Tính toán chiến lược để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU)

Khả năng Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào đầu năm 2027 đang trở thành chủ đề rất được quan tâm, phản ánh những tính toán chiến lược mới của châu Âu.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Tuy vậy, giữa cam kết chính trị mạnh mẽ và các điều kiện thực tế, vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể, khiến mốc thời gian trên vừa mang tính hy vọng chiến lược, vừa được coi là phép thử lớn đối với chính EU.

Kịch bản Ukraine bước vào “ngôi nhà chung châu Âu” từ đầu năm 2027 đang nổi lên như một điểm nóng trên truyền thông phương Tây. Tờ Financial Times dẫn các nguồn thạo tin cho hay, Ukraine có thể gia nhập EU vào ngày 1/1/2027, theo một đề xuất hòa bình đang được thảo luận trong khuôn khổ các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine. Cũng theo Financial Times, đề xuất này đang được các quan chức Mỹ và Ukraine thương thảo, với sự ủng hộ của Brussels.

Ý tưởng về việc Ukraine nhanh chóng gia nhập EU được đưa vào cập nhật của kế hoạch do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt xung đột, kèm những “điều kiện về lãnh thổ” vốn là “điểm nghẽn” nan giải nhất trong đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Đề xuất liên quan khả năng Ukraine nhượng đất cho Nga đã làm dấy lên làn sóng tranh luận rộng khắp châu Âu những tuần gần đây. Trước bối cảnh đó, Kiev nhấn mạnh chỉ sẵn sàng thảo luận vấn đề lãnh thổ khi Washington đưa ra “bảo đảm an ninh” đủ mạnh.

Theo đuổi mục tiêu gia nhập EU nhiều năm nay, Ukraine đã tiến hành cải cách quan trọng, song vẫn đối mặt thách thức lớn trong việc triệt tiêu nạn tham nhũng, một trong những điều kiện tiên quyết để gia nhập khối. Dù được hậu thuẫn chính trị mạnh mẽ, con đường gia nhập EU của Ukraine trên thực tế vẫn là “chặng đường dài”.

Ukraine vẫn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu khắt khe về cải cách, chống tham nhũng, quản trị kinh tế và năng lực thực thi luật pháp EU. Chưa kể, Ukraine có bước vào “mái nhà chung châu Âu” hay không đòi hỏi sự đồng thuận tuyệt đối của 27 thành viên của khối. Trong khi đó, sự phản đối liên tục từ một số quốc gia, nhất là Hungary, đang trở thành lực cản đáng kể đối với tiến trình này.

Dư luận tiếp tục chia rẽ trước mốc thời gian 2027 vừa được đề xuất cho Kiev. Với không ít ý kiến, việc đặt mục tiêu Ukraine gia nhập EU vào đầu năm 2027 không chỉ là sự ủng hộ mang tính biểu tượng, mà còn là quyết định chiến lược cần thiết đối với an ninh châu Âu. EU không muốn tiếp tục trì hoãn tiến trình mở rộng vì lo ngại những rủi ro cận kề. Việc Ukraine trở thành thành viên

EU được kỳ vọng sẽ củng cố vành đai ổn định ở sườn đông châu Âu, qua đó thu hẹp “vùng xám” chính trị- an ninh mà Brussels đã quan ngại suốt nhiều năm qua. Xử lý “hồ sơ Ukraine” là phép thử không thể né tránh nếu EU thật sự muốn khẳng định vị thế. Kết nạp Ukraine đúng thời điểm cũng khẳng định châu Âu đủ năng lực định hình tương lai an ninh lục địa. “Mốc 2027” vì thế không chỉ là mục tiêu cho Ukraine, mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh chiến lược của EU.

Dù thể hiện quyết tâm chính trị rõ rệt, mục tiêu đưa Ukraine gia nhập EU ngay từ đầu năm 2027 vẫn làm dấy lên không ít hoài nghi, khi nhiều ý kiến cho rằng kỳ vọng này có thể vượt quá năng lực triển khai và bối cảnh thực tế hiện nay. Với Ukraine, hoàn tất bộ tiêu chuẩn gia nhập EU từ giờ đến đầu năm 2027, trong khi xung đột vẫn tiếp diễn, là thách thức vô cùng lớn.

Về phía EU, khi bản thân Liên minh còn đối mặt không ít khó khăn nội khối, việc kết nạp một quốc gia lớn có nhu cầu tái thiết khổng lồ như Ukraine sẽ đặt áp lực lên ngân sách, cũng như buộc Liên minh điều chỉnh chính sách sâu rộng. Quan trọng hơn, thúc đẩy Ukraine gia nhập EU trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine chưa được giải quyết tận gốc rễ cũng tiềm ẩn rủi ro địa chính trị. Dù gia nhập EU không đồng nghĩa gia nhập NATO, song việc kết nạp một quốc gia đang hoặc vừa trải qua xung đột vũ trang sẽ tạo tiền lệ chưa từng có, buộc Liên minh Cờ xanh phải cân nhắc hết sức thận trọng.

Động lực ủng hộ Ukraine gia nhập EU chưa bao giờ mạnh như hiện nay. Việc đẩy nhanh tiến trình hội nhập là thông điệp địa chính trị rõ ràng cho thấy, EU sẵn sàng gắn tương lai của Kiev với cấu trúc chiến lược của châu Âu. Một số lãnh đạo EU xem mốc năm 2027 là mục tiêu khả thi nhằm duy trì động lực cải cách và củng cố niềm tin chiến lược của Ukraine.

Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa kịch bản này phụ thuộc vào các yếu tố then chốt: Diễn biến của xung đột, tốc độ và chiều sâu cải cách tại Ukraine, cùng mức độ sẵn sàng về thể chế của chính EU. Cách EU xử lý “hồ sơ Ukraine” được coi là thước đo quan trọng cho vai trò địa chính trị và năng lực chiến lược của khối trong trật tự châu Âu đang được tái định hình.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.