Rác là tài nguyên
“Ngày hội sống xanh An Giang 2026” vừa được tổ chức tại phường Rạch Giá, có rất đông người dân tham dự. Sự kiện trở thành không gian kết nối thực tiễn giữa cộng đồng với các giải pháp phát triển bền vững. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn cho biết: Thế giới đang đối mặt hàng loạt thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, suy giảm hệ sinh thái, ô nhiễm rác thải nhựa. Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và tỉnh An Giang nói riêng, các tác động tiêu cực đang ảnh hưởng trực tiếp, hiện hữu lên sản xuất nông nghiệp, an ninh nguồn nước và sinh kế lâu dài của người dân.
Bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu không còn là sự lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Với thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai”, địa phương muốn khẳng định việc phân loại rác là bước ngoặt quyết định để biến rác thải thành tài nguyên, đưa kinh tế tuần hoàn vào đời sống thực tiễn. Những thay đổi nhỏ của từng cá nhân nếu được nhân lên bởi hàng triệu người sẽ tạo ra những chuyển biến cho toàn xã hội.
Điểm khác biệt cốt lõi làm nên sức hút của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026” chính là tính tương tác và thực hành rất cao. Thay vì những bài tham luận dài dòng, Ban tổ chức đã thiết kế một không gian mở hoàn toàn với nhiều phân khu chức năng độc đáo, giúp người dân dễ dàng tiếp cận lối sống bền vững thông qua trải nghiệm trực tiếp. Ghi nhận tại không gian ngày hội, từ sáng sớm, nhiều người dân mang những túi pin cũ, thiết bị điện tử hỏng hoặc vỏ chai nhựa đến khu vực đổi quà để nhận về những phần quà xanh thân thiện với môi trường.
Bà Trần Ánh Loan (62 tuổi, ngụ phường Rạch Giá) đặt những viên pin cũ, vỏ chai lên bàn thu gom, phấn khởi cho biết: “Pin hay rác thải nhựa từng đựng chất tẩy rửa là những vật liệu tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ cho môi trường, cho nên mình cần đem vào đúng nơi thu nhận và xử lý. Nếu người sử dụng không hiểu và không được hướng dẫn cụ thể cách giải quyết thì môi trường sẽ phải nhận lại những điều rất độc hại. Tôi mong qua chương trình này, mọi người hiểu được điều đó để chung tay xử lý rác thải một cách khoa học, hiệu quả hơn”. Cùng tâm trạng, anh Nguyễn Văn Nam, ngụ phường Rạch Giá cho biết: “Tôi đến đây với mong muốn tìm hiểu thêm nhiều kiến thức về phân loại rác thải tại nguồn, học cách tái chế rác thải để chúng trở thành những vật dụng có ích cho gia đình, từ đó giảm đến mức thấp nhất việc xả rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường”.
Ngày hội còn là nơi quy tụ, trình diễn nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn, sinh kế xanh và các sáng kiến giảm phát thải độc đáo. Sự kiện có sự đồng hành của các đơn vị như Trường đại học Kiên Giang, Công ty TNHH Vòng Tay Tử Tế, Hợp tác xã phụ nữ cỏ bàng Phú Mỹ, cùng Câu lạc bộ thực hành sống xanh... Tại đây, các đơn vị đã giới thiệu tới công chúng giải pháp thực tiễn về tái sử dụng tài nguyên, tận dụng triệt để các phụ phẩm trong nông nghiệp để tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường, mở ra những hướng đi mới đầy tiềm năng cho nền kinh tế địa phương. “Tôi hy vọng mỗi người góp mặt ở đây khi ra về, nhìn thấy rác sẽ không chỉ nghĩ đó là rác thải bỏ đi, mà hiểu rằng rác hoàn toàn có thể trở thành một sản phẩm mới, mở ra một nguồn kinh tế mới”, bà Lâm Kim Tâm, Giám đốc Công ty TNHH Vòng Tay Tử Tế chia sẻ.
