Tính toán chiến lược để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU)

Khả năng Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào đầu năm 2027 đang trở thành chủ đề rất được quan tâm, phản ánh những tính toán chiến lược mới của châu Âu.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Cờ của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 24/2/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Tuy vậy, giữa cam kết chính trị mạnh mẽ và các điều kiện thực tế, vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể, khiến mốc thời gian trên vừa mang tính hy vọng chiến lược, vừa được coi là phép thử lớn đối với chính EU.

Kịch bản Ukraine bước vào “ngôi nhà chung châu Âu” từ đầu năm 2027 đang nổi lên như một điểm nóng trên truyền thông phương Tây. Tờ Financial Times dẫn các nguồn thạo tin cho hay, Ukraine có thể gia nhập EU vào ngày 1/1/2027, theo một đề xuất hòa bình đang được thảo luận trong khuôn khổ các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine. Cũng theo Financial Times, đề xuất này đang được các quan chức Mỹ và Ukraine thương thảo, với sự ủng hộ của Brussels.

Ý tưởng về việc Ukraine nhanh chóng gia nhập EU được đưa vào cập nhật của kế hoạch do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt xung đột, kèm những “điều kiện về lãnh thổ” vốn là “điểm nghẽn” nan giải nhất trong đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Đề xuất liên quan khả năng Ukraine nhượng đất cho Nga đã làm dấy lên làn sóng tranh luận rộng khắp châu Âu những tuần gần đây. Trước bối cảnh đó, Kiev nhấn mạnh chỉ sẵn sàng thảo luận vấn đề lãnh thổ khi Washington đưa ra “bảo đảm an ninh” đủ mạnh.

Theo đuổi mục tiêu gia nhập EU nhiều năm nay, Ukraine đã tiến hành cải cách quan trọng, song vẫn đối mặt thách thức lớn trong việc triệt tiêu nạn tham nhũng, một trong những điều kiện tiên quyết để gia nhập khối. Dù được hậu thuẫn chính trị mạnh mẽ, con đường gia nhập EU của Ukraine trên thực tế vẫn là “chặng đường dài”.

Ukraine vẫn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu khắt khe về cải cách, chống tham nhũng, quản trị kinh tế và năng lực thực thi luật pháp EU. Chưa kể, Ukraine có bước vào “mái nhà chung châu Âu” hay không đòi hỏi sự đồng thuận tuyệt đối của 27 thành viên của khối. Trong khi đó, sự phản đối liên tục từ một số quốc gia, nhất là Hungary, đang trở thành lực cản đáng kể đối với tiến trình này.

Dư luận tiếp tục chia rẽ trước mốc thời gian 2027 vừa được đề xuất cho Kiev. Với không ít ý kiến, việc đặt mục tiêu Ukraine gia nhập EU vào đầu năm 2027 không chỉ là sự ủng hộ mang tính biểu tượng, mà còn là quyết định chiến lược cần thiết đối với an ninh châu Âu. EU không muốn tiếp tục trì hoãn tiến trình mở rộng vì lo ngại những rủi ro cận kề. Việc Ukraine trở thành thành viên

EU được kỳ vọng sẽ củng cố vành đai ổn định ở sườn đông châu Âu, qua đó thu hẹp “vùng xám” chính trị- an ninh mà Brussels đã quan ngại suốt nhiều năm qua. Xử lý “hồ sơ Ukraine” là phép thử không thể né tránh nếu EU thật sự muốn khẳng định vị thế. Kết nạp Ukraine đúng thời điểm cũng khẳng định châu Âu đủ năng lực định hình tương lai an ninh lục địa. “Mốc 2027” vì thế không chỉ là mục tiêu cho Ukraine, mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh chiến lược của EU.

Dù thể hiện quyết tâm chính trị rõ rệt, mục tiêu đưa Ukraine gia nhập EU ngay từ đầu năm 2027 vẫn làm dấy lên không ít hoài nghi, khi nhiều ý kiến cho rằng kỳ vọng này có thể vượt quá năng lực triển khai và bối cảnh thực tế hiện nay. Với Ukraine, hoàn tất bộ tiêu chuẩn gia nhập EU từ giờ đến đầu năm 2027, trong khi xung đột vẫn tiếp diễn, là thách thức vô cùng lớn.

Về phía EU, khi bản thân Liên minh còn đối mặt không ít khó khăn nội khối, việc kết nạp một quốc gia lớn có nhu cầu tái thiết khổng lồ như Ukraine sẽ đặt áp lực lên ngân sách, cũng như buộc Liên minh điều chỉnh chính sách sâu rộng. Quan trọng hơn, thúc đẩy Ukraine gia nhập EU trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine chưa được giải quyết tận gốc rễ cũng tiềm ẩn rủi ro địa chính trị. Dù gia nhập EU không đồng nghĩa gia nhập NATO, song việc kết nạp một quốc gia đang hoặc vừa trải qua xung đột vũ trang sẽ tạo tiền lệ chưa từng có, buộc Liên minh Cờ xanh phải cân nhắc hết sức thận trọng.

Động lực ủng hộ Ukraine gia nhập EU chưa bao giờ mạnh như hiện nay. Việc đẩy nhanh tiến trình hội nhập là thông điệp địa chính trị rõ ràng cho thấy, EU sẵn sàng gắn tương lai của Kiev với cấu trúc chiến lược của châu Âu. Một số lãnh đạo EU xem mốc năm 2027 là mục tiêu khả thi nhằm duy trì động lực cải cách và củng cố niềm tin chiến lược của Ukraine.

Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa kịch bản này phụ thuộc vào các yếu tố then chốt: Diễn biến của xung đột, tốc độ và chiều sâu cải cách tại Ukraine, cùng mức độ sẵn sàng về thể chế của chính EU. Cách EU xử lý “hồ sơ Ukraine” được coi là thước đo quan trọng cho vai trò địa chính trị và năng lực chiến lược của khối trong trật tự châu Âu đang được tái định hình.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.