Từ sáng kiến của người thợ đến động lực tăng trưởng quốc gia

Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35 - 40%. Nguồn nhân lực chất lượng cao đang được xác định là chìa khóa quyết định giúp Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Nguồn nhân lực chất lượng cao ảnh hưởng nhiều tới năng suất lao động. Ảnh: NAM ANH
Nguồn nhân lực chất lượng cao ảnh hưởng nhiều tới năng suất lao động. Ảnh: NAM ANH

Người lao động - nhân tố trung tâm để cải thiện năng suất

Giữa âm thanh đều đặn của những cỗ máy in offset tại Công ty TNHH Kỹ thuật Bao bì MYS Group Việt Nam, anh Bùi Tiến Trung vẫn giữ thói quen ghi chép lại những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành. Với người công nhân lâu năm, mỗi công đoạn sản xuất đều có thể được cải tiến để đạt hiệu quả cao hơn.

Sau nhiều lần thử nghiệm, anh Trung đã đề xuất điều chỉnh một số thông số kỹ thuật, tối ưu hóa quy trình vận hành máy và chuẩn hóa định mức sản xuất. Những thay đổi không quá lớn nhưng đã giúp giảm đáng kể lượng nguyên liệu hao hụt, rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

“Trước đây tôi chủ yếu làm theo quy trình. Sau khi được đào tạo thêm về kỹ thuật và công nghệ, tôi hiểu rõ hơn cách vận hành máy móc, từ đó có thể chủ động đề xuất các giải pháp cải tiến”, anh Trung cho biết.

Câu chuyện của anh Trung phản ánh một thực tế đang diễn ra ở nhiều doanh nghiệp sản xuất hiện nay. Năng suất lao động không chỉ đến từ những dây chuyền hiện đại mà còn được tạo nên từ chính những sáng kiến nhỏ của người lao động.

Tại Công ty TNHH R-pac Việt Nam (chuyên thiết kế và sản xuất bao bì), việc nâng cao năng suất được gắn trực tiếp với chính sách phát triển nguồn nhân lực. Doanh nghiệp tổ chức định kỳ các kỳ đánh giá tay nghề, kỹ năng chuyên môn để làm căn cứ xét phụ cấp kỹ năng, thưởng năng suất và các chế độ đãi ngộ khác.

Chị Nguyễn Thị Nhàn, công nhân của công ty, cho biết: “Cứ 6 tháng hoặc một năm, công ty lại tổ chức đánh giá kỹ năng nghề. Kết quả sẽ được tính vào các khoản thưởng và phụ cấp. Vì vậy, ai cũng cố gắng học hỏi thêm để nâng cao tay nghề”, chị Nhàn chia sẻ.

Theo đại diện Công ty TNHH R-pac Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào mỗi máy móc hay vốn đầu tư mà phải coi người lao động là trung tâm của quá trình nâng cao năng suất. Từ những sáng kiến tưởng như rất nhỏ trên dây chuyền sản xuất, giá trị gia tăng được tạo ra không chỉ cho doanh nghiệp mà còn lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

Chìa khóa cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trong nhiều năm, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chủ yếu dựa trên các yếu tố đầu vào như vốn đầu tư, lao động dồi dào và khai thác tài nguyên. Những động lực truyền thống này đang dần suy giảm khi chi phí lao động gia tăng, nguồn lực đất đai và tài nguyên ngày càng hạn chế.

Trong bối cảnh đó, nâng cao năng suất lao động được xác định là con đường tất yếu để duy trì tốc độ tăng trưởng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo các số liệu thống kê, năng suất lao động của Việt Nam đã liên tục được cải thiện trong những năm gần đây. Năm 2023, năng suất lao động của toàn nền kinh tế đạt khoảng 201 triệu đồng/người lao động. Đến năm 2024, con số này tăng lên 222 triệu đồng và năm 2025 ước đạt khoảng 245 triệu đồng/người lao động. Tuy nhiên, năng suất lao động của Việt Nam hiện mới tương đương khoảng 60% của Thái Lan, 40% của Malaysia và thấp hơn rất nhiều so với Singapore.

Các chuyên gia cho rằng, đây là thách thức nhưng đồng thời cũng là dư địa phát triển rất lớn của nền kinh tế Việt Nam. Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhận định rằng, trong bài toán nâng cao năng suất lao động, con người luôn là yếu tố quan trọng nhất. Muốn nâng cao năng suất phải bắt đầu từ việc nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và ý thức kỷ luật lao động. Đây cũng là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân khoảng 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030. Đây là mục tiêu đầy thách thức. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định rằng để đạt được mục tiêu này, Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tạo ra bước đột phá về năng suất lao động.

