Tạo nền móng cho quốc gia số

Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Văn kiện quan trọng này chính là “kim chỉ nam”, là “lời hiệu triệu mạnh mẽ” trong toàn Đảng, toàn dân để đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Người dân tìm hiểu dự án “Phần mềm Basal Pay” tại Tuần lễ Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng 2025.
Người dân tìm hiểu dự án “Phần mềm Basal Pay” tại Tuần lễ Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng 2025.

Sau một năm triển khai nghị quyết, lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả bước đầu quan trọng. Trên tinh thần của nghị quyết, Quốc hội và Chính phủ đã vào cuộc đồng bộ, khẩn trương và quyết liệt. Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức triển khai. Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 27 dự luật liên quan, cùng nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn triển khai.

Song song với hoàn thiện thể chế, bộ máy chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến địa phương được thiết lập đầy đủ, thống nhất. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm. Con số 1.298 nhiệm vụ mà Chính phủ giao cho các bộ, ngành và địa phương cho thấy quy mô, phạm vi và mức độ chỉ đạo bao trùm trên nhiều lĩnh vực, nhiều cấp độ.

Chuyển đổi số tại Việt Nam đã thật sự tăng tốc với nhiều kết quả rõ nét trên bình diện thế giới như: Chỉ số hạ tầng viễn thông xếp hạng 67, tốc độ internet xếp hạng 18, Chính phủ điện tử xếp hạng 71, an toàn thông tin xếp hạng 17. Kinh tế số tăng trưởng 8,6%, doanh thu ngành công nghiệp ICT tăng 26%. Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2025 đạt 0,766, xếp thứ 93/193 quốc gia.

Chuyển đổi số tại Việt Nam đã thật sự tăng tốc với nhiều kết quả rõ nét trên bình diện thế giới như: Chỉ số hạ tầng viễn thông xếp hạng 67, tốc độ internet xếp hạng 18, Chính phủ điện tử xếp hạng 71, an toàn thông tin xếp hạng 17. Kinh tế số tăng trưởng 8,6%, doanh thu ngành công nghiệp ICT tăng 26%. Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2025 đạt 0,766, xếp thứ 93/193 quốc gia.

Vị thế đổi mới sáng tạo của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, xếp hạng 44/139 quốc gia, dẫn đầu nhóm thu nhập trung bình thấp. Cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có hai kỳ lân công nghệ. Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đã thật sự lan tỏa mạnh mẽ tới các bộ, ngành và địa phương.

Bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn có những bất cập, hạn chế như độ lệch thể chế trong giai đoạn chuyển tiếp, tiến độ và chất lượng triển khai chưa đồng đều, tính chủ động ở một số nơi chưa cao, thủ tục hành chính và mức độ liên thông dữ liệu còn hạn chế... Từ thực tiễn đó, nhiều bài học kinh nghiệm được rút ra, trong đó nhấn mạnh vai trò then chốt của sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, quyết liệt của Đảng, Nhà nước; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; triển khai đồng bộ từ thể chế đến hạ tầng, dữ liệu và con người; gắn trách nhiệm người đứng đầu và bảo đảm “6 rõ - rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” trong tổ chức thực hiện.

Một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành công của nghị quyết chính là việc lan tỏa khát vọng phát triển, biến khát vọng thành nhận thức và hành động của mỗi cá nhân, tổ chức. Khát vọng quốc gia số không chỉ dừng lại ở khu vực công mà phải thấm sâu vào khu vực tư nhân, xây dựng ý thức trách nhiệm dân tộc trong mỗi doanh nghiệp.

Nghị quyết số 57 đã khơi thông dòng chảy trí tuệ, niềm tin số đã được tạo lập, một quốc gia số đã thành hình hài, nhưng để Việt Nam bứt phá, cần tiếp tục kiên định mục tiêu chiến lược, hiệp lực mạnh mẽ, hành động quyết tâm hơn nữa. Khi khát vọng bứt phá trở thành động lực chung, khi mỗi người dân thật sự cảm nhận được giá trị của chuyển đổi số trong từng nhịp sống hằng ngày, Việt Nam chắc chắn sẽ làm nên kỳ tích mới.

Có thể bạn quan tâm

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) cho giao hàng hay cứu hộ, việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khởi động Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp” cho thấy một bước đi mang tính chiến lược: Biến tầng không lưu thấp thành một lớp hạ tầng kinh tế kỹ thuật mới.

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà để phục vụ sản xuất, góp phần giảm chi phí tiền điện. (Ảnh: LÊ CHI)

Bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Nhu cầu năng lượng ngày càng lớn đang đặt ra yêu cầu không chỉ bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải sử dụng hiệu quả từng đơn vị năng lượng. Trong bối cảnh đó, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra cách tiếp cận mới: Đo lường chính xác mức tiêu thụ, nhận diện điểm lãng phí, tối ưu vận hành.

Hình ảnh hạt tiêu xanh, hạt tiêu đen, hạt tiêu trắng Tiên Phước. (Ảnh minh họa: Cục Sở hữu trí tuệ)

Những gốc tiêu 40 năm tuổi và “tấm căn cước” của vị cay xứ Tiên

Trên vùng đất gò đồi nhiều sỏi đá, những dây tiêu bản địa vẫn bám vào thân cây sống, len rễ sâu vào lòng đất và cho ra loại hạt nhỏ nhưng thơm, cay nồng. Chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” được bảo hộ mở ra cơ hội để sản vật lâu đời này vượt khỏi những phiên chợ địa phương, tiến đến thị trường rộng lớn hơn.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Người Viettel ở Natcom không rời đi khi thị trường khó khăn nhất. Ảnh: Viettel Global.

15 năm Viettel tại Haiti: Hành trình vượt qua nghịch cảnh để phát triển

Giữa một thị trường liên tục đối mặt với thiên tai, bất ổn và thiếu thốn, Natcom không chỉ vươn lên dẫn đầu viễn thông mà còn đang đưa kết nối trở thành nền tảng cho tài chính số và đời sống. Đó là câu chuyện về những “đóa hoa nở trong đá” - không sinh ra từ phép màu, mà từ sự bền bỉ ở lại và lớn lên trong nghịch cảnh.

Các sản phẩm chè Tủa Chùa ngày càng được chuẩn hóa bao bì, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng tầm giá trị. (Ảnh: Mỹ Linh)

Để sáng chế y dược không dừng lại trong phòng thí nghiệm

Nhiều kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực y dược có tiềm năng ứng dụng nhưng để đi từ phòng thí nghiệm đến thị trường, các nhà khoa học còn phải vượt qua khoảng cách lớn về bảo hộ, định giá, đàm phán và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

Pháp và Việt Nam có tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Tăng cường kết nối khoa học-công nghệ Việt Nam-Pháp

Mối quan hệ Việt Nam-Pháp có bề dày lịch sử hơn 50 năm, đã vượt qua những thách thức của khoảng cách địa lý và biến động tình hình khu vực, thế giới, ngày càng phát triển mạnh mẽ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.