“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)
Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

Khi xung đột tại Trung Đông không ngừng leo thang, các quốc gia châu Âu càng quyết tâm dựng lên những “con đê” vững chắc trước cơn bão di cư chực chờ đổ bộ-cơn bão mang theo nguy cơ với an ninh và hệ thống phúc lợi xã hội.

Một sự chuyển biến trong tư duy quản trị của các nhà lãnh đạo châu Âu về vấn đề di cư đang được bộc lộ. Trong 3 tháng đầu năm 2026, hàng loạt quyết sách được đưa ra ở tầm quốc gia và khu vực theo hướng xử lý mạnh tay hơn với người di cư bất hợp pháp. Di cư không chỉ còn là câu chuyện nhân đạo mà ngày càng được nhìn nhận như khía cạnh quan trọng trong tổng thể chính sách bảo đảm an ninh quốc gia, ổn định xã hội.

Cụ thể, tháng 2/2026, chính phủ cánh hữu Italia đề xuất siết chặt các quy định về di cư, trao quyền cho các bộ trưởng cấm nhập cảnh bằng đường biển trong những trường hợp đặc biệt.

Tại Đức, Quốc hội thông qua kế hoạch cải cách Hệ thống tị nạn chung châu Âu (GEAS) ở trong nước, với mục tiêu tăng cường kiểm soát và quản lý hiệu quả tình trạng di cư trái phép. Còn ở tầm khu vực, Nghị viện châu Âu (EP) thông qua một danh sách mới các quốc gia an toàn để hồi hương người di cư trái phép, cùng các trung tâm tiếp nhận người di cư ở các nước thứ ba.

Sau 10 năm kể từ cuộc khủng hoảng di cư tồi tệ hồi năm 2015-2016, ám ảnh quá khứ tồi tệ đang trỗi dậy và đe dọa Lục địa già. Truyền thông Đức đưa tin, nếu chiến sự ở Trung Đông kéo dài, một cuộc khủng hoảng nhân đạo có thể đe dọa Iran và các nước láng giềng, kéo theo các dòng người di cư tương tự hồi năm 2015.

Những năm gần đây, người Iran thường xuyên nằm trong nhóm nộp đơn xin tị nạn cao tại châu Âu. Vòng xoáy xung đột tại Trung Đông đang phơi bày tình trạng dễ bị tổn thương của châu Âu trước những áp lực đan xen đến từ khủng hoảng năng lượng, biến động kinh tế, một loạt thách thức an ninh như khả năng trả đũa quân sự, làn sóng di cư, hiểm họa khủng bố…

Châu Âu đang đứng trước một nghịch lý là cần lao động nhập cư để lấp lỗ hổng nhân lực khi dân số già hóa nhanh chóng và tỷ lệ sinh thấp, nhưng tâm lý bài nhập cư vẫn luôn âm ỉ trong lòng các nước ở khu vực, chỉ cần một vụ bạo lực cũng đủ để thổi bùng lên ngọn lửa phản đối.

Thực tế cho thấy, các đảng cực hữu với tư tưởng chống nhập cư ngày càng trỗi dậy mạnh mẽ. Mới đây, Ủy ban châu Âu (EC) chính thức công bố chương trình nghị sự mới về chống khủng bố mang tên ProtectEU. Bước đi này có ý nghĩa quan trọng khi chiến sự ở Trung Đông lan rộng và châu Âu là một mục tiêu tấn công của các nhóm khủng bố, cực đoan-vốn ngày càng tinh vi trong cách thức hoạt động.

Tháng 6/2026, Hiệp ước mới về di cư và tị nạn của Liên minh châu Âu (EU) sẽ có hiệu lực. Dù được coi là bước tiến lịch sử của khối trong ứng phó vấn đề di cư, Hiệp ước này vẫn vấp phải không ít tranh cãi. Các tổ chức nhân quyền cho rằng, việc đẩy nhanh sàng lọc, trục xuất, hồi hương sẽ làm suy giảm quyền tiếp cận tị nạn của những người đang chạy trốn chiến tranh, đói nghèo và có quyền được bảo vệ theo luật pháp quốc tế. Yếu tố địa lý cũng là một vấn đề. Những “cửa ngõ” quen thuộc với dòng người di cư trái phép như Hy Lạp, Tây Ban Nha, Italia chắc chắn sẽ phải chịu áp lực lớn trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và hồi hương người bị từ chối tị nạn.

Di cư bất hợp pháp là vấn đề cố hữu, đặt châu Âu trong thế giằng co giữa một bên là nghĩa vụ nhân đạo quốc tế với một bên là trách nhiệm bảo đảm an ninh, ổn định, an sinh xã hội.

Dẫu vậy, trước nguy cơ hiện hữu của làn sóng di cư ồ ạt đến từ vùng chiến sự Trung Đông, áp lực chính trị trong nước ngày một gia tăng, cùng bài học kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng di cư lịch sử năm 2015, các chính phủ châu Âu buộc phải chủ động xây dựng “đê chắn sóng” bảo vệ quốc gia và khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Thách thức và cơ hội để bảo đảm nguồn nhiên liệu ở châu Âu

Các Bộ trưởng Năng lượng Liên minh châu Âu (EU) vừa nhóm họp nhằm tìm lời giải cho bài toán bảo đảm nguồn cung nhiên liệu khi mùa đông lạnh giá tới gần. Để vượt qua thách thức do biến động trên thị trường khí đốt toàn cầu gây ra, EU đang nỗ lực xây dựng “lá chắn” năng lượng bền vững phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.

Các nước đang phát triển khẳng định vị thế trên trường quốc tế

Các nước đang phát triển khẳng định vị thế trên trường quốc tế

Tiếng nói từ nhóm các nước đang phát triển nhận được sự chú ý ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế, cho thấy nỗ lực tham gia sâu rộng vào giải quyết thách thức chung toàn cầu. Tuy nhiên, để khẳng định vị thế, không chỉ cần quyết tâm của các nước, mà còn ở sự đổi mới của các thể chế đa phương nhằm đáp ứng yêu cầu của thời đại mới.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc họp báo chung ở Tokyo, Nhật Bản ngày 28/10/2026. (Ảnh: Kyodo/TTXVN phát)

Nhật Bản và Đức tăng cường tự chủ chiến lược

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi đã đạt được nhất trí về một loạt vấn đề chiến lược đối với hai nền kinh tế. Việc mở rộng hợp tác về khoáng sản thiết yếu, công nghệ tiên tiến và công nghiệp quốc phòng phản ánh nỗ lực của hai cường quốc công nghiệp nhằm tăng cường tự chủ chiến lược...

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.