Tốc độ và tính dự báo trong hoàn thiện pháp luật kinh doanh

Năm 2025 đánh dấu tốc độ hoàn thiện pháp luật kinh doanh cao chưa từng có với 89 đạo luật được thông qua và nhiều thủ tục được cắt giảm. Cùng với những kết quả tích cực, cộng đồng doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về tính ổn định, khả năng dự báo và sự tham gia thực chất vào quá trình xây dựng chính sách.

Cơ quan quản lý đã chủ động đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.
Cơ quan quản lý đã chủ động đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.

Theo Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2025, mới được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, trong năm 2025 Quốc hội thông qua số đạo luật gấp gần ba lần năm 2024. Tính chung giai đoạn 2024-2025, tổng cộng 120 đạo luật đã được ban hành, nhiều hơn tổng số luật của tám năm trước cộng lại.

Thường xuyên góp ý với các dự thảo chính sách liên quan hoạt động của doanh nghiệp, bà Đào Thị Thu Huyền, Phó Giám đốc Bộ phận Nhân sự, Trưởng phòng Đối ngoại Canon Việt Nam cho biết, trong năm qua, cơ quan quản lý đã chủ động đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.

Những chuyển biến tích cực

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh hoạt động xây dựng pháp luật những năm gần đây đang chịu áp lực lớn từ yêu cầu cải cách thể chế và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trước đây doanh nghiệp thường thụ động, chờ chính sách rồi mới thích ứng. Hiện nay, cả hai bên đã có sự chủ động cân bằng.

Theo bà Huyền, không ít quy định đã được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Dẫn chứng từ quá trình góp ý Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi), Canon Việt Nam cùng hiệp hội ngành hàng đã kiến nghị không áp dụng cơ chế quản lý chất lượng đối với hàng hóa xuất khẩu tương tự hàng hóa trong nước. Hàng xuất khẩu đã đáp ứng tiêu chuẩn và quy định của thị trường nhập khẩu. Việc phát sinh thêm thủ tục trong nước không có ý nghĩa đối với xuất khẩu. Các kiến nghị này đã được cơ quan soạn thảo xem xét, tiếp thu.

Tương tự, trong quá trình xây dựng Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các văn bản hướng dẫn liên quan, doanh nghiệp được mời tham gia các hội thảo, tọa đàm ngay từ giai đoạn đầu. Nhiều kiến nghị của doanh nghiệp được tiếp thu rất nhanh.

“Những chuyển biến tích cực trong công tác tham vấn và tiếp thu ý kiến đang góp phần nâng cao chất lượng chính sách, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào nỗ lực cải cách thể chế của Nhà nước”, bà Huyền chia sẻ.

Việc cơ quan quản lý tăng cường tham vấn, tổ chức các cuộc đối thoại chuyên đề và tiếp nhận phản hồi từ thực tiễn đã giúp nhiều quy định mới sát hơn với thực tiễn. Trong một số lĩnh vực như xuất nhập khẩu, tiêu chuẩn chất lượng hay dữ liệu số, các ý kiến góp ý từ doanh nghiệp đã được phản ánh ngay khi hoàn thiện dự thảo thay vì chờ sửa đổi.

Khảo sát 33 đạo luật liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cho thấy thời gian soạn thảo trung bình chỉ còn khoảng 221 ngày. Nhiều dự án luật được hoàn thiện trong hơn bốn tháng, thậm chí có trường hợp chưa đầy hai tháng.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI, những cải cách đó mang lại kết quả thiết thực. Trong năm 2025, có tới 3.085 quy định kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa, giúp tiết kiệm hơn 29.300 ngày giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp. 89,69% số doanh nghiệp cho rằng, thủ tục trực tuyến dễ thực hiện và 91,18% khẳng định tiết kiệm chi phí so với phương thức truyền thống.

Bên cạnh đó, tính liên thông giữa các cơ quan quản lý nhà nước cũng được cải thiện đáng kể khi hơn 80% số doanh nghiệp cho biết không còn phải đi lại nhiều lần để giải quyết cùng một thủ tục hành chính.