Bởi xét đến cùng, năng suất lao động chính là thước đo phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế. Khi năng suất được nâng cao, cùng một lượng lao động và vốn đầu tư có thể tạo ra nhiều của cải hơn, giá trị gia tăng cao hơn và khả năng cạnh tranh tốt hơn. Đó cũng là lý do nhiều quốc gia phát triển luôn xem năng suất lao động là nền tảng của tăng trưởng dài hạn.

Tại chương trình trao đổi với các đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng, nâng cao năng suất lao động là yêu cầu cấp thiết, là động lực quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Thủ tướng, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất lao động, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Năng suất lao động là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề con người và chất lượng phát triển.

Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư ban hành trong thời gian tới. Đề án sẽ xác định rõ các giải pháp đưa năng suất lao động trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là khâu đột phá.

“Muốn tăng năng suất lao động quốc gia thì phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Người lao động cần được trang bị kỹ năng số, khả năng thích ứng với mô hình sản xuất mới để làm chủ khoa học - công nghệ, chủ động tham gia chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo”, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.

Bên cạnh đào tạo nguồn nhân lực, Chính phủ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, các chính sách về nhà ở, y tế, giáo dục, phúc lợi xã hội cho người lao động cũng được chú trọng nhằm tạo môi trường sống và làm việc tốt hơn.

Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 35-40%. Đây không chỉ là mục tiêu về giáo dục mà còn là nền tảng trực tiếp để nâng cao năng suất lao động quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Phần lớn các phòng thí nghiệm được xây dựng dựa trên năng lực sẵn có của các đơn vị chủ trì. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đánh thức động lực kinh tế tri thức

Phòng thí nghiệm không đơn thuần là nơi đặt những thiết bị nghiên cứu hiện đại. Đây là cái nôi sản sinh công nghệ lõi, là nơi hình thành những ý tưởng có khả năng thay đổi năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Thanh khoản tạo đáy

Sau khi giá trị giao dịch (GTGD) khớp lệnh tại sàn HoSE giảm xuống dưới ngưỡng 10.000 tỷ đồng/phiên vào ngày 11/6, đã xuất hiện những tín hiệu phục hồi sau đó. Trong phiên hôm qua (17/6), GTGD tại HoSE đã vượt ngưỡng 20.000 tỷ đồng.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng để đón đầu các dự án đầu tư công nghệ có giá trị gia tăng cao. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bỏ tư duy thu hút vốn nước ngoài bằng mọi giá

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam từ nền kinh tế dựa vào gia công, lắp ráp và lợi thế chi phí thấp sang nền kinh tế dựa vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao, nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

World Cup không chỉ có bóng đá

Những thông số như doanh thu bán vé, số lượng người xem trên toàn thế giới… đã chứng minh vị trí số 1 của World Cup trong các sự kiện thể thao. Cũng vì lẽ đó mà cách thức tổ chức, vận hành của World Cup có thể gợi mở hoặc tạo ra xu hướng cho các sự kiện thể thao.

Cánh đồng điện gió ở Lâm Đồng. Ảnh: NAM ANH

Những “điểm nghẽn” trong làn sóng đầu tư năng lượng

Trong bối cảnh Quy hoạch điện VIII đang được đẩy mạnh thực thi, Lâm Đồng trở thành tâm điểm của dòng vốn đầu tư vào điện mặt trời và điện gió. Tuy nhiên, đằng sau những con số nghìn tỷ và công suất thiết kế lên đến hàng nghìn MW, bức tranh thực tế vẫn tồn tại vấn đề “mông lung” về công nghệ.

Khách đến mua vẫn chiếm đa số, song các giao dịch giá trị lớn không nhiều. Ảnh: THANH HOA

Chu kỳ tâm lý mới trên thị trường vàng

Sau giai đoạn tăng nóng từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2026, giá vàng trong nước đang trải qua đợt điều chỉnh mạnh. Tâm lý nhà đầu tư cũng thay đổi rõ rệt, từ nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội sang trạng thái thận trọng và hoài nghi hơn với triển vọng của thị trường.

Sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung pháp lý để quản lý hiệu quả công nghệ này. Ảnh: HẢI NAM

Quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm AI tạo ra

Từ những ca khúc, bức tranh, phần mềm cho đến các sáng chế công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình sáng tạo của con người. Tuy nhiên, khi các sản phẩm ấy tạo ra giá trị kinh tế, một câu hỏi lớn được đặt ra là việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ được thực hiện như thế nào?

Đồ họa: ANH QUÂN

Cảnh báo lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế

Số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) khiến các hình thức lừa đảo trong thương mại quốc tế trở nên ngày càng tinh vi. Cơ quan quản lý và chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần tăng cường xác minh đối tác và siết chặt quy trình giao dịch.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Việc Công ty CP Đầu tư xây dựng 3-2 gửi văn bản đến cơ quan quản lý đề nghị kiểm tra giao dịch cổ phiếu (CP) của chính doanh nghiệp (DN) vì lo ngại những tình huống khó lường đã nói lên một tình huống, dù không phổ biến, nhưng luôn phải thực hiện là DN phải có kế hoạch theo dõi CP của mình để phòng tránh rủi ro.

