Những sản phẩm phát triển từ tài nguyên bản địa, mang đậm bản sắc vùng, miền không chỉ minh chứng cho hiệu quả của chương trình, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho nông sản Cần Thơ và miền Tây Nam Bộ trong tiến trình hội nhập.
Nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm
Tính đến tháng 7/2026, thành phố Cần Thơ có hơn 900 sản phẩm OCOP đạt chuẩn của hơn 450 chủ thể, bao gồm 4 sản phẩm 5 sao, 242 sản phẩm 4 sao và hơn 650 sản phẩm 3 sao. Cùng với số lượng, việc nâng cao chất lượng và xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm được triển khai đồng bộ. Đến nay, thành phố đã bảo hộ 3 chỉ dẫn địa lý, 8 nhãn hiệu chứng nhận và hơn 40 nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm đặc thù như: Mãng cầu Thới Hưng, sầu riêng Tân Thới, bánh tét lá cẩm Cần Thơ, dâu Hạ Châu Phong Điền...
Nhờ chủ động nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, bảo quản đạt chuẩn xuất khẩu gắn với thị trường và xây dựng thương hiệu, nhiều sản phẩm và chủ thể OCOP tạo dựng được chỗ đứng vững chắc trên thương trường.
Tiêu biểu như Hợp tác xã Kỳ Như (xã Thạnh Hòa), đơn vị chuyên sản xuất các sản phẩm từ cá thát lát. Sau hơn 10 năm khởi nghiệp, đến nay hợp tác xã đã phát triển 15 dòng sản phẩm, trong đó có 10 sản phẩm OCOP 4 sao và 1 sản phẩm OCOP 5 sao (cá thát lát rút xương tẩm gia vị), cung ứng ra thị trường hàng trăm tấn thành phẩm mỗi năm.
Giám đốc Hợp tác xã Kỳ Như Nguyễn Kim Thùy cho biết: Nhờ chủ động được nguồn nguyên liệu và quy trình chế biến, bảo quản bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm không ngừng nâng cao, tạo được lòng tin từ khách hàng. Đơn vị đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và logo nên tránh nguy cơ bị chiếm đoạt, tranh chấp khi mở rộng sản xuất, kinh doanh. Nhờ có thương hiệu, sản phẩm của đơn vị xuất hiện trên các hệ thống siêu thị lớn trong nước và xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ từ năm 2022 và Hàn Quốc từ năm 2024.
Một điểm sáng khác về tư duy đổi mới là Hợp tác xã mãng cầu Thới Hưng (xã Thới Hưng). Với hơn 37 ha canh tác mãng cầu xiêm theo tiêu chuẩn VietGAP, hợp tác xã không chỉ ứng dụng kỹ thuật thu hoạch rải vụ (từ tháng 11 đến tháng 4 âm lịch) và mã QR truy xuất nguồn gốc để bán trái tươi đạt doanh thu hơn 200 triệu đồng/ha/năm, mà còn bứt phá bằng khâu chế biến sâu. Sản phẩm rượu mãng cầu xiêm ra mắt năm 2022 không chỉ giải quyết bài toán dội chợ khi vào chính vụ, mà còn đạt chuẩn OCOP 4 sao và có chỗ đứng trên thị trường.
Ở mảng thủy sản chế biến, Công ty TNHH Mắm cá đồng Việt Dũng (xã Xà Phiên) khẳng định sức tiêu thụ ấn tượng. Là đơn vị thu mua nguồn cá nguyên liệu từ tháng 8 đến tháng 1 hằng năm với sản lượng từ vài trăm kg đến hàng tấn/ngày, công ty duy trì nhịp sản xuất quy mô lớn, xuất bán ra thị trường hơn 500 kg mắm các loại mỗi ngày. Đặc biệt, dòng mắm chưng sẵn đóng hộp đạt chuẩn OCOP 3 sao được tiêu thụ mạnh nhờ ngon, tiện lợi và trở thành món đặc sản được người tiêu dùng ưa chuộng.
Hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường kết nối cung-cầu
Mặc dù đạt nhiều kết quả khả quan, việc phát triển sản phẩm OCOP của thành phố Cần Thơ vẫn còn những khó khăn, hạn chế như: Nhận thức của một số chủ thể cơ sở sản xuất còn hạn chế, nhiều chủ thể chưa thật sự quan tâm đến việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ; vốn, năng lực quản trị của một số hợp tác xã còn thấp, quy mô nhỏ lẻ khó duy trì chuỗi cung ứng ổn định khi có đơn hàng lớn; phát triển OCOP vẫn nặng về chỉ tiêu số lượng. Một số nhãn hiệu tập thể sau khi được cấp bằng chứng nhận đã rơi vào tình trạng không phát triển được như kỳ vọng vì thiếu quy chế kiểm soát chất lượng thực chất... Ngoài ra, gánh nặng về chi phí và thủ tục hành chính kéo dài cũng là rào cản khiến các doanh nghiệp, chủ thể OCOP e ngại đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm mới.
Đồng hành cùng các chủ thể OCOP, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ liên tục đẩy mạnh các chương trình tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng vùng trồng đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP, chuẩn hóa quy trình an toàn thực phẩm và xúc tiến thương mại. Ngay đầu năm 2026, thành phố Cần Thơ đã hỗ trợ 21 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất mang 125 sản phẩm OCOP tham gia Hội chợ Mùa xuân tại Hà Nội, mở ra nhiều cơ hội kết nối giao thương và nắm bắt xu hướng thị trường.
Đặc biệt, để thực hiện hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Cần Thơ chủ động đề xuất chương trình hợp tác toàn diện với thành phố Đà Nẵng. Đây được xem là giải pháp chiến lược nhằm tăng cường kết nối cung-cầu, đưa nông sản, thủy sản chế biến và sản phẩm OCOP Cần Thơ phủ sóng tại các hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và chuỗi bán lẻ miền trung. Cần Thơ kỳ vọng Đà Nẵng sẽ là cầu nối thu hút các doanh nghiệp logistics, các tập đoàn bán lẻ lớn đến khảo sát, đầu tư phát triển hạ tầng thương mại và hệ thống phân phối hiện đại cho vùng.
Ở góc độ sản xuất, bà Trương Thị Bạch Thủy, Giám đốc Hợp tác xã Mây tre đan Thủy Tuyết kiến nghị: Hợp tác xã tham gia chương trình khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của thành phố để kêu gọi vốn đầu tư nhưng vẫn khó khăn về vốn và thị trường. Vì vậy, thành phố cần có chính sách hỗ trợ vốn ưu đãi đối với nghề truyền thống, các sản phẩm OCOP và hỗ trợ thủ tục đăng ký quyền sở hữu trí tuệ đối với các dòng sản phẩm mới để doanh nghiệp, hợp tác xã an tâm mở rộng đầu tư.
Ông Lê Minh Phương, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Cần Thơ cho biết: Thời gian tới, đơn vị sẽ chủ động phối hợp các cấp, ngành hữu quan tổ chức tập huấn nâng cao năng lực quản trị cho các hợp tác xã theo từng chuyên đề, ngành hàng, nhất là kế toán, thuế; tăng cường ký kết hợp tác với các đơn vị để quảng bá, mở rộng thị trường cho các sản phẩm OCOP của các hợp tác xã. Thành phố thành lập Quỹ hỗ trợ hợp tác xã với số vốn hơn 70 tỷ đồng nhưng các hợp tác xã chưa thể tiếp cận nguồn vốn này do nhân sự chưa được kiện toàn. Vì vậy, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ cần sớm kiện toàn nhân sự, quy chế hoạt động của quỹ để các hợp tác xã tiếp cận vốn thông qua ủy thác vay từ Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố để phát triển sản xuất, kinh doanh.
