Triển vọng tích cực của nền kinh tế Mỹ

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen khẳng định nền kinh tế số một thế giới đang chuyển từ phục hồi nhanh sang tăng trưởng ổn định, mặc dù vẫn còn nhiều thách thức tiềm tàng. Các chính sách kinh tế của chính quyền Tổng thống Joe Biden đã và đang thúc đẩy sự bùng nổ đầu tư của khu vực tư nhân, đồng thời là động lực giúp việc làm ở Xứ cờ hoa tăng trưởng kỷ lục.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 9/2/2023. (Ảnh: Reuters)
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 9/2/2023. (Ảnh: Reuters)

Ðạo luật Giảm lạm phát (IRA) tập trung vào khí hậu được đánh giá là hành động táo bạo nhất của Chính phủ Mỹ trong việc khởi động sự phục hưng kinh tế trong các cộng đồng từng bị bỏ lại phía sau.

Kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức, nước Mỹ có thêm hơn 13 triệu việc làm với tỷ lệ người lao động ở độ tuổi trưởng thành (25-45 tuổi) đạt mức cao nhất trong hơn 20 năm. Trong đó, tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi trưởng thành có việc làm đang ở mức cao nhất từ trước đến nay; tỷ lệ thất nghiệp của người da màu và người gốc Latin cũng ở mức thấp nhất trong lịch sử.

Ðạo luật IRA trị giá 430 tỷ USD được Quốc hội Mỹ thông qua cách đây một năm, mang nhiều nội dung nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, bao gồm miễn trừ thuế đối với xe điện được sản xuất ở Bắc Mỹ; hỗ trợ chuỗi cung ứng pin của Mỹ; trợ cấp cho các công ty và người tiêu dùng để chuyển đổi sang công nghệ xanh và bảo vệ môi trường. Những nỗ lực của Mỹ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch đa dạng giúp bảo vệ an ninh kinh tế Mỹ trước những rủi ro.

Kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức, nước Mỹ có thêm hơn 13 triệu việc làm với tỷ lệ người lao động ở độ tuổi trưởng thành (25-45 tuổi) đạt mức cao nhất trong hơn 20 năm. Trong đó, tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi trưởng thành có việc làm đang ở mức cao nhất từ trước đến nay; tỷ lệ thất nghiệp của người da màu và người gốc Latin cũng ở mức thấp nhất trong lịch sử.

Nền kinh tế Mỹ đang duy trì khả năng chống chịu tốt, với tỷ lệ lạm phát nói chung và tỷ lệ thất nghiệp đều đã giảm xuống dưới 4%.

Theo thống kê của Bộ Lao động Mỹ, lạm phát giá tiêu dùng, một thước đo lạm phát chính của Mỹ, tăng 3,2% trong tháng 7 vừa qua, song ở mức vừa phải. Lạm phát ở Mỹ được cho là sẽ tiếp tục hạ nhiệt cho đến năm 2025, trong khi chỉ số giá tiêu dùng ước tăng 3,3% trong quý IV/2023 so với cùng kỳ năm trước. Dự báo, năm 2024, lạm phát sẽ ở mức vừa phải là 2,6% trước khi tiến gần hơn đến mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào cuối năm 2025.

Thị trường lao động bền vững và khu vực dịch vụ đã cho phép nền kinh tế Mỹ tiếp tục mở rộng, vì vậy, ngày càng có nhiều nhà kinh tế rút lại dự báo về suy thoái kinh tế của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội kinh doanh quốc gia, tỷ lệ các nhà kinh tế hiện nay cho rằng khả năng Mỹ rơi vào suy thoái trong 12 tháng tới là 50%.

Theo thống kê của Bộ Lao động Mỹ, lạm phát giá tiêu dùng, một thước đo lạm phát chính của Mỹ, tăng 3,2% trong tháng 7 vừa qua, song ở mức vừa phải. Lạm phát ở Mỹ được cho là sẽ tiếp tục hạ nhiệt cho đến năm 2025, trong khi chỉ số giá tiêu dùng ước tăng 3,3% trong quý IV/2023 so với cùng kỳ năm trước. Dự báo, năm 2024, lạm phát sẽ ở mức vừa phải là 2,6% trước khi tiến gần hơn đến mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào cuối năm 2025.

Trong khi đó, theo đánh giá của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ đủ mạnh để tránh rơi vào suy thoái, ngay cả khi lãi suất cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng đè nặng lên người tiêu dùng. Số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố cho thấy, nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng nhanh hơn dự kiến trong quý II năm nay.

So với cùng kỳ năm ngoái, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ đã tăng 2,4% trong quý II, cao hơn mức tăng trưởng 2% của quý I cũng như mức dự báo được các nhà kinh tế đưa ra trước đó là 1,8%. GDP của Mỹ dự kiến sẽ tăng trưởng 0,4% trong nửa cuối năm nay, trước khi tiến triển đều đặn trong giai đoạn 2024-2025.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2023 lên 1,8%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với mức dự kiến đưa ra hồi tháng 4, nhờ lĩnh vực tiêu dùng tăng trưởng tốt trong quý I năm nay.

Theo IMF, thị trường lao động vẫn mạnh tại nền kinh tế lớn nhất thế giới góp phần tăng thu nhập thực tế và hoạt động mua bán phương tiện. Ngoài thị trường nhà đất và lĩnh vực sản xuất, phần lớn nền kinh tế Mỹ đang vượt qua được những khó khăn do chính sách tăng lãi suất mạnh của FED gây ra.

Tốc độ tuyển dụng của các công ty Mỹ đang giảm bớt và thị trường lao động đang hạ nhiệt cũng như chi phí mua nhà ở và giá phương tiện là những yếu tố quan trọng đang giúp nước Mỹ làm chậm lại tốc độ gia tăng lạm phát.

Cùng với sự thay đổi của thị trường lao động, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng, chi phí mua nhà ở và giá phương tiện là những yếu tố có thể tiếp tục giúp giảm áp lực về giá cả. Từ đầu năm 2022, FED đã nhanh chóng nâng lãi suất cho vay nhằm kiềm chế lạm phát. Ðợt tăng vào tháng trước đã đưa lãi suất của Mỹ lên mức cao nhất kể từ năm 2001. Trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt, các quan chức Mỹ cho biết sẽ tùy thuộc vào dữ liệu cụ thể khi cân nhắc đưa ra các quyết định về lãi suất tiếp theo, nhằm bảo đảm cân bằng giữa việc giảm lạm phát và tránh đẩy nền kinh tế vào suy thoái.

Kể từ cuối năm 2022, các nhà kinh tế đã dự báo về cuộc suy thoái, song với việc áp lực giá cả đang hạ nhiệt, một số chuyên gia cho rằng kịch bản "hạ cánh mềm" đối với nền kinh tế Mỹ mà FED dự tính là khả thi. Các chính sách được chính quyền của Tổng thống Biden đưa ra đã giúp nền kinh tế Mỹ vượt qua giai đoạn khó khăn và bắt đầu chứng kiến triển vọng tăng trưởng ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.