Chính vì vậy, việc thành phố lựa chọn công nghệ làm trụ cột trong quản lý, điều hành giao thông không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là thay đổi về tư duy quản trị đô thị.
Những kết quả kéo giảm tai nạn giao thông liên tiếp trong các năm gần đây, nhất là trong năm 2025, cho thấy hiệu quả rõ rệt của hướng đi này. Riêng năm 2025, tình hình tai nạn giao thông trên địa bàn thành phố tiếp tục được kéo giảm cả ba tiêu chí so với năm 2024. Việc ứng dụng camera AI vào xử phạt vi phạm giao thông từ ngày 1/9/2025 đã tạo tác động tức thì đến hành vi của người tham gia giao thông. Công nghệ đã góp phần chuyển trọng tâm từ “xử lý sau vi phạm” sang “phòng ngừa vi phạm”, từ bị động sang chủ động.
Không dừng ở giám sát và xử phạt, thành phố đang từng bước sử dụng công nghệ như một công cụ dự báo và điều hành. Việc triển khai mô hình “hybrid model-based” kết hợp AI (kỹ thuật số song sinh) để phân luồng giao thông tại các tuyến đường huyết mạch như Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Phạm Văn Đồng hay khu vực sân bay Tân Sơn Nhất cho thấy, một bước tiến quan trọng trong quản trị giao thông đô thị hiện đại. Khi nguy cơ ùn tắc có thể được nhận diện trước khoảng 30 phút, các cơ quan chức năng không còn bị động “chạy theo” sự cố, mà có thể điều phối giao thông một cách khoa học, linh hoạt, giảm tác động dây chuyền.
Tuy nhiên, bài toán giao thông của thành phố đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ, hạ tầng, thể chế và con người. Trước hết, tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng vẫn là nhiệm vụ nền tảng. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, nhất là các tuyến vành đai, trục hướng tâm, các nút giao khác mức, không chỉ nhằm giải quyết ùn tắc trước mắt mà còn tạo dư địa phát triển dài hạn cho đô thị.
Trong quá trình đó, việc gắn trách nhiệm cụ thể theo tinh thần “rõ người, rõ việc” là điều kiện tiên quyết để tránh tình trạng chậm tiến độ, đội vốn, làm giảm hiệu quả đầu tư. Bên cạnh hạ tầng, phát triển mạnh giao thông công cộng là giải pháp mang tính chiến lược. Khi người dân có lựa chọn thuận tiện, an toàn và hợp lý về chi phí, áp lực lên phương tiện cá nhân mới thật sự được giảm bớt. Điều này đòi hỏi thành phố cần phải tiếp tục đầu tư đồng bộ vào metro, xe buýt, các mô hình giao thông kết nối đa phương thức, đồng thời ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng phục vụ và khả năng tiếp cận của người dân.
Một giải pháp không kém phần quan trọng là hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp. Dữ liệu giao thông chỉ phát huy hiệu quả khi được liên thông, chia sẻ giữa các ngành, các cấp; khi công nghệ được đặt trong một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về giao thông cần được đổi mới theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu thực tế, gắn với các tình huống cụ thể, thay vì chỉ dừng ở những thông điệp chung chung.
Cuối cùng, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Công nghệ có thể hỗ trợ, dẫn dắt, nhưng ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông mới là yếu tố then chốt để duy trì những kết quả bền vững. Khi người dân hiểu rằng mỗi hành vi vi phạm đều được ghi nhận, xử lý công bằng; đồng thời, nhận thấy lợi ích thiết thực từ một hệ thống giao thông trật tự, an toàn, sự đồng thuận xã hội sẽ trở thành động lực mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi.
Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước chuyển từ “giải quyết sự cố giao thông” sang “quản trị giao thông thông minh”. Nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ, bài bản và bền bỉ, các mục tiêu giảm tai nạn, giảm ùn tắc theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 hoàn toàn có cơ sở để đạt được, góp phần nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của đô thị đặc biệt này.
