Đây còn là giải pháp chiến lược giúp Việt Nam chủ động xây dựng hệ sinh thái tài chính, nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao toàn cầu phục vụ trực tiếp cho các mục tiêu phát triển kinh tế thực.
Chuyển tư duy từ thu hút vốn sang kiến tạo hệ sinh thái
Nhiều năm qua, Việt Nam là quốc gia thu hút lượng lớn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, phần lớn hoạt động huy động vốn quốc tế, cấu trúc tài chính và quản trị dòng tiền của doanh nghiệp trong nước vẫn phải thực hiện qua các trung tâm tài chính khu vực như Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc).
Thực tế này khiến nền kinh tế tuy có thế mạnh về sản xuất, nhưng chưa tham gia được vào phân khúc dịch vụ tài chính có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi vận hành vốn quốc tế.
Phát biểu ý kiến tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được thẳng thắn nhìn nhận: Những dư địa phát triển cũ dựa trên thâm dụng lao động, đất đai và ưu đãi thuế truyền thống hiện đã chạm trần. Các quốc gia ngày càng chuyển sang cạnh tranh về thể chế, chất lượng môi trường kinh doanh và năng lực đổi mới sáng tạo, nếu không tạo ra một không gian phát triển mới thì Thành phố Hồ Chí Minh sẽ rất khó đón được làn sóng đầu tư chiến lược của giai đoạn tới.
“Do đó, thành phố xác định phải chuyển dịch căn bản mang tính bước ngoặt: chuyển mạnh từ tư duy “thu hút dự án” sang “kiến tạo hệ sinh thái” và đổi mới sáng tạo để đón đầu dòng vốn thế hệ mới”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Sự kiện ra mắt VIFC-HCMC vào tháng 2/2026 góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng tầm vị thế kinh tế quốc gia. Nền tảng của cơ chế mới này dựa trên Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây là khung chính sách đặc thù cho phép áp dụng các cơ chế vượt trội về ngoại hối, thuế, đầu tư, cơ chế thử nghiệm (sandbox) linh hoạt cho công nghệ tài chính (fintech) và hệ thống trọng tài quốc tế độc lập để bảo vệ nhà đầu tư.
Khơi thông dòng tài chính phục vụ nền kinh tế
Khác biệt lớn nhất của VIFC-HCMC so với nhiều trung tâm tài chính trên thế giới là lối đi riêng, không phát triển dựa trên cơ chế đầu cơ tài sản hay dòng tiền ngắn hạn, mà định hướng trở thành cấu trúc đa tầng kết nối trực tiếp nguồn vốn toàn cầu với nhu cầu phát triển của nền kinh tế thực.
Hệ sinh thái tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm được định hình vững chắc dựa trên bốn trụ cột chiến lược: Thị trường vốn quốc tế; dịch vụ tài trợ thương mại; ngân hàng số-fintech và các thị trường ngách (tín chỉ carbon, tài chính xanh, sàn giao dịch vàng tập trung).
Nhu cầu vốn cho giai đoạn chuyển mình sắp tới là vô cùng lớn. Giai đoạn 2026-2035, Việt Nam cần khoảng 1.500 đến 1.600 tỷ USD vốn đầu tư toàn xã hội để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20%.
Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 lên tới hơn 3,2 triệu tỷ đồng nhằm triển khai các siêu dự án hạ tầng chiến lược như metro, vành đai, cảng biển, logistics và chuyển đổi số.
Nhấn mạnh về tầm quan trọng của Trung tâm Tài chính quốc tế trong huy động vốn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định, VIFC-HCMC chính là cổng hút vốn chiến lược để giải quyết triệt để bài toán này. Trung tâm là nơi đặt đại bản doanh của các quỹ đầu tư toàn cầu, ngân hàng đầu tư, các công ty quản lý tài sản và các trung tâm tài chính công nghệ. Đây chính là những chủ thể có khả năng điều phối, dẫn dắt dòng vốn dài hạn vào các hạ tầng chiến lược của Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh.
Điểm hội tụ của giá trị vô hình và niềm tin đầu tư
Theo nhìn nhận các chuyên gia quốc tế, cơ hội để Việt Nam định vị trên bản đồ tài chính châu Á trong khoảng thời gian 2-3 năm tới. Giáo sư, Tiến sĩ Andreas Stoffers (Đại học Khoa học ứng dụng FOM, Đức) phân tích: Cuộc cạnh tranh tài chính toàn cầu đã thay đổi, không còn đo đếm thuần túy bằng quy mô các tòa nhà hào nhoáng mà chuyển mạnh sang năng lực xử lý dữ liệu theo thời gian thực, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và tài chính xanh. Thành phố Hồ Chí Minh có lợi thế lớn của người đi sau để thích ứng nhanh với mô hình tài chính thế hệ mới này.
Tuy nhiên, Giáo sư, Tiến sĩ Stoffers cũng lưu ý: "Một trung tâm tài chính bền vững phải được xây dựng dựa trên nền tảng của niềm tin, một hệ thống pháp lý đáng tin cậy có tính dự báo cao và kết nối hiệu quả với nền kinh tế thực".
Đồng quan điểm, ông Richard D. McClellan, Tổng Giám đốc điều hành VIFC-HCMC cho rằng, điều các nhà đầu tư quốc tế quan tâm cốt lõi không chỉ là các chính sách ưu đãi thuế, mà là năng lực thực thi và khả năng vận hành linh hoạt - tức là cơ chế đưa vốn vào, vận hành thuận lợi và rút vốn an toàn khi cần thiết.
Chủ tịch Nguyễn Văn Được nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp nhận “phần giá trị vô hình” thông qua hệ sinh thái VIFC-HCMC. Đó là công nghệ tài chính đỉnh cao, năng lực quản trị tiên tiến theo chuẩn mực minh bạch quốc tế, hệ thống dữ liệu số xuyên biên giới và mạng lưới tri thức của các chuyên gia toàn cầu. Đây mới chính là nguồn lực mang tính sống còn, là trụ cột nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa vị thế kinh tế Việt Nam tiến sâu vào nấc thang giá trị cao hơn trên trường quốc tế.
Với cam kết triển khai từ Đảng bộ và chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh, dự án VIFC-HCMC đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện đồng bộ, từ hạ tầng dữ liệu quy mô hai tỷ USD của liên danh G42 đến các chương trình hợp tác đào tạo nhân lực theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu vận hành thực tế, Thành phố Hồ Chí Minh đang nỗ lực tạo dựng không gian phát triển mới, đóng góp vào sự tăng trưởng bền vững của kinh tế cả nước.
