Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres: Ưu tiên hành động vì phát triển bền vững

Cảnh báo về những thách thức và rủi ro chưa từng thấy mà thế giới phải đối mặt trong năm 2023, từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, cuộc chiến chống đói nghèo, khủng hoảng khí hậu, bạo lực và bất ổn ở nhiều khu vực, cho tới tình trạng bất bình đẳng về phát triển kinh tế…, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã hối thúc toàn nhân loại rằng, "giờ là thời điểm thức tỉnh và cùng nhau hành động". Đây cũng là những nhiệm vụ ưu tiên mà các quốc gia phải làm vì một thế giới hòa bình và phát triển.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. Ảnh: UN
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. Ảnh: UN

Bài phát biểu của Tổng Thư ký Antonio Guterres trước Đại hội đồng Liên hợp quốc đề cập tới những ưu tiên hành động của tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh trong năm 2023.

Theo Tổng Thư ký Guterres, xung đột và bất ổn sẽ tiếp diễn ở một số quốc gia và khu vực trong năm 2023. Thế giới đang đối mặt với nguy cơ một cuộc chiến quy mô lớn hơn bởi xung đột Nga-Ukraine và cơ hội đạt được giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột này đang ngày một phai nhạt. Tại Palestine và Israel, giải pháp hai nhà nước đang ngày càng xa vời. Tại Afghanistan, các vụ tấn công khủng bố đẫm máu vẫn xảy ra thường xuyên. Tại Haiti, các băng đảng bạo lực đang bắt toàn bộ đất nước "làm con tin".

Vấn đề xóa đói, giảm nghèo cũng là một trong những nhiệm vụ ưu tiên. Ông Guterres kêu gọi các nước đưa ra cam kết mới về tài chính nhằm tính tới các nhu cầu cấp bách và tiếng nói của các quốc gia đang phát triển. Theo người đứng đầu Liên hợp quốc, cũng cần phải có một cấu trúc nợ mới, theo đó xóa nợ và tái cơ cấu nợ cho các quốc gia dễ bị tổn thương, trong đó có cả những nước thu nhập trung bình đang gặp khó khăn.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định, thế giới đang đối diện với nguy cơ khẩn cấp.

Cuộc khủng hoảng khí hậu đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với cuộc sống con người và đây là vấn đề thế giới không thể chần chừ thêm nữa. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định, thế giới đang đối diện với nguy cơ khẩn cấp: nhiệt độ Trái đất tăng vượt ngưỡng 1,50C và hướng tới mức tăng gây chết người là 2,80C. Con người vẫn đang gây ra những hậu quả nặng nề đối với sự đa dạng sinh học của hành tinh; các đại dương ngày càng ô nhiễm vì chất thải, nhựa và hóa chất.

Trước thực trạng cấp bách này, hai nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu hiện nay mà thế giới phải thực thi là cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính và đạt được mục tiêu cân bằng về môi trường ngay trong thập kỷ này.

Liên quan đến ưu tiên về ứng phó với biến đổi khí hậu và tài chính cho khí hậu, Tổng Thư ký Guterres đánh giá cao Việt Nam và một số nước đã tham gia Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng, xem đây là một trong những sáng kiến hiệu quả nhằm thúc đẩy mục tiêu quan trọng này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường phối hợp hành động, nỗ lực tìm kiếm các giải pháp sáng tạo nhằm thúc đẩy phát triển bền vững và phòng ngừa, giải quyết xung đột .

Trong bối cảnh tình hình thế giới nhiều biến động phức tạp, với những thách thức đa chiều từ ảnh hưởng kéo dài của đại dịch Covid-19, cạnh tranh nước lớn, xung đột tại nhiều khu vực, tình trạng nghèo đói, bất bình đẳng, tác động của biến đổi khí hậu…, Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường phối hợp hành động, nỗ lực tìm kiếm các giải pháp sáng tạo nhằm thúc đẩy phát triển bền vững và phòng ngừa, giải quyết xung đột trong khuôn khổ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế vì lợi ích của các thế hệ tương lai.

Bài diễn văn của ông Guterres được dư luận báo chí đánh giá là "Thông điệp Liên hợp quốc của Tổng Thư ký". Đó là, "Hãy thức tỉnh và hành động. Hãy quyết tâm hành động trước khi quá muộn".

Theo người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh, đã đến lúc thay cách tiếp cận hòa bình bằng cách tái cam kết tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, đặt nhân quyền và nhân phẩm lên hàng đầu, đồng thời lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Liên hợp quốc mong đợi các nước thành viên khẩn trương hành động nhằm đạt được các mục tiêu về phát triển bền vững, vì một thế giới hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.