Thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây tổn thất không thể đong đếm về người và của, tình hình an ninh khu vực như “chỉ mành treo chuông”, tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn. Do đó, châu Âu lại bị đặt vào tình cảnh như ngồi trên đống lửa.

Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.
Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.

Theo số liệu của Liên hợp quốc vừa đưa ra, thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng không ngừng lan rộng tại Iran và Liban, trong khi khủng hoảng nhân đạo tại Dải Gaza chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Bộ Y tế Iran cho biết, đến nay, có khoảng 23.000 người bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột. Trước tình hình đó, Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) phải căng mình hỗ trợ một lượng lớn người dễ bị tổn thương mắc kẹt trong cuộc chiến ở Trung Đông rời khỏi Iran.

Theo IOM, từ đầu tháng 3 đến nay, có hơn 130.000 người dân phải liều lĩnh vượt biên vào Syria, trong khi hơn 1 triệu người phải di dời bên trong lãnh thổ Liban. Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho biết, có tới 3,2 triệu người đã buộc phải di dời.

Trong bối cảnh cơn bão người di cư có thể đổ bộ bất cứ lúc nào, châu Âu duy trì cảnh giác cao độ và tỏ ra không hề lơ là. Bộ trưởng Di trú Thụy Điển Johan Forssell nhận định, hiện chưa có dấu hiệu về một làn sóng tị nạn tràn sang châu Âu, nhưng “mọi thứ có thể thay đổi rất nhanh”. Cộng hòa Cyprus cho rằng không thể chủ quan trước khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng di cư mới. Bài học từ cuộc khủng hoảng di cư hơn 10 năm trước vẫn còn nóng hổi, khi hơn 1 triệu người di cư ồ ạt đổ về châu Âu.

Thảo luận về vấn đề Trung Đông tại Hội nghị thượng đỉnh ở Brussels (Bỉ), các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tuyên bố sẽ huy động nguồn lực toàn diện, các công cụ ngoại giao, pháp lý và tài chính để ngăn chặn làn sóng di cư tràn vào EU và bảo vệ an ninh ở châu Âu.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và người đồng cấp Italia Giorgia Meloni cũng kêu gọi siết chặt kiểm soát biên giới. Trong một bức thư chung, hai thủ tướng nhấn mạnh châu Âu không thể mạo hiểm lặp lại tình trạng năm 2015, khi hàng triệu người chạy trốn khỏi giao tranh ở Syria, ồ ạt nhập cư vào Lục địa già, giẫm nát sự êm đềm, thơ mộng vốn có của châu Âu.

Bức thư nêu rõ cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông ngày càng đáng lo ngại trên nhiều lĩnh vực, lan rộng tại một khu vực vốn đã có số lượng lớn người di cư, đồng thời cảnh báo nguy cơ tác động đến an ninh và sự gắn kết của EU. Hai nhà lãnh đạo kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) thông qua gói viện trợ nhân đạo trị giá 458 triệu euro (527 triệu USD) để giúp các quốc gia Trung Đông có thêm nguồn lực ứng phó làn sóng di cư trước khi họ không còn đường lùi, đành phải liều chết chạy sang châu Âu.

EU đang khẩn trương triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn vào tháng 6 năm nay, nhằm ngăn chặn dòng người di cư trái phép tràn vào khiến “mái nhà chung” châu Âu trở nên chật chội và mất an ninh. Được thông qua hồi tháng 4/2024, hiệp ước quy định các quy trình kiểm soát biên giới nghiêm ngặt hơn, thiết lập cơ chế chia sẻ trách nhiệm bắt buộc giữa các quốc gia thành viên, trong đó có hoạt động hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các nước chịu áp lực lớn. Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) ra mắt Trung tâm châu Âu chống buôn lậu người di cư tại La Haye (Hà Lan) nhằm tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp hành động giữa các quốc gia thành viên.

Nghị viện châu Âu (EP) cũng vừa thông qua một loạt biện pháp nhằm tăng cường kiểm soát di trú, trong đó đáng chú ý là việc chấp thuận mô hình các trung tâm tiếp nhận và hồi hương người di cư đặt bên ngoài lãnh thổ EU. Những động thái này cho thấy châu Âu đang chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động hơn, đồng thời phản ánh xu hướng “bàn tay sắt” của các nước thành viên EU trong việc đối phó thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.