Tăng tính dự báo để doanh nghiệp chủ động thích ứng

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình cải cách pháp luật cũng bộc lộ một số vấn đề cần lưu ý. Tỷ lệ văn bản được xây dựng theo thủ tục rút gọn tăng mạnh, từ 9% năm 2023 lên 28% năm 2024 và 43% trong năm 2025. Đây vốn là quy trình dành cho các trường hợp đặc biệt, khẩn cấp. Việc áp dụng ngày càng phổ biến làm giảm cơ hội góp ý từ cộng đồng doanh nghiệp.

Đơn cử, Nghị định số 46/2026 hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm được xây dựng chủ yếu theo quy trình nội bộ. Khi nghị định được ban hành và có hiệu lực từ ngày 26/1/2026, nhiều doanh nghiệp lúng túng. Theo thống kê của Chi cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh, đến ngày 4/2/2026, cảng Cát Lái tồn hơn 1.800 container.

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định tối thiểu 45 ngày để các đối tượng chịu tác động chuẩn bị thực hiện. Nhiều văn bản năm 2025 chỉ có khoảng 15 ngày chuyển tiếp. Một số doanh nghiệp rơi vào tình huống “trở tay không kịp”.

Tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành vẫn diễn ra phổ biến. Theo thống kê của VCCI, với các luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đến ngày 1/4/2026, 82% số văn bản hướng dẫn được ban hành chậm.

Đáng quan ngại hơn cả, khảo sát hơn 30.000 doanh nghiệp tại 53 tỉnh, thành phố, có tới 93% số doanh nghiệp không dự báo được các thay đổi của chính sách pháp luật. Phần lớn doanh nghiệp tiếp cận thông tin dự thảo thông qua báo chí và mạng xã hội thay vì các cổng thông tin chính thức của cơ quan nhà nước.

Khả năng dự báo chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp. Chúng tăng khả năng chủ động điều chỉnh kế hoạch đầu tư, chuẩn bị nguồn lực và tổ chức lại quy trình vận hành của doanh nghiệp. Ngược lại, những thay đổi diễn ra quá nhanh có thể tạo tâm lý thận trọng trong các quyết định kinh doanh dài hạn.

Bà Đào Thị Thu Huyền kiến nghị các cơ quan soạn thảo cần tăng cường đối thoại với doanh nghiệp hơn nữa, đặc biệt là các hiệp hội ngành nghề chịu tác động trực tiếp. Doanh nghiệp cần được tham gia từ sớm, ngay từ khâu xây dựng đề cương, lấy ý kiến, tổ chức hội thảo cho tới quá trình thẩm định văn bản.

Việc kéo dài thời gian lấy ý kiến đối với các dự thảo chính sách quan trọng cũng nên được xem xét. Thời gian góp ý hiện nay nhiều khi quá gấp, các hiệp hội và tổ chức đại diện doanh nghiệp khó tổng hợp ý kiến từ hội viên. Đủ thời gian tham vấn không chỉ giúp nâng cao chất lượng góp ý mà còn hạn chế tình trạng phải sửa đổi liên tục chính sách sau khi ban hành.

Còn theo ông Đậu Anh Tuấn, đối với cải cách thủ tục hành chính, cần chuyển từ việc đo lường bằng số lượng thủ tục cắt giảm sang đánh giá hiệu quả thực chất thông qua các tiêu chí cụ thể. Thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ và sự hài lòng của doanh nghiệp, người dân rất đáng xem xét trong trường hợp này.

Chúng ta cần nâng cao năng lực thực thi của bộ máy hành chính các cấp nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa chủ trương, chính sách và quá trình triển khai trên thực tế. Cơ quan quản lý nên tiếp tục rà soát, xử lý các điểm nghẽn pháp lý, giúp chính sách sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế.

