Trách nhiệm không thể thoái thác về biến đổi khí hậu

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, các nền kinh tế phát triển phải chịu trách nhiệm về phần lớn lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong suốt chiều dài lịch sử của những nước này.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh: UN/Báo điện tử Đảng Cộng sản)
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh: UN/Báo điện tử Đảng Cộng sản)

Ông kêu gọi các nước phát triển phải hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng biến đổi khí hậu. Trách nhiệm của các nền kinh tế phát triển là rõ ràng và người đứng đầu Liên hợp quốc khẳng định đây không phải là sự hào phóng mà là vấn đề công lý.

Tuyên bố trên được ông Guterres đưa ra tại họp báo ở thành phố cảng Karachi, miền nam Pakistan, trong chuyến thăm các khu vực bị ảnh hưởng do lũ lụt. Tổng Thư ký Liên hợp quốc nêu rõ, những tác động do lượng khí thải đang tăng vọt và những người đang sống trong điều kiện dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu gây ra, trong đó có cả những người sống ở khu vực Nam Á, có nguy cơ tử vong do ảnh hưởng của khí hậu cao gấp 15 lần. Con số đáng báo động là hiện trên thế giới có gần một nửa số người thuộc nhóm này, trong đó phần lớn là ở các nước đang phát triển.

Đại dịch Covid-19 kết hợp với biến đổi khí hậu làm gia tăng mạnh tình trạng đói nghèo trên thế giới. Trong bối cảnh hiện tượng thời tiết cực đoan gây thiệt hại nặng nề cho nhiều quốc gia, nhất là các nước nghèo, Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã kêu gọi cộng đồng quốc tế thiết lập một cơ chế mới về xóa nợ cho các nước bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, ông cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thiết lập cơ chế hoán đổi nợ, theo đó một quốc gia, thay vì trả nợ cho các chủ nợ, có thể sử dụng số tiền này để tăng cường khả năng phục hồi trước ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững và đầu tư vào quá trình chuyển đổi xanh của các nền kinh tế.

Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới tại Ai Cập, châu Phi - khu vực vốn chịu tác động nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Các nhà lãnh đạo châu Phi lên tiếng rằng, châu lục này không phải là tác nhân chính gây ra biến đổi khí hậu, khi lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu của cả lục địa chỉ ở mức 4%.

Tuy nhiên, châu Phi đang là một trong những nơi phải gánh chịu những tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu toàn cầu, và ước tính đến năm 2030, các ảnh hưởng của khí hậu có thể khiến các nước châu Phi thiệt hại 50 tỷ USD/năm. Hội nghị COP27 được kỳ vọng sẽ là nơi để các nhà lãnh đạo châu Phi cảnh báo về một trong những thách thức lớn nhất của hành tinh hiện nay, cũng như huy động sự hỗ trợ quốc tế nhiều hơn cho quá trình phục hồi sinh thái của Lục địa Đen. COP27 cũng sẽ xem xét huy động tài chính nhằm giúp các quốc gia dễ bị tổn thương nhất giảm phát thải khí nhà kính.

Các nhà lãnh đạo châu Phi đang hối thúc các nước phát triển thực thi cam kết tăng gấp đôi tài trợ cho quá trình chuyển đổi xanh, đặc biệt là cho châu Phi. Đến năm 2030, châu lục này sẽ cần 2.000 tỷ USD để giải quyết việc chuyển đổi năng lượng. Châu Phi kêu gọi giảm chi phí vay cho các dự án xanh, đồng thời nhấn mạnh vai trò quyết định của các tổ chức tài chính quốc tế và các ngân hàng phát triển đa phương.

Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Phi cảnh báo, nhu cầu tài chính của châu Phi để ứng phó biến đổi khí hậu chưa bao giờ cao đến như vậy và châu Phi không thể chờ đợi thêm. Nhiều nước nghèo trên thế giới cũng lên tiếng yêu cầu những quốc gia giàu có và gây ô nhiễm tăng cường đầu tư vào các dự án thích ứng biến đổi khí hậu, bồi thường thiệt hại liên quan đến biến đổi khí hậu. Dự kiến đây sẽ là những chủ đề trọng tâm của COP27.

Trong khi các nước giàu nỗ lực đạt được các mục tiêu về trung hòa carbon của họ thì việc hỗ trợ các nước nghèo ứng phó và thích nghi với biến đổi khí hậu là một trong những nhiệm vụ quan trọng không kém và cũng là trách nhiệm không thể thoái thác của “nhà giàu”.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.