Kiều hối được xem là nguồn lực quan trọng góp phần phát triển kinh tế-xã hội thành phố, nhất là đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo tác động tích cực đến phát triển chung.
Thành phố Hồ Chí Minh là một đô thị lớn với hơn 10 triệu dân, nhu cầu từ hạ tầng giao thông đến trường học, bệnh viện, nhà ở, công viên... rất lớn và cần đầu tư mạnh mẽ.
Cụ thể, giai đoạn 2020-2030, thành phố cần khoảng 970.000 tỷ đồng để đầu tư các dự án; trong đó, vốn ngân sách khoảng 400.000 tỷ đồng, các nguồn vốn khác hơn 570.000 tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2021-2025, tổng kinh phí cho dự án đầu tư trọng điểm phát triển cơ sở hạ tầng dự kiến 243.000 tỷ đồng. Trong khi đó, ngân sách được phê duyệt hằng năm cho các dự án hạ tầng nội đô chỉ khoảng 30.000 tỷ đồng.
Ðể giải quyết thách thức vốn đầu tư, đòi hỏi phải huy động được nguồn lực tổng hợp đủ lớn, nhưng đây là bài toán khó. Một nguồn lực rất lớn, rất ý nghĩa những năm qua đối với thành phố đó là kiều hối. Các thống kê chính thức cho thấy, lượng kiều hối về thành phố cao hơn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Cụ thể, lượng kiều hối chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023 đạt 9,46 tỷ USD, tăng 43,3% so với năm 2022. Lượng kiều hối về thành phố cao hơn vốn FDI, như năm 2023 là cao gấp gần ba lần vốn đầu tư FDI. Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh được thành phố giao xây dựng Đề án “Chính sách thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực kiều hối trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”.
Ðề án đang được tiếp tục hoàn thiện để sớm được thông qua và thực hiện với một trong những mục tiêu chính là nắn dòng kiều hối vào hạ tầng, vào sản xuất, kinh doanh nhằm tạo sản phẩm cho xã hội, tạo việc làm. Trong đó, sẽ có ít nhất năm dự án phát triển kinh tế-xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh có sự đóng góp từ nguồn lực kiều hối.
Ngoài ra, theo các chuyên gia, Thành phố Hồ Chí Minh cần có kế hoạch phát hành trái phiếu cho kiều bào qua hai kênh huy động là trái phiếu công trình và trái phiếu dự án để tài trợ cho các dự án ở thành phố. Trong bối cảnh chính sách tiền gửi ngoại tệ 0%, kiều bào ít mặn mà gửi USD vào ngân hàng tại Việt Nam thì kế hoạch phát hành trái phiếu kiều hối tại nhiều nước, nhất là đối với kiều bào có thu nhập cao, có khả năng đóng góp cho việc phát triển thành phố cần được nghiên cứu và triển khai càng sớm càng tốt.
Tuy nhiên, muốn khuyến khích kiều hối vào hạ tầng thì phải tạo cơ chế, chính sách, dự án đủ hấp dẫn. Do đó, thành phố cần nghiên cứu những dự án, công trình như dự án Metro để triển khai phát hành trái phiếu. Từ năm 2025 trở đi, thành phố cần có một, hai dự án để tạo nền tảng cho bước đường dài hơn sau này.
Thực tế, hình thức phát hành trái phiếu kiều hối không phải là giải pháp mới, nhưng để thành phố định hướng dòng kiều hối chảy vào xây dựng hạ tầng thì cần phải bảo đảm tính minh bạch, an toàn vốn và thành phố chứng minh được tình hình tài chính có đủ khả năng để trả gốc và lãi đúng thì kiều bào mới sẵn sàng đầu tư.
Để tiếp tục thu hút và sử dụng kiều hối hiệu quả, Thành phố Hồ Chí Minh cần tiếp tục thực hiện tốt cơ chế, chính sách về ngoại hối, về thu hút kiều hối; cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng dịch vụ chi trả kiều hối. Thực hiện tốt hoạt động này, không chỉ bảo đảm mang lại lợi ích cao nhất cho người thụ hưởng, người nhận kiều hối mà cả với người gửi tiền, thân nhân, kiều bào và người lao động ở nước ngoài.
Ngoài ra, việc sử dụng hiệu quả nguồn lực kiều hối; trong đó định hướng tập trung nguồn lực kiều hối để đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ thông qua các công cụ tài chính để mang lại hiệu quả lớn hơn, sẽ là giải pháp có ý nghĩa chiến lược, phù hợp định hướng phát triển kinh tế thành phố hiện đại, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Cùng với đó, thành phố cần thông tin tuyên truyền để người dân có sự lựa chọn phù hợp; từ đó, có thể nắn dòng kiều hối vào nơi mong muốn, phục vụ yêu cầu phát triển chung của thành phố.
