Nền kinh tế Mỹ giảm tín nhiệm

Hãng Fitch vừa hạ mức tín nhiệm của Mỹ xuống một bậc, từ AAA xuống AA+. Quyết định của hãng xếp hạng tín nhiệm này đã dội gáo nước lạnh vào triển vọng ổn định của kinh tế Mỹ, đồng thời khiến sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán toàn cầu.
Phiên giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán New York (Mỹ). (Ảnh: Reuters)
Phiên giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán New York (Mỹ). (Ảnh: Reuters)

Fitch khẳng định việc hạ bậc xếp hạng phản ánh tình trạng suy thoái tài chính, gánh nặng chi tiêu công và sự xói mòn trong quản trị ở nền kinh tế số 1 thế giới. Theo Fitch, quyết định của hãng dựa trên triển vọng ổn định của kinh tế Mỹ còn khá bấp bênh. Ðây là lần đầu trong 12 năm qua, Mỹ bị một tổ chức xếp hạng lớn hạ tín nhiệm. Năm 2011, hãng S&P cũng đã hạ bậc xếp hạng của Mỹ từ AAA xuống AA+ do sự bế tắc về trần nợ công.

Tuyên bố của Fitch ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ quan chức chính quyền Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen lên tiếng phản đối mạnh mẽ quyết định của Fitch, cho rằng đây là “hành động tùy tiện”.

Theo bà Yellen, kinh tế Mỹ về cơ bản vẫn vững mạnh, cũng như việc Fitch không tính tới sự phục hồi của nền kinh tế lớn nhất thế giới, với tỷ lệ thất nghiệp thấp, lạm phát giảm, tăng trưởng trên đà phát triển với nhiều cải cách. Người đứng đầu ngành tài chính Mỹ cho rằng, quyết định của Fitch dựa trên những dữ liệu đã cũ và không phản ánh những cải thiện về quản trị mà Chính phủ Mỹ thực hiện trong hơn hai năm qua, kể từ khi Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền.

Bộ trưởng Yellen nhấn mạnh, nền kinh tế Mỹ ghi nhận sự phục hồi ấn tượng sau khi suy thoái vì dịch Covid-19, có thêm hơn 13 triệu việc làm mới kể từ tháng 1/2021, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống gần mức thấp kỷ lục 3,6%. Bà khẳng định về tổng thể, trong năm 2022, lạm phát hằng năm đã giảm mỗi tháng và nền kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng. Về dài hạn, Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất, năng động nhất và mang tính đổi mới nhất với hệ thống tài chính vững mạnh nhất trên thế giới.

Ngay sau quyết định của Fitch hạ mức tín nhiệm đối với Mỹ, chứng khoán toàn cầu đồng loạt ngập tràn trong sắc đỏ. Tại phố Wall, chỉ số công nghiệp trung bình Dow Jones giảm 1%, còn 35.282 điểm, chỉ số S&P 500 mất 1,38%, còn 4.513 điểm và chỉ số ngành công nghệ Nasdaq Composite “bốc hơi” 2,17% xuống 13.973 điểm. Chứng khoán châu Âu giảm xuống mức gần thấp nhất trong hai tuần qua, trong đó cổ phiếu ngành công nghệ và ô-tô ghi nhận mức giảm sâu nhất. Chỉ số STOXX 600 của châu Âu giảm 1,1% xuống còn 461,06 điểm, chạm mức thấp nhất kể từ ngày 20/7 vừa qua. Chỉ số FTSE 100 của Anh giảm 0,9% xuống còn 7.598,26 điểm. Các chỉ số chứng khoán tại Frankfurt (Ðức) và Paris (Pháp) cũng đồng loạt giảm 1,3-1,4%.

Thị trường chứng khoán châu Á cũng chứng kiến xu hướng tương tự, với chứng khoán Hong Kong (Trung Quốc) giảm mạnh sau hơn một tuần duy trì đà tăng, trong đó các ông lớn công nghệ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Chỉ số Hang Seng của Hong Kong giảm sâu 2,4% xuống còn 19.524,84, trong khi chỉ số Shanghai Composite của Thượng Hải giảm 0,9%, chốt phiên ở mức 3.261,69 điểm. Mở phiên sáng 3/8, tại Tokyo (Nhật Bản), chỉ số Nikkei-225 giảm 1,39% điểm, chỉ số Topix mất 1,21% điểm. Các sàn chứng khoán Singapore, Mumbai, Seoul, Sydney, Ðài Bắc (Trung Quốc), Manila, Bangkok và Jakarta cũng chìm trong sắc đỏ.

Chuyên gia Quincy Krosby (Q.Crô-xbi) của công ty tài chính LPL cho rằng, việc Fitch hạ bậc xếp hạng của Mỹ là một lý do khiến các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu cũng như thận trọng hơn trong giao dịch, đồng thời khiến Chính phủ Mỹ sẽ phải trả chi phí vay nợ cao hơn. Tâm lý sợ rủi ro cũng khiến các nhà giao dịch chuyển hướng sang các tài sản an toàn hơn, như trái phiếu kho bạc hoặc đồng yên. Thị trường đang ngóng đợi Chính phủ Mỹ chính thức công bố số liệu việc làm, dự kiến vào hôm nay ngày 4/8, để có những phản ứng phù hợp.

Nhìn chung, giới chuyên gia vẫn lạc quan cho rằng “cơn gió ngược” này chỉ là tạm thời trước khi các nhà giao dịch trở lại với xu hướng đầu tư mạo hiểm, khi xét đến việc thị trường đã giữ được đà tăng trưởng ổn định thời gian qua và niềm tin Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) sớm khép lại chu kỳ tăng lãi suất và thắt chặt tiền tệ.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.