Tính toán chiến lược để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU)

Khả năng Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào đầu năm 2027 đang trở thành chủ đề rất được quan tâm, phản ánh những tính toán chiến lược mới của châu Âu.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Tuy vậy, giữa cam kết chính trị mạnh mẽ và các điều kiện thực tế, vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể, khiến mốc thời gian trên vừa mang tính hy vọng chiến lược, vừa được coi là phép thử lớn đối với chính EU.

Kịch bản Ukraine bước vào “ngôi nhà chung châu Âu” từ đầu năm 2027 đang nổi lên như một điểm nóng trên truyền thông phương Tây. Tờ Financial Times dẫn các nguồn thạo tin cho hay, Ukraine có thể gia nhập EU vào ngày 1/1/2027, theo một đề xuất hòa bình đang được thảo luận trong khuôn khổ các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine. Cũng theo Financial Times, đề xuất này đang được các quan chức Mỹ và Ukraine thương thảo, với sự ủng hộ của Brussels.

Ý tưởng về việc Ukraine nhanh chóng gia nhập EU được đưa vào cập nhật của kế hoạch do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt xung đột, kèm những “điều kiện về lãnh thổ” vốn là “điểm nghẽn” nan giải nhất trong đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Đề xuất liên quan khả năng Ukraine nhượng đất cho Nga đã làm dấy lên làn sóng tranh luận rộng khắp châu Âu những tuần gần đây. Trước bối cảnh đó, Kiev nhấn mạnh chỉ sẵn sàng thảo luận vấn đề lãnh thổ khi Washington đưa ra “bảo đảm an ninh” đủ mạnh.

Theo đuổi mục tiêu gia nhập EU nhiều năm nay, Ukraine đã tiến hành cải cách quan trọng, song vẫn đối mặt thách thức lớn trong việc triệt tiêu nạn tham nhũng, một trong những điều kiện tiên quyết để gia nhập khối. Dù được hậu thuẫn chính trị mạnh mẽ, con đường gia nhập EU của Ukraine trên thực tế vẫn là “chặng đường dài”.

Ukraine vẫn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu khắt khe về cải cách, chống tham nhũng, quản trị kinh tế và năng lực thực thi luật pháp EU. Chưa kể, Ukraine có bước vào “mái nhà chung châu Âu” hay không đòi hỏi sự đồng thuận tuyệt đối của 27 thành viên của khối. Trong khi đó, sự phản đối liên tục từ một số quốc gia, nhất là Hungary, đang trở thành lực cản đáng kể đối với tiến trình này.

Dư luận tiếp tục chia rẽ trước mốc thời gian 2027 vừa được đề xuất cho Kiev. Với không ít ý kiến, việc đặt mục tiêu Ukraine gia nhập EU vào đầu năm 2027 không chỉ là sự ủng hộ mang tính biểu tượng, mà còn là quyết định chiến lược cần thiết đối với an ninh châu Âu. EU không muốn tiếp tục trì hoãn tiến trình mở rộng vì lo ngại những rủi ro cận kề. Việc Ukraine trở thành thành viên

EU được kỳ vọng sẽ củng cố vành đai ổn định ở sườn đông châu Âu, qua đó thu hẹp “vùng xám” chính trị- an ninh mà Brussels đã quan ngại suốt nhiều năm qua. Xử lý “hồ sơ Ukraine” là phép thử không thể né tránh nếu EU thật sự muốn khẳng định vị thế. Kết nạp Ukraine đúng thời điểm cũng khẳng định châu Âu đủ năng lực định hình tương lai an ninh lục địa. “Mốc 2027” vì thế không chỉ là mục tiêu cho Ukraine, mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh chiến lược của EU.

Dù thể hiện quyết tâm chính trị rõ rệt, mục tiêu đưa Ukraine gia nhập EU ngay từ đầu năm 2027 vẫn làm dấy lên không ít hoài nghi, khi nhiều ý kiến cho rằng kỳ vọng này có thể vượt quá năng lực triển khai và bối cảnh thực tế hiện nay. Với Ukraine, hoàn tất bộ tiêu chuẩn gia nhập EU từ giờ đến đầu năm 2027, trong khi xung đột vẫn tiếp diễn, là thách thức vô cùng lớn.

Về phía EU, khi bản thân Liên minh còn đối mặt không ít khó khăn nội khối, việc kết nạp một quốc gia lớn có nhu cầu tái thiết khổng lồ như Ukraine sẽ đặt áp lực lên ngân sách, cũng như buộc Liên minh điều chỉnh chính sách sâu rộng. Quan trọng hơn, thúc đẩy Ukraine gia nhập EU trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine chưa được giải quyết tận gốc rễ cũng tiềm ẩn rủi ro địa chính trị. Dù gia nhập EU không đồng nghĩa gia nhập NATO, song việc kết nạp một quốc gia đang hoặc vừa trải qua xung đột vũ trang sẽ tạo tiền lệ chưa từng có, buộc Liên minh Cờ xanh phải cân nhắc hết sức thận trọng.

Động lực ủng hộ Ukraine gia nhập EU chưa bao giờ mạnh như hiện nay. Việc đẩy nhanh tiến trình hội nhập là thông điệp địa chính trị rõ ràng cho thấy, EU sẵn sàng gắn tương lai của Kiev với cấu trúc chiến lược của châu Âu. Một số lãnh đạo EU xem mốc năm 2027 là mục tiêu khả thi nhằm duy trì động lực cải cách và củng cố niềm tin chiến lược của Ukraine.

Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa kịch bản này phụ thuộc vào các yếu tố then chốt: Diễn biến của xung đột, tốc độ và chiều sâu cải cách tại Ukraine, cùng mức độ sẵn sàng về thể chế của chính EU. Cách EU xử lý “hồ sơ Ukraine” được coi là thước đo quan trọng cho vai trò địa chính trị và năng lực chiến lược của khối trong trật tự châu Âu đang được tái định hình.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.