Triển vọng tích cực của nền kinh tế Mỹ

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen khẳng định nền kinh tế số một thế giới đang chuyển từ phục hồi nhanh sang tăng trưởng ổn định, mặc dù vẫn còn nhiều thách thức tiềm tàng. Các chính sách kinh tế của chính quyền Tổng thống Joe Biden đã và đang thúc đẩy sự bùng nổ đầu tư của khu vực tư nhân, đồng thời là động lực giúp việc làm ở Xứ cờ hoa tăng trưởng kỷ lục.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 9/2/2023. (Ảnh: Reuters)
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 9/2/2023. (Ảnh: Reuters)

Ðạo luật Giảm lạm phát (IRA) tập trung vào khí hậu được đánh giá là hành động táo bạo nhất của Chính phủ Mỹ trong việc khởi động sự phục hưng kinh tế trong các cộng đồng từng bị bỏ lại phía sau.

Kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức, nước Mỹ có thêm hơn 13 triệu việc làm với tỷ lệ người lao động ở độ tuổi trưởng thành (25-45 tuổi) đạt mức cao nhất trong hơn 20 năm. Trong đó, tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi trưởng thành có việc làm đang ở mức cao nhất từ trước đến nay; tỷ lệ thất nghiệp của người da màu và người gốc Latin cũng ở mức thấp nhất trong lịch sử.

Ðạo luật IRA trị giá 430 tỷ USD được Quốc hội Mỹ thông qua cách đây một năm, mang nhiều nội dung nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, bao gồm miễn trừ thuế đối với xe điện được sản xuất ở Bắc Mỹ; hỗ trợ chuỗi cung ứng pin của Mỹ; trợ cấp cho các công ty và người tiêu dùng để chuyển đổi sang công nghệ xanh và bảo vệ môi trường. Những nỗ lực của Mỹ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch đa dạng giúp bảo vệ an ninh kinh tế Mỹ trước những rủi ro.

Kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức, nước Mỹ có thêm hơn 13 triệu việc làm với tỷ lệ người lao động ở độ tuổi trưởng thành (25-45 tuổi) đạt mức cao nhất trong hơn 20 năm. Trong đó, tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi trưởng thành có việc làm đang ở mức cao nhất từ trước đến nay; tỷ lệ thất nghiệp của người da màu và người gốc Latin cũng ở mức thấp nhất trong lịch sử.

Nền kinh tế Mỹ đang duy trì khả năng chống chịu tốt, với tỷ lệ lạm phát nói chung và tỷ lệ thất nghiệp đều đã giảm xuống dưới 4%.

Theo thống kê của Bộ Lao động Mỹ, lạm phát giá tiêu dùng, một thước đo lạm phát chính của Mỹ, tăng 3,2% trong tháng 7 vừa qua, song ở mức vừa phải. Lạm phát ở Mỹ được cho là sẽ tiếp tục hạ nhiệt cho đến năm 2025, trong khi chỉ số giá tiêu dùng ước tăng 3,3% trong quý IV/2023 so với cùng kỳ năm trước. Dự báo, năm 2024, lạm phát sẽ ở mức vừa phải là 2,6% trước khi tiến gần hơn đến mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào cuối năm 2025.

Thị trường lao động bền vững và khu vực dịch vụ đã cho phép nền kinh tế Mỹ tiếp tục mở rộng, vì vậy, ngày càng có nhiều nhà kinh tế rút lại dự báo về suy thoái kinh tế của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội kinh doanh quốc gia, tỷ lệ các nhà kinh tế hiện nay cho rằng khả năng Mỹ rơi vào suy thoái trong 12 tháng tới là 50%.

Theo thống kê của Bộ Lao động Mỹ, lạm phát giá tiêu dùng, một thước đo lạm phát chính của Mỹ, tăng 3,2% trong tháng 7 vừa qua, song ở mức vừa phải. Lạm phát ở Mỹ được cho là sẽ tiếp tục hạ nhiệt cho đến năm 2025, trong khi chỉ số giá tiêu dùng ước tăng 3,3% trong quý IV/2023 so với cùng kỳ năm trước. Dự báo, năm 2024, lạm phát sẽ ở mức vừa phải là 2,6% trước khi tiến gần hơn đến mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào cuối năm 2025.

Trong khi đó, theo đánh giá của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ đủ mạnh để tránh rơi vào suy thoái, ngay cả khi lãi suất cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng đè nặng lên người tiêu dùng. Số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố cho thấy, nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng nhanh hơn dự kiến trong quý II năm nay.

So với cùng kỳ năm ngoái, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ đã tăng 2,4% trong quý II, cao hơn mức tăng trưởng 2% của quý I cũng như mức dự báo được các nhà kinh tế đưa ra trước đó là 1,8%. GDP của Mỹ dự kiến sẽ tăng trưởng 0,4% trong nửa cuối năm nay, trước khi tiến triển đều đặn trong giai đoạn 2024-2025.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2023 lên 1,8%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với mức dự kiến đưa ra hồi tháng 4, nhờ lĩnh vực tiêu dùng tăng trưởng tốt trong quý I năm nay.

Theo IMF, thị trường lao động vẫn mạnh tại nền kinh tế lớn nhất thế giới góp phần tăng thu nhập thực tế và hoạt động mua bán phương tiện. Ngoài thị trường nhà đất và lĩnh vực sản xuất, phần lớn nền kinh tế Mỹ đang vượt qua được những khó khăn do chính sách tăng lãi suất mạnh của FED gây ra.

Tốc độ tuyển dụng của các công ty Mỹ đang giảm bớt và thị trường lao động đang hạ nhiệt cũng như chi phí mua nhà ở và giá phương tiện là những yếu tố quan trọng đang giúp nước Mỹ làm chậm lại tốc độ gia tăng lạm phát.

Cùng với sự thay đổi của thị trường lao động, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng, chi phí mua nhà ở và giá phương tiện là những yếu tố có thể tiếp tục giúp giảm áp lực về giá cả. Từ đầu năm 2022, FED đã nhanh chóng nâng lãi suất cho vay nhằm kiềm chế lạm phát. Ðợt tăng vào tháng trước đã đưa lãi suất của Mỹ lên mức cao nhất kể từ năm 2001. Trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt, các quan chức Mỹ cho biết sẽ tùy thuộc vào dữ liệu cụ thể khi cân nhắc đưa ra các quyết định về lãi suất tiếp theo, nhằm bảo đảm cân bằng giữa việc giảm lạm phát và tránh đẩy nền kinh tế vào suy thoái.

Kể từ cuối năm 2022, các nhà kinh tế đã dự báo về cuộc suy thoái, song với việc áp lực giá cả đang hạ nhiệt, một số chuyên gia cho rằng kịch bản "hạ cánh mềm" đối với nền kinh tế Mỹ mà FED dự tính là khả thi. Các chính sách được chính quyền của Tổng thống Biden đưa ra đã giúp nền kinh tế Mỹ vượt qua giai đoạn khó khăn và bắt đầu chứng kiến triển vọng tăng trưởng ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.