Tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành lúa gạo Việt

Theo thống kê của Cục Hải quan, năm 2025 xuất khẩu gạo cả nước đạt hơn 8 triệu tấn, kim ngạch khoảng 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về khối lượng và giảm 27,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân là do nhu cầu và giá gạo thế giới đều giảm sâu trong khi cạnh tranh gia tăng từ các quốc gia xuất khẩu.

Việt Nam hiện đã trở thành nước xuất khẩu gạo thứ 2 thế giới. (Ảnh: CÔNG HÂN)
Việt Nam hiện đã trở thành nước xuất khẩu gạo thứ 2 thế giới. (Ảnh: CÔNG HÂN)

Ông Nguyễn Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Phước Thành II (tỉnh Tây Ninh) cho biết: Năm 2025, các thị trường truyền thống trọng điểm như Philippines, Indonesia đều giảm lượng gạo nhập khẩu, hướng tới tự chủ lương thực. Nhiều thời điểm giá gạo xuất khẩu của Việt Nam giảm sâu, còn dưới 400 USD/tấn. Cuối tháng 12/2025, giá gạo 5% tấm ghi nhận mức thấp với 363 USD/tấn. Dự báo quý I/2026, giá gạo xuất khẩu chưa khởi sắc rõ rệt khi nguồn cung có xu hướng tăng.

Thông tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho thấy Indonesia chính thức đạt mục tiêu tự chủ lúa gạo từ ngày 31/12/2025. Đây được coi là cột mốc quan trọng trong chiến lược an ninh lương thực của quốc gia này.

Theo cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS), sản lượng lúa trong giai đoạn tháng 12/2025 đến tháng 2/2026 dự kiến tăng 32,6% so với cùng kỳ, đạt 10,81 triệu tấn.

Trong khi đó, Philippines sau lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo từ tháng 9/2025 và hạn chế nhập khẩu năm 2026, đang triển khai thử nghiệm các giống lúa mới trên phạm vi toàn quốc, đồng thời mở rộng Quỹ tăng cường cạnh tranh ngành lúa gạo lên khoảng 511 triệu USD đến năm 2031 để hỗ trợ giống, cơ giới hóa và phân bón nhằm nâng cao sản lượng lúa.

Mặc dù nhu cầu gạo từ các thị trường nhập khẩu chính giảm nhưng các quốc gia xuất khẩu gạo lớn như Ấn Độ, Thái Lan vẫn gia tăng nguồn cung và tiếp tục có các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu khiến gạo Việt Nam chịu sự cạnh tranh gay gắt.

Ngay cả Campuchia cũng có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ: năm 2025 xuất khẩu khoảng 940.000 tấn gạo xay xát, tăng 44% so với năm 2024.

Trước áp lực chuyển đổi mạnh mẽ của thị trường, năm 2026 ngành lúa gạo Việt Nam cần điều chỉnh linh hoạt cả về sản xuất và xuất khẩu. Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam Lê Thanh Tùng cho rằng: Việt Nam đang có nhiều tiềm năng để nhân rộng mô hình trồng lúa giảm phát thải, là cơ sở để tạo ra nguồn gạo chất lượng cao, không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn phù hợp các tiêu chí về môi trường đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm.

Đây là phân khúc ít “đụng hàng” với nhiều quốc gia sản xuất lúa gạo lớn hiện nay, mang lại lợi thế cạnh tranh rõ nét cho gạo Việt. Mặt khác, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo nhận định, khi các thị trường truyền thống trở thành “cánh cửa hẹp” thì khu vực Trung Đông sẽ là hướng khai thác mới.

Tuy nhiên, Trung Đông đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chứng nhận Halal đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu, buộc doanh nghiệp phải chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, chế biến và kiểm soát chuỗi cung ứng nếu muốn tăng kim ngạch xuất khẩu gạo.

Thương mại gạo toàn cầu tiếp tục biến động, các hiệp định thương mại tự do (FTA) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian xuất khẩu. Thí dụ như thị trường Liên minh châu Âu (EU) còn rất nhiều dư địa cho gạo Việt Nam.

Tuy nhiên, mức độ tận dụng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) hiện vẫn hạn chế, chủ yếu do số lượng doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ quy định về xuất xứ hàng hóa chưa nhiều.

Hay như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực từ cuối năm 2024 cũng đang được kỳ vọng gia tăng lợi thế xuất khẩu cho Việt Nam.

Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Israel Lê Thái Hòa cho biết: Mỗi năm nước này nhập khẩu gạo với trị giá khoảng 200 triệu USD, trong đó nhập khẩu từ Việt Nam mới chỉ đạt 2,2 triệu USD. “Các sản phẩm gạo thơm, hạt dài, 5% tấm, nhất là gạo jasmine và japonica đóng gói 1kg, 5kg được người tiêu dùng Israel ưa chuộng.

Thời gian tới, Thương vụ sẽ tăng cường thông tin về nhu cầu mặt hàng, phổ biến các quy định nhập khẩu của thị trường sở tại để các doanh nghiệp nắm bắt nhanh chóng. Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam nên lập kế hoạch sang khảo sát trực tiếp thị trường để thuận lợi hơn trong quảng bá sản phẩm gạo và ký hợp đồng xuất khẩu”, ông Hòa nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 4/5: Giá vàng trong nước tăng trở lại trong khi giá thế giới giảm

Giá vàng thế giới hôm nay (4/5) tiếp tục giảm xuống giao dịch dưới mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh kim loại quý này đang chịu áp lực từ lạm phát, môi trường lãi suất cao và căng thẳng địa chính trị. Trong nước, giá vàng đồng loạt tăng ngược chiều thế giới; giá vàng SJC bán ra ở mức 166,6 triệu đồng/lượng.

Những năm qua, người dân trồng dứa ở Nghệ An phấn khởi khi dứa được mùa được giá.

Nghệ An nâng cao giá trị sản phẩm dứa

Tận dụng lợi thế đất đai, khí hậu và kinh nghiệm canh tác, tỉnh Nghệ An đang đẩy mạnh phát triển cây dứa theo hướng hàng hóa quy mô lớn, gắn với công nghiệp chế biến sâu và liên kết tiêu thụ.

Kỳ nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5, tổng sản lượng vận chuyển của toàn thị trường hàng không đạt 1,68 triệu khách và 27,45 nghìn tấn hàng hóa.

Tổng sản lượng thị trường ngành hàng không đạt 1,68 triệu khách dịp nghỉ lễ

Ngày 3/5, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, kỳ nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5 (từ ngày 25 đến 27/4 và 30/4 đến 3/5), tổng sản lượng vận chuyển của toàn thị trường hàng không đạt 1,68 triệu khách và 27,45 nghìn tấn hàng hóa, tương ứng tăng 2,2% về sản lượng hành khách và tăng 7,2% về hàng hóa so với cùng kỳ năm trước.

Tình hình đăng ký doanh nghiệp bốn tháng đầu năm 2026 so cùng kỳ năm 2025. (Nguồn: Cục Thống kê)

Bốn tháng đầu năm 2026, cả nước có 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cung cấp, bốn tháng đầu năm 2026, cả nước có 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong bốn tháng năm 2026 lên hơn 119,4 nghìn doanh nghiệp, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng tư tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: minh họa)

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84%

Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84% so với tháng trước chủ yếu do giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Chế biến cá xuất khẩu. (Ảnh: nhandan.vn)

Bốn tháng đầu năm, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỷ USD

Trong tháng tư, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu.

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.