Theo đó, chính quyền phải chủ động tìm đến doanh nghiệp, biến chính sách thành những quy trình dễ tiếp cận, tạo không gian thử nghiệm, mở đường cho sản phẩm công nghệ vào thị trường và lấy kết quả tháo gỡ khó khăn làm thước đo trách nhiệm.
Điểm nghẽn khi đưa công nghệ vào thực tiễn
Từ những kiến nghị của doanh nghiệp tại “Hội nghị xử lý điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số” được tổ chức ngày 30/9 cho thấy một thực tế: nhiều điểm nghẽn của đổi mới sáng tạo không nằm ở ý tưởng hay năng lực nghiên cứu, mà xuất hiện khi doanh nghiệp đưa công nghệ vào thực tiễn. Đó là doanh nghiệp khó tiếp cận vốn khi tài sản chủ yếu là tri thức; khó đưa sản phẩm mới ra thị trường vì thiếu khách hàng đầu tiên; thiếu môi trường, dữ liệu và quy trình để thử nghiệm công nghệ; khó định giá tài sản trí tuệ; vướng thủ tục và cơ chế công nhận; thiếu nhân lực chất lượng cao.
Từ những vấn đề đó, đồng chí Trương Việt Dũng đặt câu hỏi về chính khâu thực thi chính sách. Theo lãnh đạo thành phố, hệ thống chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hiện đã tương đối đầy đủ nhưng doanh nghiệp vẫn “kêu khó”, cho thấy khoảng cách đáng lưu ý giữa chính sách và thực tế. Điểm nghẽn lớn, theo đồng chí, nằm ở khâu thực thi và truyền thông chính sách. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc phải tự đọc những văn bản dài, nhiều nội dung và ngôn ngữ quản lý phức tạp để tìm xem mình được hỗ trợ gì, thủ tục ra sao có thể trở thành một rào cản không nhỏ.
Một trong những yêu cầu được đồng chí Trương Việt Dũng đặt ra là phải biến hệ thống chính sách thành những quy trình rõ ràng, dễ tiếp cận. Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ tái cấu trúc hệ thống chính sách ưu đãi thành sáu luồng thực thi theo vòng đời doanh nghiệp. Đó là luồng nhiệm vụ khoa học và công nghệ, nghiên cứu và phát triển; luồng hạ tầng và phòng thí nghiệm dùng chung; luồng thử nghiệm có kiểm soát; luồng thương mại hóa và bảo vệ tài sản trí tuệ; luồng tiếp cận vốn và Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ; luồng tăng tốc khởi nghiệp và quỹ đầu tư mạo hiểm.
Đồng chí Trương Việt Dũng yêu cầu không để tồn tại “vùng xám” trong giải quyết kiến nghị. Vấn đề thuộc thẩm quyền thành phố thì phải giải quyết; không thuộc thẩm quyền thì phải trả lời thẳng và hướng dẫn doanh nghiệp đến đúng nơi có trách nhiệm xử lý. Đó cũng là cách để giảm tình trạng doanh nghiệp phải đi qua nhiều tầng nấc mới tìm được cơ quan có thể trả lời vấn đề của mình.
Biến tri thức thành tài sản, biến tài sản thành nguồn lực
Một trong những câu chuyện được doanh nghiệp chia sẻ tại hội nghị là thị trường cho sản phẩm công nghệ mới. Đại diện doanh nghiệp, ông Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Ô-tô Hiệp Hòa cho biết, doanh nghiệp đã tự đầu tư nghiên cứu, sản xuất thành công xe thang cứu hộ chữa cháy 32m và 56m. Tuy nhiên, doanh nghiệp kiến nghị có cơ chế đặt hàng trước, trong đó doanh nghiệp tự chịu rủi ro và chi phí nghiên cứu, phát triển; khi sản phẩm hoàn thiện và đạt chuẩn, Nhà nước ưu tiên mua.
Bởi với doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, một khách hàng đầu tiên không đơn thuần là một hợp đồng. Đó còn là cơ hội để sản phẩm được kiểm chứng, hoàn thiện và tạo tiền đề tiếp cận thị trường rộng hơn. Cách tiếp cận này đồng thời cho thấy một thay đổi trong vai trò của chính quyền: không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu sản phẩm mà còn tìm cách tạo điều kiện để sản phẩm có thể đi đến bước cuối cùng là thương mại hóa.
Nếu không có môi trường thử nghiệm, nhiều công nghệ mới khó có thể bước ra khỏi phòng nghiên cứu. Đây cũng là một trong những nhóm vấn đề được doanh nghiệp phản ánh. Họ cần dữ liệu thực, hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm đạt chuẩn và một quy trình rõ ràng để thử nghiệm các công nghệ mới. Trước yêu cầu đó, đồng chí Trương Việt Dũng nhấn mạnh vai trò của cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đồng thời thể hiện quan điểm thành phố chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo và có cơ chế phù hợp đối với các dự án thử nghiệm.
Một điểm nghẽn khác được doanh nghiệp nêu khá rõ là vốn, ông Lưu Hải Minh Chủ tịch Công ty Cổ phần Công nghệ Mới Nhân Hải cho rằng định giá tài sản trí tuệ là vấn đề then chốt để doanh nghiệp có thể biến tri thức thành nguồn vốn vay ngân hàng. Với doanh nghiệp công nghệ, tài sản quan trọng có thể nằm ở sáng chế, công nghệ và các kết quả nghiên cứu. Nếu những tài sản này chưa được định giá và thừa nhận đầy đủ trong quan hệ tín dụng, doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn, dù có năng lực công nghệ.
Từ những vấn đề doanh nghiệp nêu, hướng xử lý của thành phố được đặt trong tổng thể chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn, phát triển quỹ khoa học và công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đồng chí Trương Việt Dũng cũng định hướng thay đổi cách giao nhiệm vụ khoa học và công nghệ: từ cơ chế cấp kinh phí nghiên cứu rồi nghiệm thu báo cáo sang cơ chế thành phố đặt hàng sản phẩm cuối cùng. Cách làm này đặt trọng tâm vào kết quả có thể ứng dụng, đồng thời giúp nhà khoa học dành nhiều thời gian hơn cho việc hoàn thiện sản phẩm thay vì dành nguồn lực cho các thủ tục hành chính.
Xuyên suốt những trao đổi tại hội nghị, thông điệp nổi bật từ lãnh đạo thành phố là không để đối thoại dừng ở việc “nghe và trả lời”. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trương Việt Dũng yêu cầu thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh trực tiếp để doanh nghiệp có thể gửi kiến nghị, khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách. Những phản ánh này phải được chuyển đến đúng người có thẩm quyền xử lý.
Theo đó, kết quả tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp được đặt thành một chỉ số đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ngành. Tinh thần này cũng được thể hiện qua yêu cầu về tiến độ xử lý những kiến nghị mới phát sinh tại hội nghị: chuyển đến cơ quan chủ trì trước ngày 7/10, có kết quả xử lý trước ngày 22/10 và những nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo các bộ, ngành trước ngày 31/10/2026.
![[Video] Vốn FDI vào Việt Nam tăng 76,4%, vốn thực hiện cao nhất 5 năm](https://cdn.nhandan.vn/images/AFGUXNWdXbQ2IMTKAyr7cnXtgds9B1pQsC_9omkdrH5atxEpXRM9cS93N1b9Bv-T/3.png.avif)
