Để cơ hội ấy trở thành động lực thực tế, thành phố cần chuyển biến tương xứng về năng lực quản trị và trách nhiệm thực thi. Cơ chế mới khó phát huy đầy đủ giá trị nếu công việc vẫn vận hành theo thói quen cũ, qua nhiều tầng nấc trung gian và tâm lý chờ chỉ đạo.
Yêu cầu “Làm chắc để đi nhanh, không lấy thận trọng làm lý do trì hoãn” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm càng có ý nghĩa đối với thành phố lúc này. Thận trọng phải thể hiện ở việc nắm chắc quy định, chuẩn bị đầy đủ căn cứ, lường trước rủi ro để quyết định đúng và kịp thời.
Việc thuộc thẩm quyền nhưng vẫn xin ý kiến nhiều vòng, chuyển hồ sơ qua lại để tránh trách nhiệm sẽ làm giảm hiệu quả phân quyền. Người dân, doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí, còn thành phố mất đi những cơ hội phát triển.
Thực tiễn triển khai các cơ chế đặc thù đã đặt ra bài học cần nhìn nhận thẳng thắn. Tại chương trình “Dân hỏi-Chính quyền trả lời” tháng 6/2026, cơ quan chức năng thành phố cho biết có 6 nội dung triển khai chậm hoặc chưa triển khai do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Điều đó cho thấy, cùng với tháo gỡ vướng mắc pháp lý, phải khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện. Không thể để khó khăn về cơ chế và sự thiếu chủ động tiếp tục hòa lẫn, khiến trách nhiệm chậm trễ không được xác định rõ.
Bởi vậy, triển khai luật cần gắn từng nhiệm vụ với cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Nội dung đã đủ căn cứ phải được thực hiện kịp thời; nội dung cần quy định chi tiết phải có tiến độ xây dựng, ban hành cụ thể. Những vấn đề liên ngành cần đầu mối điều phối có khả năng giải quyết đến cùng. Người đứng đầu phải trực tiếp xử lý bất đồng giữa các bộ phận, không để hồ sơ bị giữ lại chỉ vì mỗi nơi có một cách hiểu.
Với Thành phố Hồ Chí Minh, hiệu quả thực thi cần hướng vào những vấn đề sát sườn như ngập nước, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và chất lượng dịch vụ công. Đây cũng là những điểm nghẽn được lãnh đạo thành phố nhìn nhận khi trao đổi với cử tri về kỳ vọng đối với luật.
Tiến độ triển khai vì vậy cần được đánh giá bằng mức độ tháo gỡ vướng mắc, khả năng đưa nguồn lực vào sử dụng và lợi ích người dân thực sự nhận được. Số cuộc họp hay văn bản ban hành chưa đủ phản ánh chất lượng điều hành.
Để đáp ứng yêu cầu ấy, cán bộ cần được bồi dưỡng năng lực thực hiện thẩm quyền mới, đồng thời có chỗ dựa khi chủ động hành động vì lợi ích chung. Người tận tâm, liêm chính phải được đánh giá công bằng; người né tránh, đùn đẩy phải chịu trách nhiệm về hậu quả công việc đình trệ.
Bảo vệ tinh thần đổi mới luôn đi cùng kiểm soát quyền lực, công khai quá trình xử lý và giữ nghiêm kỷ luật. Thành tích không thể bù trừ cho vi phạm, cũng như không thể lấy yêu cầu giữ an toàn làm lý do bỏ lỡ việc cần làm.
Thành phố cũng cần đưa chuyên gia, người có năng lực vào đúng những công việc đang thiếu chiều sâu chuyên môn, tạo điều kiện để họ đóng góp và đào tạo đội ngũ kế cận. Thẩm quyền càng lớn càng đòi hỏi chất lượng tham mưu cao, đủ sức chuyển quy định pháp luật thành quyết định phù hợp thực tiễn.
Luật đã có hiệu lực, trách nhiệm phải được thể hiện bằng hành động. Người dân kỳ vọng thành phố giải quyết công việc nhanh hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm hơn. Giá trị của cơ chế mới sẽ được khẳng định khi những quyền hạn được trao trở thành kết quả phát triển và chất lượng sống tốt hơn cho nhân dân.
