Nhật Bản và Đức tăng cường tự chủ chiến lược

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc họp báo chung ở Tokyo, Nhật Bản ngày 28/10/2026. (Ảnh: Kyodo/TTXVN phát)
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc họp báo chung ở Tokyo, Nhật Bản ngày 28/10/2026. (Ảnh: Kyodo/TTXVN phát)

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi đã đạt được nhất trí về một loạt vấn đề chiến lược đối với hai nền kinh tế. Việc mở rộng hợp tác về khoáng sản thiết yếu, công nghệ tiên tiến và công nghiệp quốc phòng phản ánh nỗ lực của hai cường quốc công nghiệp nhằm tăng cường tự chủ chiến lược, bảo vệ chuỗi cung ứng và ứng phó môi trường an ninh quốc tế ngày càng phức tạp.

Cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo Đức và Nhật Bản vừa diễn ra tại Tokyo nhân chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên kể từ khi Thủ tướng Friedrich Merz nhậm chức tháng 5/2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực tăng cường quan hệ giữa hai nền kinh tế công nghiệp hàng đầu. Với những lĩnh vực ưu tiên, từ khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ năng lượng đến công nghiệp quốc phòng, Nhật Bản và Đức đang hướng tới những mục tiêu hợp tác vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại và đầu tư truyền thống.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều sức ép, việc Tokyo và Berlin kết nối năng lực công nghệ, nguồn lực công nghiệp và lợi ích an ninh không đơn thuần là sự xích lại gần nhau giữa hai đối tác kinh tế, mà còn là nỗ lực tăng cường khả năng tự chủ chiến lược của hai quốc gia vốn phụ thuộc sâu rộng vào thương mại quốc tế.

Nhật Bản và Đức đều sở hữu nền công nghiệp chế tạo phát triển, năng lực nghiên cứu vượt trội và các doanh nghiệp có vị trí quan trọng trong những ngành công nghệ cao, việc tăng cường hợp tác giúp hai nước chủ động hơn trong bảo đảm nguồn nguyên liệu, năng lượng và công nghệ phục vụ sản xuất, tăng khả năng chống chịu trước sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhật Bản phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu tài nguyên, nên việc bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu có ý nghĩa quan trọng đối với các ngành điện tử, ô-tô, năng lượng và quốc phòng của nước này.

Trong khi đó, Đức cũng cần nguồn nguyên liệu ổn định để duy trì vị thế trong các ngành chế tạo máy, ô-tô, hóa chất và công nghệ năng lượng. Hợp tác giữa hai nước mở ra khả năng đa dạng hóa nguồn cung, giúp giảm rủi ro thiếu hụt nguyên liệu cho các ngành mũi nhọn. Khoáng sản thiết yếu, đặc biệt là đất hiếm, là một trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược trực tiếp nhất đối với Nhật Bản và Đức. Hai chính phủ nhất trí củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu cho thấy nhận thức chung rằng, bảo đảm nguyên liệu đầu vào là một vấn đề gắn chặt với an ninh kinh tế.

Trong lĩnh vực công nghệ, Nhật Bản và Đức nhất trí thiết lập Đối thoại cấp cao về AI, thúc đẩy hợp tác công-tư trong các lĩnh vực như nhiệt hạch và hydro. Sự kết hợp giữa thế mạnh robot, tự động hóa của Nhật Bản với năng lực chế tạo và kỹ thuật chính xác của Đức có thể mở ra cơ hội nâng cao năng suất, phát triển công nghệ công nghiệp và tăng sức cạnh tranh. Thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng và tìm kiếm cơ hội tăng cường phối hợp giữa lực lượng hai bên cũng được Nhật Bản và Đức đặc biệt quan tâm.

Tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng Nhật Bản-Đức được xem là một hướng đi nhằm phát triển năng lực công nghệ và sản xuất của hai nước, giúp Nhật Bản mở rộng mạng lưới đối tác công nghệ và Đức có thêm cơ hội kết nối với hệ sinh thái công nghiệp tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Cuộc hội đàm cấp cao Nhật Bản-Đức diễn ra trong khuôn khổ chuyến công du châu Á của Thủ tướng Merz với các điểm dừng chân tại Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc. Thông điệp xuyên suốt chuyến thăm châu Á mà Thủ tướng Đức đưa ra là tăng cường phối hợp thương mại, công nghệ và an ninh giữa các nền kinh tế hai châu lục.

Nhật Bản và Đức thúc đẩy quan hệ song phương không chỉ giúp hai nền kinh tế bảo vệ lợi ích chiến lược mà còn tăng cường kết nối châu Á và châu Âu, mở rộng liên kết kinh tế và công nghệ xuyên lục địa. Khi an ninh kinh tế ngày càng gắn với an ninh quốc gia, các lĩnh vực như khoáng sản thiết yếu, bán dẫn, AI, năng lượng và công nghiệp quốc phòng trở thành những cầu nối hợp tác quan trọng giữa hai quốc gia, hai khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.