Xếp hạng ẩm thực

Những ngày gần đây, chủ đề liên quan đến việc các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống (F&B) được lọt vào bảng xếp hạng hoặc gắn sao Michelin được bàn luận sôi nổi. Mặc dù sao Michelin vốn luôn được xem là một tiêu chuẩn của ẩm thực, cũng giống như việc gắn sao khách sạn, nhưng sự phát triển của công nghệ cũng kéo theo nhiều thay đổi rất đáng suy nghĩ.

Khách hàng dùng điện thoại truy xuất thông tin hàng hóa qua mã QR .Ảnh: NAM ANH

Nền tảng dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa

Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quen với thao tác dùng điện thoại thông minh quét mã QR trên bao bì sản phẩm. Điều này đang đặt ra đòi hỏi ngày càng cao về tính xác thực và khả năng chứng minh nguồn gốc xuất xứ của những công cụ này.

Nhóm doanh nghiệp dệt may có tỷ trọng nhập khẩu bông lớn từ Mỹ như TCM, ADS, Vinatex… được hưởng lợi. Ảnh: SONG ANH

"Phép thử" mới với xuất khẩu Việt Nam

Đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% từ Mỹ mở ra một phép thử mới đối với năng lực thích ứng của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, trong bối cảnh các yêu cầu về chuỗi cung ứng, xuất xứ và tiêu chuẩn thương mại ngày càng khắt khe.

Cơ quan quản lý đã chủ động đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.

Tốc độ và tính dự báo trong hoàn thiện pháp luật kinh doanh

Năm 2025 đánh dấu tốc độ hoàn thiện pháp luật kinh doanh cao chưa từng có với 89 đạo luật được thông qua và nhiều thủ tục được cắt giảm. Cùng với những kết quả tích cực, cộng đồng doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về tính ổn định, khả năng dự báo và sự tham gia thực chất vào quá trình xây dựng chính sách.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Người dân mua xăng E10 tại một cửa hàng tại Hà Nội.Ảnh: THÀNH ĐẠT

Những vấn đề cần lưu tâm khi phủ sóng xăng E10 toàn quốc

Xăng E10 (loại nhiên liệu được pha trộn từ 90% xăng khoáng và 10% ethanol) đã được bán trên toàn quốc từ ngày 1/6 thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống. Trong những ngày đầu triển khai, do không có thêm lựa chọn nào khác, người dân vẫn mua xăng E10 sử dụng bình thường. Tuy nhiên, dư luận hiện đang dành sự quan tâm rất lớn đến chất lượng của loại nhiên liệu mới, đặc biệt là khả năng tương thích với phương tiện đang lưu thông, cũng như những tác động lâu dài đối với độ bền của động cơ.

Xe container ra vào khu vực làm thủ tục của một doanh nghiệp logistics tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn).

Dữ liệu quyết định hiệu quả chặn hàng giả tại biên giới

Trong thương mại điện tử xuyên biên giới, hàng giả có thể được vận chuyển bằng bưu kiện nhỏ, chuyển phát nhanh, đơn hàng được chia nhỏ, qua kho trung chuyển và các tuyến giao nhận thay đổi liên tục. Điều đó buộc công tác kiểm soát biên giới phải thay đổi.

Từ “Sell in May” đến World Cup

World Cup 2026 đang đến rất gần và cũng có những số liệu chỉ ra một số thời điểm giao dịch trên thị trường chứng khoán (TTCK) chùng xuống khi diễn ra ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới. Dữ liệu thống kê từ MBS chỉ ra thanh khoản của thị trường giảm khoảng 12% trong 3 kỳ World Cup gần nhất là 2014, 2018 và 2022.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Khi sản phẩm là hệ sinh thái

Nếu định nghĩa sản phẩm du lịch là những sự kiện, dịch vụ, hoạt động… phục vụ du khách thì cũng nên nhìn nhận đây là một hệ sinh thái hoặc một chuỗi liên kết để có những chiến lược, giải pháp phù hợp nhằm thu hút và phục vụ du khách một cách tốt nhất.

Kê khai thuế thu nhập cá nhân tại Thuế thành phố Hà Nội. Ảnh: Nam Anh

Chính sách thuế cần phản ánh đúng thu nhập

Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khiến nhiều ý kiến cho rằng chính sách thuế thu nhập cá nhân cần được điều chỉnh linh hoạt hơn, bảo đảm phản ánh đúng thu nhập và giảm áp lực cho người lao động.