Lan tỏa mô hình sinh kế, tuần hoàn
Hòa chung tinh thần “sống xanh”, người dân nhiều nơi ở tỉnh An Giang thực hiện những công trình, phần việc mang tính thực chất vì cuộc sống cộng đồng. Đoàn viên thanh niên Trường cao đẳng nghề An Giang liên tục ra quân “Ngày Chủ nhật xanh”, dọn dẹp vệ sinh khuôn viên trường học, thu gom, phân loại rác thải tại lớp học, trồng và chăm sóc cây xanh. Nhà trường cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền hạn chế sử dụng rác thải nhựa dùng một lần bằng nhiều hình thức sáng tạo, nâng cao rõ rệt ý thức trách nhiệm của sinh viên đối với không gian sống chung quanh.
Xuôi về xã Đông Hòa, thuộc vùng Miệt Thứ, phong trào bảo vệ môi trường đã chính thức đi vào chiều sâu với việc ra mắt Đội tình nguyện xã hội vì cuộc sống cộng đồng, gồm 45 thành viên nòng cốt là những đoàn viên, thanh niên. Đội thường xuyên phát quang tuyến đường hành lang ven biển phía nam, dọn dẹp bụi rậm, khơi thông kênh mương và hướng dẫn người dân hạn chế túi ni-lông...
Không cần những dự án vĩ mô hay nguồn kinh phí lớn, tại các vùng quê Miệt Thứ còn có các mô hình “sống xanh” từ chính nếp sinh hoạt hằng ngày đang góp phần bảo vệ môi trường. Tiêu biểu là Chi hội Cựu chiến binh ấp Xẻo Đước 3, xã An Biên. Trước thực trạng rác thải sinh hoạt làm ô nhiễm, tắc nghẽn dòng kênh, từ năm 2021, chi hội đã tiên phong xây dựng mô hình gom rác thải nhựa và tuyên truyền tác hại của nhựa dùng một lần. Trải qua 5 năm bền bỉ, mô hình đã tổ chức hàng chục đợt ra quân, thu gom hàng tấn rác các loại, xây dựng được 39 lò đốt rác khắp địa bàn. Quan trọng hơn, đã vận động được 98% số hộ hội viên cùng hơn 100 hộ dân ký cam kết bảo vệ môi trường, đem lại dòng nước trong lành cho những tuyến kênh rạch.
Ở xã Tây Yên, câu chuyện về cụ ông Nguyễn Văn Lẹ (80 tuổi) lại mang đến một cảm hứng sáng tạo độc đáo. Từ năm 2020, xót xa trước những sợi dây nhựa buộc gạch bị vứt bỏ ngổn ngang tại các công trường xây dựng, ông Lẹ đạp xe đi nhặt về rửa sạch. Với đôi tay khéo léo của người làm nghề đan tre trúc truyền thống, ông tỉ mẩn đan chúng thành các vật dụng bền đẹp như giỏ xách, rổ đựng cá, sọt trái cây, chậu hoa, lồng đèn trang trí... Sản phẩm của ông hiện được nhiều thương lái và nhà hàng từ các tỉnh lân cận như Đồng Tháp, Cà Mau, Cần Thơ đặt mua. Thu nhập từ công việc này tuy không lớn nhưng giá trị tinh thần và bài học giáo dục con cháu về ý thức “sống xanh” thì không thể đo đếm được.
Chuỗi sự kiện và mô hình môi trường diễn ra sôi động ở An Giang là lời cam kết mạnh mẽ của chính quyền và nhân dân trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu. Việc ứng dụng các mô hình mở mang tính tương tác cao, kết hợp truyền thông hiện đại và những hành động thực tế của mọi tầng lớp nhân dân đã chứng minh tinh thần sống xanh không dừng lại ở khẩu hiệu. “Mỗi hành động nhỏ chúng ta làm hôm nay chính là một viên gạch vững chắc kiến tạo nên màu xanh cho ngày mai. Chúng tôi muốn mang đến hình ảnh một tỉnh An Giang năng động, trách nhiệm và đầy khát vọng phát triển bền vững”, ông Lê Hữu Toàn khẳng định.
