Đến nay, trên địa bàn tỉnh Trà Vinh có 9.538ha rừng bần, đước, mắm, cốc, chà là..., độ che phủ của rừng đạt 4,07%. Trong đó, rừng trồng 6.583ha, rừng phòng hộ 5.410ha, rừng sản xuất 3.790ha.
Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên huyện Châu Thành-Cầu Ngang Nguyễn Văn Linh cho biết, rừng ngập mặn góp phần cải thiện môi trường sinh thái, lưu giữ và phát triển nhiều giống loài thủy, hải sản có giá trị kinh tế cao như sò huyết, cua biển, nghêu, tôm cá các loại và ổn định đời sống, sản xuất của nhân dân...
Trước đây, vùng đất bãi bồi, ven sông Cổ Chiên của hai xã đảo Long Hòa, Hòa Minh, huyện Châu Thành, rừng bần tự nhiên bị chặt phá rất nhiều. Chính quyền địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, người dân dần nhận thấy rõ hơn lợi ích của việc trồng và bảo vệ rừng. Từ nguồn vốn của các dự án trồng rừng của tỉnh, xã Long Hòa đã khôi phục hệ sinh thái rừng bần với diện tích khoảng 300ha và đất bãi bồi có khả năng mở rộng diện tích rừng bần là 100ha.
Ở vị trí tiếp giáp với biển, xã Đông Hải, huyện Duyên Hải được hưởng lợi từ các dự án khôi phục, phát triển rừng và đã phủ xanh đất bãi bồi ven biển với hơn 500ha rừng ngập mặn. Nhờ đó, đã thiết lập vành đai rừng phòng hộ rất xung yếu ven biển, chắn sóng, bảo vệ đất sản xuất, dân cư và tuyến đê biển Hải-Thành-Hòa đi qua địa bàn xã.
Từ năm 1990 đến nay, huyện Cầu Ngang trồng mới hơn 500ha rừng bần. Rừng bần chắn sóng, bảo vệ khoảng 15km tuyến đê sông chạy dài từ Vinh Kim tới vàm Thâu Râu. Phía ngoài tuyến đê sông đã có tán rừng bần dày từ 200-600m bảo vệ. Theo ông Phạm Văn Sánh ở ấp 5, xã Mỹ Long Nam, khi diện tích rừng bần được mở rộng, cua biển, nghêu cám hằng năm xuất hiện rất nhiều ở các bãi bồi ven sông, ven biển.
Nhiều hộ dân hai ấp Nhà Mát và Cồn Trứng, xã Trường Long Hòa, thị xã Duyên Hải cho biết, trước đây, đất chỉ canh tác một vụ lúa - một vụ dưa hấu, nhưng dưa hay bị hỏng do sương muối, gió biển. Khi tỉnh triển khai trồng rừng phòng hộ ven biển, hơn 100ha đất sản xuất đã canh tác hai vụ dưa - một vụ lúa. Từ việc bố trí lại cơ cấu mùa vụ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, với 1ha đất canh tác, hộ dân có thu nhập hơn 120 triệu đồng/năm. Vành đai rừng phòng hộ xã Trường Long Hòa chắn cát bay, sương muối, giúp nông dân đa dạng cây trồng, vật nuôi với các mô hình trồng khoai, đậu phộng...
Năm 2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh phê duyệt dự án đầu tư Khu bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn Long Khánh với mục tiêu khôi phục, phát triển rừng, tái tạo sự đa dạng của hệ sinh thái rừng ngập mặn phục vụ tham quan, trải nghiệm du lịch sinh thái; xây dựng mô hình kinh tế hộ gắn với quản lý, bảo vệ rừng. Khu bảo tồn có diện tích rừng hơn 600ha. Rừng ngập mặn Long Khánh chủ yếu có các loại cây đước, mắm, cốc, giá, chà là.
Trong đó, rừng đước hơn 30 năm tuổi ở ấp Đình Cũ, xã Long Khánh hiện có khoảng 150ha. Vùng ngập mặn ven biển tỉnh Trà Vinh chỉ duy nhất ở xã Long Khánh, huyện Duyên Hải tồn tại hệ sinh thái rừng đước lâu năm với đa dạng nguồn sinh học quý giá, có nhiều loại động vật quý hiếm như kỳ đà, chồn, sóc, rắn hổ mang và các loài chim…
Theo quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Trà Vinh, diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp là 19.342ha. Trước đó, để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, tỉnh đã chuyển 8.183ha ra khỏi đất lâm nghiệp. Trong đó, chuyển 294ha ở hai xã Dân Thành, Trường Long Hòa để xây dựng Trung tâm Điện lực Duyên Hải; chuyển 457ha ở hai xã Dân Thành, Long Toàn để triển khai dự án luồng tàu biển có tải trọng lớn vào sông Hậu.
Cùng với đó, chuyển 345ha xây dựng các khu tái định cư ở các xã Dân Thành, Long Khánh, Đông Hải, Long Toàn; chuyển 3.278ha đất rừng phòng hộ với hình thức lâm-ngư kết hợp sang nuôi tôm công nghiệp,… Thực tế, diện tích rừng ngập mặn ở Trà Vinh còn đang bị đe dọa bởi nạn phá rừng để lấy đất trồng trọt, đào ao nuôi tôm.
Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh đã tích cực phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn trong tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng cho người dân và tăng cường công tác giám sát, bảo vệ rừng theo đúng các quy định của pháp luật. Trà Vinh cũng đã triển khai đến các cá nhân, tổ chức nhận hợp đồng giao khoán quản lý, bảo vệ rừng được hỗ trợ 500 nghìn đồng/ha/năm; trong đó vốn Trung ương cấp là 300 nghìn đồng, vốn ngân sách tỉnh là 200 nghìn đồng.
Phủ xanh rừng ngập mặn là một trong những giải pháp hữu hiệu ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái. Thời gian tới, Trà Vinh sẽ quyết liệt hơn nữa để hình thành thêm những đai rừng phòng hộ vững chãi nhằm tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân trước diễn biến khí hậu ngày càng khắc nghiệt, khó lường…