“Mục tiêu cuối cùng của cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số không chỉ là số hóa quy trình hay giảm số lượng thủ tục. Chúng cần hướng tới nâng cao trải nghiệm, sự thuận tiện và mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp. Đây mới là thước đo quan trọng nhất đối với hiệu quả của quá trình cải cách”, Phó Tổng Thư ký VCCI nhấn mạnh.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI: “Các nỗ lực cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân đã trở thành một trong những động lực quan trọng giúp Việt Nam duy trì mức tăng trưởng GDP khoảng 8,02% trong năm 2025, thuộc nhóm cao nhất khu vực, bất chấp bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động”.

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Quân đội Israel triển khai khí tài trong xung đột với Iran. Ảnh: GETTY IMAGES

Israel cảnh báo nối lại chiến dịch quân sự

Bất chấp việc Pakistan khẳng định sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò trung gian hòa giải nhằm thúc đẩy đối thoại hòa bình Trung Đông, Iran và Israel liên tiếp đưa ra các tuyên bố cứng rắn, đáng chú ý là tuyên bố sẵn sàng nối lại chiến dịch quân sự của Tel Aviv.

Nhiều tàu vận tải phải neo đậu chờ được qua Eo biển Hormuz. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trở lại

Căng thẳng tại Trung Đông lại gia tăng khi Mỹ phát động đợt tấn công mới nhằm vào Iran và Tehran tuyên bố tạm thời đóng cửa Eo biển Hormuz. Diễn biến căng thẳng bùng lên ngay sau khi một tàu thương mại bị tấn công tại eo biển chiến lược này, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn, song để ngỏ khả năng đàm phán với Iran.

Hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục công lập trước ngày 30/8/2026

Theo Văn bản số 777/TTg-TCCV, ban hành ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập trước ngày 30/8/2026, bảo đảm phục vụ khai giảng năm học mới 2026-2027.

Bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu đối với ca-nô chở khách. Ảnh: NAM HẢI

Siết chặt an toàn vận tải khách đường thủy

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, chiếc ca-nô chở 36 người, gồm 32 du khách quốc tịch Ấn Độ, ba thuyền viên và một hướng dẫn viên bị lật trên vùng biển gần Hòn Mây Rút (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), cướp đi sinh mạng của 15 du khách. Đây là thảm kịch gây ra mất mát đặc biệt đau xót.

Tư vấn tuyển sinh ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Ảnh: NAM HẢI

Giữ chuẩn đầu vào để nâng chất nguồn nhân lực

Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ngành pháp luật, đồng thời tiếp tục áp dụng điểm sàn với nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh năm 2026. Chính sách này thể hiện định hướng nhất quán trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đối với những ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Du khách ngày nay thích những trải nghiệm chân thực, những câu chuyện văn hóa và cảm xúc cá nhân nhiều hơn. Ảnh: NAM NGUYỄN

“Cầu nối vàng” du lịch Việt Nam với quốc tế

Nhiều địa phương và doanh nghiệp đang lựa chọn đưa đối tác quốc tế trực tiếp trải nghiệm, cảm nhận và kết nối với văn hóa bản địa. Những chuyến famtrip vì thế đang trở thành “cầu nối vàng”, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với dòng khách quốc tế chất lượng cao.

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Những trung tâm y khoa hàng đầu như Bạch Mai, Việt Đức, K, Tim Hà Nội, Phụ sản Hà Nội, Ung bướu Hà Nội… từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy không chỉ với người dân trong nước mà còn với nhiều Việt kiều và người nước ngoài.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội đang được thay đổi theo hướng phục vụ dân kịp thời hơn, đỡ tốn kém hơn.

Rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người

Một người đàn ông đột quỵ trên đường đi làm, một cụ già sống một mình bất ngờ ngã trong đêm hay một cháu bé bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở... Chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh có thể trôi qua. Bởi vậy, với cấp cứu ngoại viện, mỗi cuộc gọi, mỗi quyết định điều xe, mỗi thao tác sơ cứu ban đầu đều là cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Các ngành đào tạo STEM thu hút thí sinh đến tìm hiểu.

Chọn đúng ngành mở cánh cửa tương lai

Chỉ ít ngày sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh đã tìm đến Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.