Triển vọng khó đoán định của kinh tế thế giới

Trong báo cáo gửi các lãnh đạo Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) trước thềm cuộc họp của G20 tại Ấn Độ, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định, kinh tế toàn cầu trong quý I năm 2023 tăng trưởng ở mức khả quan hơn so với dự báo hồi tháng 4. Tuy nhiên, triển vọng vẫn khó đoán định, có cả tiềm năng phục hồi lớn bên cạnh nhiều dấu hiệu cho thấy đà tăng trưởng giảm tốc.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Nền kinh tế thế giới chứng kiến những dấu hiệu tích cực khi nhiều quốc gia dường như đã “thoát hiểm” trong cuộc chiến chống lạm phát, dù vẫn chưa thể trở về mức mục tiêu đề ra. Dữ liệu thống kê của Mỹ cho thấy, giá tiêu dùng tháng 6 vừa qua có mức tăng hằng năm thấp nhất trong hai năm là dấu hiệu tích cực về thực trạng lạm phát.

Theo Bộ Lao động Mỹ, giá tiêu dùng của nền kinh tế số một thế giới chỉ tăng nhẹ trong tháng 6/2023 và ghi nhận mức tăng hằng năm nhỏ nhất trong hơn hai năm, song tốc độ giảm lạm phát có thể chưa đủ nhanh để Cục Dự trữ liên bang (FED) không tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách sắp tới. So với cùng kỳ năm ngoái, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ đã tăng 3% trong tháng 6/2023, mức tăng hằng năm thấp nhất kể từ tháng 3/2021, sau khi tăng 4% trong tháng 5. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản, đặc biệt đối với ngành dịch vụ của Mỹ vẫn chưa về đúng quỹ đạo.

Trong khi đó, tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn đang có dấu hiệu suy giảm. Tại Trung Quốc, những số liệu chính thức công bố mới đây cho thấy, CPI đã về mức gần như bằng 0 trong tháng 6 vừa qua, trong khi giá sản xuất tiếp tục giảm sâu hơn dự kiến. Đây được cho là dấu hiệu mới nhất về sự suy yếu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Báo cáo của Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc (NBS) cho thấy CPI trong tháng 6 vừa qua đã giảm so với mức 0,2% ghi nhận trong tháng trước đó, đồng thời thấp hơn nhiều so với mức dự báo của giới chuyên gia do nhu cầu trong nước chậm lại. Trong tháng 6 vừa qua, chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc cũng giảm 5,4%, mạnh hơn mức giảm 4,6% của tháng trước đó.

Tại châu Âu, Tập đoàn dịch vụ tài chính Citigroup (Mỹ) mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 của khu vực đồng euro (Eurozone), trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn duy trì lập trường tích cực về biện pháp tăng lãi suất. Theo đó, tăng trưởng GDP của khu vực này trong năm 2023 được dự báo ở mức 0,8%, giảm 0,3 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Động thái điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế châu Âu được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế đầu tàu của châu lục là Đức cũng bị hạ dự báo tăng trưởng.

Lạm phát dường như đã đạt đỉnh vào năm 2022, trong đó lạm phát cơ bản dù đang hạ nhiệt dần song vẫn trên mức mục tiêu ở hầu hết các nước G20.
(Theo IMF)

Theo đánh giá của IMF, hoạt động sản xuất tại các nước G20 đang thể hiện yếu kém, trong khi trao đổi thương mại toàn cầu vẫn ở mức thấp, song nhu cầu dịch vụ lại mạnh mẽ, đặc biệt tại các nước có ngành du lịch đang phục hồi. Mặc dù IMF không đề cập những điều chỉnh cụ thể so với dự báo tăng trưởng GDP thế giới là 2,8% đưa ra hồi tháng 4, song thể chế tài chính này cho rằng, các nguy cơ đe dọa nền kinh tế đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực, bao gồm nguy cơ xung đột Nga-Ukraine leo thang căng thẳng, lạm phát dai dẳng và áp lực tài chính gia tăng làm gián đoạn các thị trường.

IMF cho rằng, lạm phát dường như đã đạt đỉnh vào năm 2022, trong đó lạm phát cơ bản dù đang hạ nhiệt dần song vẫn trên mức mục tiêu ở hầu hết các nước G20.

Sự gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu hàng hóa giảm đồng nghĩa áp lực lạm phát liên quan các loại hàng hóa cũng giảm, nhưng việc đưa lạm phát trong ngành dịch vụ về tầm kiểm soát có thể cần nhiều thời gian hơn.

Trong khi nguy cơ đe dọa nền kinh tế toàn cầu còn nhiều, IMF kêu gọi các nước G20 duy trì nỗ lực chống lạm phát, tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ ở một số nền kinh tế. IMF cũng lưu ý các nhà hoạch định chính sách cảnh giác với các dấu hiệu áp lực với lĩnh vực tài chính và có thể cần triển khai các công cụ chính sách tài chính để kiểm soát rủi ro.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.