Từ “Sell in May” đến World Cup

Có thể nói, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang ở giai đoạn phân hoá khốc liệt bậc nhất trong lịch sử. 

Trong báo cáo đăng tải vào đầu năm nay, Công ty chứng khoán (CTCK) VNDirect đưa ra dự báo 2.100 điểm cho VN-Index trong năm 2026. Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất từ đơn vị này, dự báo VN-Index kết thúc năm 2026 được giảm xuống 1.967 điểm.

“Hàng cơ bản” là khái niệm chỉ cổ phiếu (CP) của doanh nghiệp (DN) có vị thế đầu ngành, thương hiệu lớn và nền tảng kinh doanh vững chắc. Nhưng trong thời gian gần đây, không ít hàng cơ bản vẫn có thể giảm giá 15-20% chỉ trong thời gian ngắn, đưa không ít nhà đầu tư (NĐT) vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Số lượng cổ đông lớn không chỉ là câu chuyện của mỗi doanh nghiệp, mà nó là tầm nhìn cũng như kỳ vọng của thị trường chứng khoán (TTCK). Doanh nghiệp làm ăn bài bản, sở hữu số lượng cổ đông lớn là minh chứng rõ nét cho sự thành công của mô hình công ty đại chúng.

Trên mạng xã hội hiện nay thường xuyên diễn ra các hoạt động phân tích, khuyến nghị mua, bán cổ phiếu (CP) và nếu nhà đầu tư (NĐT) thiếu kinh nghiệm nghe theo thì rủi ro đi kèm là rất lớn. Cần nhấn mạnh, rủi ro ở đây là cả cho người “phím hàng” và người nghe theo.

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được nâng hạng cho thấy chất lượng thị trường liên tục được nâng cao. Trong đó, một điều có thể thấy rõ là hệ thống các loại báo cáo của doanh nghiệp (DN) niêm yết đã liên tục được nâng cấp, chuẩn hóa.

Phiên giao dịch hôm qua (ngày 8/4), VN-Index đã có phiên tăng mạnh nhất trong lịch sử nếu tính theo số tuyệt đối với 79 điểm bổ sung thêm để đóng cửa đạt mức gần 1.757 điểm.

Trong 10 phiên giao dịch gần nhất, chỉ có một lần VN-Index rơi xuống dưới ngưỡng 1.600 điểm vào ngày 23/3, đóng cửa ở mức gần 1.592 điểm. Và cũng kể từ đó, chỉ số tăng trở lại vượt 1.600 điểm và đến phiên 1/4 (hôm qua) đã vượt 1.700 điểm.

Nói đến các tổ chức đầu tư nước ngoài, mà một số nhà đầu tư (NĐT) thường hay gọi là “tây”, nhiều người sẽ nghĩ đến những giao dịch dài hạn, mua và nắm giữ, hơn là lướt sóng. Nhưng thực tế, khối nước ngoài cũng lướt sóng với tần suất không khác gì NĐT cá nhân.

Trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông đã bước sang tuần thứ ba, VN-Index đã có giai đoạn giảm từ gần 1.900 điểm xuống 1.650 điểm và phục hồi trở lại trên ngưỡng 1.700 điểm. Câu hỏi đặt ra lúc này là VN-Index đã đi qua vùng đáy hay chưa?

Sau sáu phiên giảm liên tiếp với khoảng 250 điểm bị mất đi, xuống còn khoảng 1.650 điểm, VN-Index bắt đầu có hai phiên hồi phục trong các ngày 10 và 11/3. Trong đó, phiên tăng hơn 50 điểm ngày 11/3 được xem là phiên tăng mạnh nhất trong sáu tháng gần nhất của VN-Index, lên gần 1.730 điểm.

Xung đột Trung Đông đã tác động mạnh mẽ đến diễn biến của thị trường chứng khoán (TTCK) toàn cầu trong những phiên giao dịch đầu tháng 3.

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Giá trị giao dịch (GTGD) trên sàn HoSE tiếp tục được củng cố khi đã có nhiều phiên đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng. Thống kê trong 10 phiên giao dịch gần nhất (tính đến ngày 21/1), đã có 9 phiên GTGD đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng, trong đó có phiên 14/1 lên đến hơn 42.000 tỷ đồng.

Sức mua cao không phải là sản phẩm phổ biến trên thị trường chứng khoán và cũng chỉ giới hạn ở một số mã chứng khoán. Nhưng với mỗi cá nhân nhà đầu tư (NĐT), sử dụng công cụ này luôn là "con dao hai lưỡi".

Ngay trong những ngày đầu năm 2026, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có những diễn biến ấn tượng khi tăng mạnh cả về điểm số lẫn giá trị giao dịch (GTGD). Tính từ ngày 29/12/2025 đến 7/1/2026, thị trường đã có sáu phiên tăng liên tiếp, đưa VN-Index tăng khoảng 130 điểm, từ mức 1.690 điểm lên gần 1.820 điểm, xấp xỉ 8%.

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Mức tăng trưởng của chỉ số chứng khoán thường sẽ được sử dụng để làm tham chiếu cho hiệu quả đầu tư. Chẳng hạn, nếu suất sinh lời của tổ chức/cá nhân cao hơn tỷ lệ tăng của VN-Index sẽ được xem là hiệu quả, hoặc “chiến thắng thị trường”, ngược lại, nếu thấp hơn thì được cho là kém hiệu quả.

Cổ phiếu (CP) được đánh giá cao nhưng đột ngột giảm sàn là điều hiếm gặp, nhưng không phải là không có trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Những thương vụ thâu tóm thù địch (những thương vụ thiếu sự đồng thuận) ngày càng ít đi. Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) ngày càng diễn ra theo xu hướng đồng thuận và đang trở nên “bình thường” hơn bao giờ hết.

Nói đến điểm sáng của thị trường chứng khoán (TTCK) trong năm 2025, ngoài việc gia tăng mạnh mẽ của VN-Index, tỷ suất sinh lời “khủng” của nhiều cổ phiếu (CP), còn một yếu tố quan trọng và mang tính nền tảng, đó là tốc độ luân chuyển vốn.

Khi thị trường chứng khoán (TTCK) có hiện tượng “xanh vỏ, đỏ lòng”, nghĩa là VN-Index tăng, nhưng nhiều cổ phiếu (CP) lại giảm, áp lực của các quỹ đầu tư lại được đem ra mổ xẻ.

Trước đây, tiền cho vay ký quỹ (margin) thường được nghĩ đến như dòng vốn ngắn hạn trên thị trường chứng khoán (TTCK). Hiện nay, nhiều nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu (CP) dài hạn cũng sử dụng margin. Nhưng sự bao phủ mạnh mẽ của margin liệu có song hành với những rủi ro tiềm ẩn?

Dòng tiền trên thị trường theo thời gian sẽ có sự chuyển đổi trạng thái rất linh hoạt, thậm chí có cả “độ nén” trong việc tích lũy để chờ cơ hội và sẽ bùng nổ rất nhanh nếu có các thông tin thuận lợi xuất hiện.

Khi thị trường… có sóng đồng nghĩa có cơ hội, nhưng nhà đầu tư (NĐT) cần một sự thận trọng khi tiếp cận. Và những giai đoạn khắc nghiệt này sẽ giúp NĐT rèn luyện được nhiều kinh nghiệm trong việc tuân thủ kỷ luật, cũng như khả năng chấp nhận rủi ro.