Nền kinh tế Mỹ giảm tín nhiệm

Hãng Fitch vừa hạ mức tín nhiệm của Mỹ xuống một bậc, từ AAA xuống AA+. Quyết định của hãng xếp hạng tín nhiệm này đã dội gáo nước lạnh vào triển vọng ổn định của kinh tế Mỹ, đồng thời khiến sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán toàn cầu.
Phiên giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán New York (Mỹ). (Ảnh: Reuters)
Phiên giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán New York (Mỹ). (Ảnh: Reuters)

Fitch khẳng định việc hạ bậc xếp hạng phản ánh tình trạng suy thoái tài chính, gánh nặng chi tiêu công và sự xói mòn trong quản trị ở nền kinh tế số 1 thế giới. Theo Fitch, quyết định của hãng dựa trên triển vọng ổn định của kinh tế Mỹ còn khá bấp bênh. Ðây là lần đầu trong 12 năm qua, Mỹ bị một tổ chức xếp hạng lớn hạ tín nhiệm. Năm 2011, hãng S&P cũng đã hạ bậc xếp hạng của Mỹ từ AAA xuống AA+ do sự bế tắc về trần nợ công.

Tuyên bố của Fitch ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ quan chức chính quyền Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen lên tiếng phản đối mạnh mẽ quyết định của Fitch, cho rằng đây là “hành động tùy tiện”.

Theo bà Yellen, kinh tế Mỹ về cơ bản vẫn vững mạnh, cũng như việc Fitch không tính tới sự phục hồi của nền kinh tế lớn nhất thế giới, với tỷ lệ thất nghiệp thấp, lạm phát giảm, tăng trưởng trên đà phát triển với nhiều cải cách. Người đứng đầu ngành tài chính Mỹ cho rằng, quyết định của Fitch dựa trên những dữ liệu đã cũ và không phản ánh những cải thiện về quản trị mà Chính phủ Mỹ thực hiện trong hơn hai năm qua, kể từ khi Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền.

Bộ trưởng Yellen nhấn mạnh, nền kinh tế Mỹ ghi nhận sự phục hồi ấn tượng sau khi suy thoái vì dịch Covid-19, có thêm hơn 13 triệu việc làm mới kể từ tháng 1/2021, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống gần mức thấp kỷ lục 3,6%. Bà khẳng định về tổng thể, trong năm 2022, lạm phát hằng năm đã giảm mỗi tháng và nền kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng. Về dài hạn, Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất, năng động nhất và mang tính đổi mới nhất với hệ thống tài chính vững mạnh nhất trên thế giới.

Ngay sau quyết định của Fitch hạ mức tín nhiệm đối với Mỹ, chứng khoán toàn cầu đồng loạt ngập tràn trong sắc đỏ. Tại phố Wall, chỉ số công nghiệp trung bình Dow Jones giảm 1%, còn 35.282 điểm, chỉ số S&P 500 mất 1,38%, còn 4.513 điểm và chỉ số ngành công nghệ Nasdaq Composite “bốc hơi” 2,17% xuống 13.973 điểm. Chứng khoán châu Âu giảm xuống mức gần thấp nhất trong hai tuần qua, trong đó cổ phiếu ngành công nghệ và ô-tô ghi nhận mức giảm sâu nhất. Chỉ số STOXX 600 của châu Âu giảm 1,1% xuống còn 461,06 điểm, chạm mức thấp nhất kể từ ngày 20/7 vừa qua. Chỉ số FTSE 100 của Anh giảm 0,9% xuống còn 7.598,26 điểm. Các chỉ số chứng khoán tại Frankfurt (Ðức) và Paris (Pháp) cũng đồng loạt giảm 1,3-1,4%.

Thị trường chứng khoán châu Á cũng chứng kiến xu hướng tương tự, với chứng khoán Hong Kong (Trung Quốc) giảm mạnh sau hơn một tuần duy trì đà tăng, trong đó các ông lớn công nghệ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Chỉ số Hang Seng của Hong Kong giảm sâu 2,4% xuống còn 19.524,84, trong khi chỉ số Shanghai Composite của Thượng Hải giảm 0,9%, chốt phiên ở mức 3.261,69 điểm. Mở phiên sáng 3/8, tại Tokyo (Nhật Bản), chỉ số Nikkei-225 giảm 1,39% điểm, chỉ số Topix mất 1,21% điểm. Các sàn chứng khoán Singapore, Mumbai, Seoul, Sydney, Ðài Bắc (Trung Quốc), Manila, Bangkok và Jakarta cũng chìm trong sắc đỏ.

Chuyên gia Quincy Krosby (Q.Crô-xbi) của công ty tài chính LPL cho rằng, việc Fitch hạ bậc xếp hạng của Mỹ là một lý do khiến các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu cũng như thận trọng hơn trong giao dịch, đồng thời khiến Chính phủ Mỹ sẽ phải trả chi phí vay nợ cao hơn. Tâm lý sợ rủi ro cũng khiến các nhà giao dịch chuyển hướng sang các tài sản an toàn hơn, như trái phiếu kho bạc hoặc đồng yên. Thị trường đang ngóng đợi Chính phủ Mỹ chính thức công bố số liệu việc làm, dự kiến vào hôm nay ngày 4/8, để có những phản ứng phù hợp.

Nhìn chung, giới chuyên gia vẫn lạc quan cho rằng “cơn gió ngược” này chỉ là tạm thời trước khi các nhà giao dịch trở lại với xu hướng đầu tư mạo hiểm, khi xét đến việc thị trường đã giữ được đà tăng trưởng ổn định thời gian qua và niềm tin Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) sớm khép lại chu kỳ tăng lãi suất và thắt chặt tiền tệ.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.