Triển vọng khó đoán định của kinh tế thế giới

Trong báo cáo gửi các lãnh đạo Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) trước thềm cuộc họp của G20 tại Ấn Độ, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định, kinh tế toàn cầu trong quý I năm 2023 tăng trưởng ở mức khả quan hơn so với dự báo hồi tháng 4. Tuy nhiên, triển vọng vẫn khó đoán định, có cả tiềm năng phục hồi lớn bên cạnh nhiều dấu hiệu cho thấy đà tăng trưởng giảm tốc.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Nền kinh tế thế giới chứng kiến những dấu hiệu tích cực khi nhiều quốc gia dường như đã “thoát hiểm” trong cuộc chiến chống lạm phát, dù vẫn chưa thể trở về mức mục tiêu đề ra. Dữ liệu thống kê của Mỹ cho thấy, giá tiêu dùng tháng 6 vừa qua có mức tăng hằng năm thấp nhất trong hai năm là dấu hiệu tích cực về thực trạng lạm phát.

Theo Bộ Lao động Mỹ, giá tiêu dùng của nền kinh tế số một thế giới chỉ tăng nhẹ trong tháng 6/2023 và ghi nhận mức tăng hằng năm nhỏ nhất trong hơn hai năm, song tốc độ giảm lạm phát có thể chưa đủ nhanh để Cục Dự trữ liên bang (FED) không tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách sắp tới. So với cùng kỳ năm ngoái, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ đã tăng 3% trong tháng 6/2023, mức tăng hằng năm thấp nhất kể từ tháng 3/2021, sau khi tăng 4% trong tháng 5. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản, đặc biệt đối với ngành dịch vụ của Mỹ vẫn chưa về đúng quỹ đạo.

Trong khi đó, tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn đang có dấu hiệu suy giảm. Tại Trung Quốc, những số liệu chính thức công bố mới đây cho thấy, CPI đã về mức gần như bằng 0 trong tháng 6 vừa qua, trong khi giá sản xuất tiếp tục giảm sâu hơn dự kiến. Đây được cho là dấu hiệu mới nhất về sự suy yếu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Báo cáo của Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc (NBS) cho thấy CPI trong tháng 6 vừa qua đã giảm so với mức 0,2% ghi nhận trong tháng trước đó, đồng thời thấp hơn nhiều so với mức dự báo của giới chuyên gia do nhu cầu trong nước chậm lại. Trong tháng 6 vừa qua, chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc cũng giảm 5,4%, mạnh hơn mức giảm 4,6% của tháng trước đó.

Tại châu Âu, Tập đoàn dịch vụ tài chính Citigroup (Mỹ) mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 của khu vực đồng euro (Eurozone), trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn duy trì lập trường tích cực về biện pháp tăng lãi suất. Theo đó, tăng trưởng GDP của khu vực này trong năm 2023 được dự báo ở mức 0,8%, giảm 0,3 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Động thái điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế châu Âu được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế đầu tàu của châu lục là Đức cũng bị hạ dự báo tăng trưởng.

Lạm phát dường như đã đạt đỉnh vào năm 2022, trong đó lạm phát cơ bản dù đang hạ nhiệt dần song vẫn trên mức mục tiêu ở hầu hết các nước G20.
(Theo IMF)

Theo đánh giá của IMF, hoạt động sản xuất tại các nước G20 đang thể hiện yếu kém, trong khi trao đổi thương mại toàn cầu vẫn ở mức thấp, song nhu cầu dịch vụ lại mạnh mẽ, đặc biệt tại các nước có ngành du lịch đang phục hồi. Mặc dù IMF không đề cập những điều chỉnh cụ thể so với dự báo tăng trưởng GDP thế giới là 2,8% đưa ra hồi tháng 4, song thể chế tài chính này cho rằng, các nguy cơ đe dọa nền kinh tế đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực, bao gồm nguy cơ xung đột Nga-Ukraine leo thang căng thẳng, lạm phát dai dẳng và áp lực tài chính gia tăng làm gián đoạn các thị trường.

IMF cho rằng, lạm phát dường như đã đạt đỉnh vào năm 2022, trong đó lạm phát cơ bản dù đang hạ nhiệt dần song vẫn trên mức mục tiêu ở hầu hết các nước G20.

Sự gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu hàng hóa giảm đồng nghĩa áp lực lạm phát liên quan các loại hàng hóa cũng giảm, nhưng việc đưa lạm phát trong ngành dịch vụ về tầm kiểm soát có thể cần nhiều thời gian hơn.

Trong khi nguy cơ đe dọa nền kinh tế toàn cầu còn nhiều, IMF kêu gọi các nước G20 duy trì nỗ lực chống lạm phát, tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ ở một số nền kinh tế. IMF cũng lưu ý các nhà hoạch định chính sách cảnh giác với các dấu hiệu áp lực với lĩnh vực tài chính và có thể cần triển khai các công cụ chính sách tài chính để kiểm soát rủi ro.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.