Từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận 6 trường hợp tử vong do bệnh dại. Trên động vật cũng đã phát hiện 4 ổ dịch tại xã Long Sơn, xã Trừ Văn Thố, phường Phước Thắng và phường Tân Hải. Các cơ sở y tế đã tiếp nhận hơn 100.000 trường hợp bị chó, mèo nuôi cắn, cào. Con số này tăng hơn 11% so với cùng kỳ năm trước.
Siết chặt quản lý vật nuôi
Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh cho biết từ đầu năm 2026 đến giữa tháng 9/2026, có 24 xã, phường, đặc khu ở Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức bắt chó thả rông. Đến nay, các địa phương đã bắt gần 500 con chó thả rông, trong đó, đặc khu Côn Đảo bắt hơn 170 con, phường Đông Hòa bắt hơn 70 con.
Qua kiểm tra, chính quyền các địa phương đã xử phạt 89 trường hợp không đeo rọ mõm cho chó, không xích giữ chó hoặc không có người dắt chó khi ra nơi công cộng. Những hành vi này bị phạt với mức từ 1 đến 2 triệu đồng.
Ủy ban nhân dân đặc khu Côn Đảo cho biết trong thời gian qua Trung tâm Cung ứng dịch vụ công đặc khu đã phát động phong trào chung tay ngăn chặn tình trạng chó thả rông. Theo đó, trung tâm phát đi thông báo đề nghị người dân khi phát hiện chó thả rông, không đeo rọ mõm, không có người dắt, xích trên các tuyến đường hay nơi công cộng thì ghi nhận thời gian, địa điểm, chụp hình ảnh vật nuôi gửi về cho trung tâm. Nhờ đó, trung tâm đã tiếp nhận nhiều hình ảnh phản ánh tình trạng trên và xử lý.
Sau đó, đơn vị đã tổng hợp, xác minh phối hợp ban điều hành các khu dân cư đi xuống từng hộ dân và đã xác minh được 7 chủ nuôi chó để chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định. Đồng thời, đơn vị cũng đã đề nghị các chủ nuôi nghiêm túc quản lý vật nuôi, tiêm phòng đầy đủ để góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
Trước những phản ánh của cử tri về tình trạng chó thả rông gây mất an toàn giao thông và đe dọa sức khỏe cộng đồng, từ tháng 7/2026, xã Hồ Tràm cũng đã triển khai đợt cao điểm tuyên truyền diện rộng về quản lý vật nuôi. Từ tháng 9/2026 đến nay xã đã chính thức ra quân, áp dụng các biện pháp mạnh tay để bắt giữ và xử lý nghiêm toàn bộ chó, mèo thả rông hoặc không đeo rọ mõm tại các khu vực công cộng.
Chính quyền xã Hồ Tràm yêu cầu tất cả các chủ nuôi phải có trách nhiệm đăng ký, khai báo và tiêm vaccine phòng bệnh dại đầy đủ cho vật nuôi. Khi đưa chó ra nơi công cộng, bắt buộc phải có xích giữ, rọ mõm và có người dắt để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người chung quanh cũng như giữ gìn vệ sinh môi trường chung. Mọi hành vi thả rông vật nuôi, không chấp hành quy định hoặc tự ý vứt xác động vật nghi nhiễm bệnh ra môi trường đều sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.
Phải nghiêm túc và quyết liệt hơn nữa
Trong năm 2026, tính đến cuối tháng 9, riêng tại xã Long Hải đã ghi nhận 3 trường hợp tử vong do bệnh dại và số người dân đến khai báo nghi có chó dại cắn lên đến 169 người. “Đây là con số buộc chúng tôi và các địa phương khác phải nghiêm túc nhìn nhận lại và thực hiện quyết liệt hơn nữa công tác quản lý vật nuôi”, ông Nguyễn Minh Tâm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Hải cho biết.
Hiện chính quyền xã Long Hải đang tập trung 4 nội dung trọng tâm trong phòng, chống bệnh dại, trong đó chính quyền sẽ chuyển từ xử lý khi có vụ việc sang phòng, chống từ sớm, từ xa. “Chúng tôi tập trung tuyên truyền làm sao cho ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ và tập trung vào trẻ em - nhóm đối tượng tiếp xúc với chó, mèo nhiều”, ông Nguyễn Minh Tâm nói rõ hơn.
Đáng chú ý, 100% trường hợp tử vong do bệnh dại tại Thành phố trong năm nay đều không được tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại sau khi bị phơi nhiễm. Do đó, phòng, chống bệnh dại không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế, thú y, mà là trách nhiệm chung của chính quyền các cấp, của toàn thể cộng đồng, chính mỗi người dân.
Theo đánh giá của các chuyên gia y tế dự phòng hiện công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn Thành phố gặp khó khăn và thách thức. Trong đó vẫn còn các chủ vật nuôi không kê khai với chính quyền và tình trạng chó, mèo thả rông vẫn còn phổ biến ở vùng ven, khu đất trống, khu đô thị, dân cư. “Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là tỷ lệ tiêm phòng vaccine chưa đạt ngưỡng miễn dịch tập thể bền vững”, đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố cho biết.
Để không còn những nạn nhân tử vong vì bệnh dại, theo các ngành chức năng phải thực hiện đồng bộ, đồng loạt các giải pháp. Với chính quyền địa phương phải quản lý chặt tổng đàn, xử lý nghiêm chó mèo thả rông trái quy định. Đối với ngành thú y cần phối hợp chính quyền đẩy mạnh công tác tiêm phòng, kiên quyết đạt tỷ lệ miễn dịch tối đa 80% tổng đàn. Đồng thời phải vận hành cơ chế chia sẻ thông tin giữa thú y-y tế và chính quyền. Với người dân cần được truyền thông rõ ràng rằng tiêm phòng cho vật mình nuôi là nghĩa vụ pháp lý. Và việc đi tiêm phòng ngay sau khi bị chó, mèo cắn là quyết định sống còn.
Mới đây, tại xã Long Hải, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2026, với chủ đề "Stronger Together-Cùng nhau mạnh mẽ hơn". Với thông điệp này cho thấy muốn kiểm soát bệnh dại hiệu quả tất cả mọi người phải cùng nhau hành động, cùng nhau phòng ngừa, cùng nhau bảo vệ sức khỏe người dân. Có như vậy mới thực hiện được chủ trương “Một sức khỏe”: sức khỏe con người gắn chặt với sức khỏe động vật và môi trường.
