơ sở chăn nuôi, nhà máy chế biến, giết mổ, vận chuyển, bảo quản. Vì vậy, nếu chỉ kiểm soát chất lượng tại bếp thôi thì vẫn chưa đủ.

Tại hội thảo “Một suất ăn an toàn bắt đầu từ đâu?” do Báo Tuổi Trẻ phối hợp Sở Công thương, Hiệp hội Ẩm thực và Hội Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức mới đây, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho rằng: An toàn của mỗi suất ăn phải được xây dựng từ một chuỗi cung ứng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm. Đây cũng là giá trị Saigon Co.op nhìn thấy ở chương trình Tick xanh trách nhiệm. Là một trong 8 nhà phân phối tiên phong tham gia chương trình từ năm 2024, đến nay, Saigon Co.op đã có 1.396 sản phẩm từ 107 nhà cung cấp tham gia.

1787642752988-7823393316165543717-g5235931420533225502-3caff821e51a51b3b5d66b19465ccac4.jpg — Các đại biểu dự hội thảo: “Một suất ăn an toàn bắt đầu từ đâu?”. (Ảnh: QUANG ĐỊNH)

Cách tiếp cận này cũng đang được các doanh nghiệp sản xuất nhìn nhận rõ hơn khi yêu cầu của thị trường ngày càng cao. Bà Lê Thị Ngọc Điệp, đại diện Greenfeed Việt Nam cho biết: Doanh nghiệp cung cấp thịt heo mát và thịt gà được sản xuất, chế biến theo quy trình kiểm soát chặt chẽ. Đáng chú ý, các kênh phân phối, trong đó có trường học, ngày càng đặt ra những yêu cầu cụ thể về tiêu chuẩn.

Một góc quang cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Tìm giải pháp bảo đảm an toàn hàng không trong lòng đô thị

21/08/2026 18:06

Điều này buộc doanh nghiệp phải kiểm soát chặt hơn từ nguyên liệu đầu vào. Áp lực tuân thủ vì thế cũng trở thành động lực để các doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình và nâng cao trách nhiệm đối với sản phẩm.

Khách hàng tìm hiểu một gian hàng giới thiệu thịt tươi sống của doanh nghiệp. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Từ góc độ phân phối, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) cũng đang xây dựng hệ sinh thái gồm các doanh nghiệp thành viên và đơn vị sản xuất nhằm hình thành chuỗi cung ứng đầu vào cho hệ thống bán lẻ. Ông Vũ Dương Quân, Giám đốc nghiên cứu thị trường và quản lý hệ thống bán lẻ SATRA cho rằng, cách làm này vừa bảo đảm nguồn cung, vừa giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Ở cấp địa phương, yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học cũng được đặt ở vị trí đặc biệt quan trọng. Bà Vũ Yến Oanh, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Bình Đông cho biết: Đến nay địa bàn phường chưa xảy ra vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm hay ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn trường học. Tuy nhiên, những vụ việc xảy ra thời gian qua vẫn là hồi chuông cảnh báo. Để những vụ việc tương tự không xảy ra, chúng ta cần đầu tư nhiều giải pháp hơn, đồng thời cần sự quan tâm của toàn xã hội đối với nguồn gốc, chất lượng và độ an toàn của thực phẩm.

Công nghệ là công cụ giám sát

Một trong những điểm quan trọng của Tick xanh trách nhiệm là đưa công nghệ vào quá trình kiểm soát, thay vì chỉ dựa vào hồ sơ hoặc kiểm tra thủ công tại một thời điểm.

Trong thực tế, có những rủi ro doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát nhưng cũng có những vấn đề phát sinh nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp. Vì vậy, bên cạnh kiểm soát vùng nguyên liệu, lựa chọn nhà cung cấp và quy trình sản xuất, cần có các bước kiểm tra trong quá trình tiếp nhận, chế biến và nhất là khả năng truy xuất khi xảy ra vấn đề.

Lãnh đạo Sở Công thương kiểm tra công tác chuẩn bị bữa ăn cho học sinh tại Trường Mầm non Phú Mỹ. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Theo ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống hiện nay có thể theo dõi thông tin liên quan từng lô hàng, hỗ trợ các bên trong kiểm tra và truy xuất nguồn gốc. Khi dữ liệu được quản lý xuyên suốt, từ đầu vào đến đầu ra, các bên có thể tăng khả năng giám sát, truy xuất và xử lý khi có vấn đề phát sinh.

Tại Trường Mầm non Phú Mỹ, việc ứng dụng công nghệ trong truy xuất giúp phụ huynh chủ động, yên tâm hơn với bữa ăn của con em mình. Bà Vũ Thúy Hoa, Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết: Khi đăng nhập hệ thống “tick xanh”, phụ huynh xem được hình ảnh món ăn trong ngày cùng thông tin về thời gian chế biến, vận chuyển thực phẩm. Đây là một trong những yếu tố góp phần củng cố niềm tin của phụ huynh và nâng cao uy tín của nhà trường.

Giáo viên Trường Mầm non Phú Mỹ hướng dẫn các học sinh chuẩn bị bữa ăn trong bữa ăn trưa. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tân Mỹ cho biết: Sau 5 tháng triển khai “tick xanh”, trách nhiệm quản lý và sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan đã tạo nên những kết quả cụ thể. Mô hình cũng nhận được sự đồng thuận của cộng đồng, nhất là các trường học và phụ huynh.

Theo ông Giang, địa phương đã phối hợp Hội Công nghệ cao thành phố tổ chức tập huấn 100% cho các cơ sở giáo dục công lập, ngoài công lập trên địa bàn.

Từ câu chuyện Tick xanh trách nhiệm có thể thấy, bảo đảm an toàn cho một suất ăn học đường không thể chỉ dừng ở việc kiểm tra bếp ăn hay yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ một số tiêu chuẩn. Chuỗi quá trình đó, công nghệ là công cụ giúp kết nối các mắt xích này bằng dữ liệu, tạo khả năng truy xuất nhanh và minh bạch hơn khi có sự cố.

QUANG QUÝ