Trách nhiệm không thể thoái thác về biến đổi khí hậu

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, các nền kinh tế phát triển phải chịu trách nhiệm về phần lớn lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong suốt chiều dài lịch sử của những nước này.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh: UN/Báo điện tử Đảng Cộng sản)
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh: UN/Báo điện tử Đảng Cộng sản)

Ông kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. Trách nhiệm của các nền kinh tế phát triển là rõ ràng và người đứng đầu Liên hợp quốc khẳng định đây không phải là sự hào phóng mà là vấn đề công lý.

Tuyên bố trên được ông Guterres đưa ra tại họp báo ở thành phố cảng Karachi, miền nam Pakistan, trong chuyến thăm các khu vực bị ảnh hưởng do lũ lụt. Tổng Thư ký Liên hợp quốc nêu rõ, những tác động do lượng khí thải đang tăng vọt và những người đang sống trong điều kiện dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu gây ra, trong đó có cả những người sống ở khu vực Nam Á, có nguy cơ tử vong do ảnh hưởng của khí hậu cao gấp 15 lần. Con số đáng báo động là hiện trên thế giới có gần một nửa số người thuộc nhóm này, trong đó phần lớn là ở các nước đang phát triển.

Đại dịch Covid-19 kết hợp với biến đổi khí hậu làm gia tăng mạnh tình trạng đói nghèo trên thế giới. Trong bối cảnh hiện tượng thời tiết cực đoan gây thiệt hại nặng nề cho nhiều quốc gia, nhất là các nước nghèo, Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã kêu gọi cộng đồng quốc tế thiết lập một cơ chế mới về xóa nợ cho các nước bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, ông cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thiết lập cơ chế hoán đổi nợ, theo đó một quốc gia, thay vì trả nợ cho các chủ nợ, có thể sử dụng số tiền này để tăng cường khả năng phục hồi trước ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững và đầu tư vào quá trình chuyển đổi xanh của các nền kinh tế.

Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới tại Ai Cập, châu Phi - khu vực vốn chịu tác động nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Các nhà lãnh đạo châu Phi lên tiếng rằng, châu lục này không phải là tác nhân chính gây ra biến đổi khí hậu, khi lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu của cả lục địa chỉ ở mức 4%.

Tuy nhiên, châu Phi đang là một trong những nơi phải gánh chịu những tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu toàn cầu, và ước tính đến năm 2030, các ảnh hưởng của khí hậu có thể khiến các nước châu Phi thiệt hại 50 tỷ USD/năm. Hội nghị COP27 được kỳ vọng sẽ là nơi để các nhà lãnh đạo châu Phi cảnh báo về một trong những thách thức lớn nhất của hành tinh hiện nay, cũng như huy động sự hỗ trợ quốc tế nhiều hơn cho quá trình phục hồi sinh thái của Lục địa Đen. COP27 cũng sẽ xem xét huy động tài chính nhằm giúp các quốc gia dễ bị tổn thương nhất giảm phát thải khí nhà kính.

Các nhà lãnh đạo châu Phi đang hối thúc các nước phát triển thực thi cam kết tăng gấp đôi tài trợ cho quá trình chuyển đổi xanh, đặc biệt là cho châu Phi. Đến năm 2030, châu lục này sẽ cần 2.000 tỷ USD để giải quyết việc chuyển đổi năng lượng. Châu Phi kêu gọi giảm chi phí vay cho các dự án xanh, đồng thời nhấn mạnh vai trò quyết định của các tổ chức tài chính quốc tế và các ngân hàng phát triển đa phương.

Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Phi cảnh báo, nhu cầu tài chính của châu Phi để ứng phó biến đổi khí hậu chưa bao giờ cao đến như vậy và châu Phi không thể chờ đợi thêm. Nhiều nước nghèo trên thế giới cũng lên tiếng yêu cầu những quốc gia giàu có và gây ô nhiễm tăng cường đầu tư vào các dự án thích ứng biến đổi khí hậu, bồi thường thiệt hại liên quan đến biến đổi khí hậu. Dự kiến đây sẽ là những chủ đề trọng tâm của COP27.

Trong khi các nước giàu nỗ lực đạt được các mục tiêu về trung hòa carbon của họ thì việc hỗ trợ các nước nghèo ứng phó và thích nghi với biến đổi khí hậu là một trong những nhiệm vụ quan trọng không kém và cũng là trách nhiệm không thể thoái thác của “nhà giàu”.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.