Tạo động lực cho Đông Nam Bộ tăng trưởng

Trong bối cảnh mới, để phát triển nhanh và bền vững, đòi hỏi quan trọng phải lấy đổi mới sáng tạo, ứng dụng những tiến bộ khoa học-công nghệ làm cơ sở tạo dựng, thúc đẩy sự phát triển của từng địa phương và toàn vùng Đông Nam Bộ. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò nòng cốt, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, triển khai, ứng dụng hiệu quả khoa học-công nghệ để tạo sức lan tỏa cho toàn vùng.
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong suốt hơn 30 năm đổi mới, Đông Nam Bộ và Vùng kinh tế trọng điểm phía nam luôn khẳng định là vùng kinh tế trọng điểm tiên phong đi đầu trong phát triển và tăng trưởng kinh tế của cả nước. Trong quá trình phát triển, hoạt động khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo ở Đông Nam Bộ nói riêng và Vùng kinh tế trọng điểm phía nam nói chung luôn có sự chuyển biến tích cực, tạo ra nhiều sản phẩm khoa học-công nghệ có tính đột phá trên nhiều lĩnh vực như: y tế, chế biến, cơ khí chế tạo, năng lượng, quản lý đô thị thông minh, điện tử-tự động hóa, công nghệ nano, phát triển các khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao...

Hầu hết các địa phương trong vùng đều thành lập trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, Đông Nam Bộ triển khai mạnh chiến lược số hóa hoạt động kinh tế-xã hội, triển khai nhanh ứng dụng các loại hình công nghệ 4.0 trong quản lý hành chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Các địa phương trong vùng đều có chiến lược chuyển đổi số với các chương trình hành động cụ thể.

Chỉ riêng Thành phố Hồ Chí Minh, đầu tàu kinh tế của vùng Đông Nam Bộ và cả nước, tính đến nay có gần 40 cơ sở ươm tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, khoảng 15 không gian làm việc chung, hơn 100 trường đại học và cao đẳng có hoạt động đổi mới sáng tạo, nhất là có khoảng 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã và đang thực hiện Đề án "Hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố giai đoạn 2021-2025" và là thành phố đi đầu trong cả nước có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hiệu quả.

Trong khi đó, tỉnh Bình Dương xây dựng vùng đổi mới sáng tạo có sự tham gia của các chuyên gia nước ngoài: Singapore, Hà Lan. Từ kết quả hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và triển khai thành phố thông minh, Bình Dương thu hút ngày càng nhiều các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu trong khoa học-công nghệ, các viện, trường đại học trong nước và ngoài nước cùng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, triển khai nhanh ứng dụng khoa học-công nghệ. Trong đó các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước cũng có các phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sôi động, ngày càng đi vào thực chất.

Mới đây, theo công bố của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) về Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2023 (Global Innovation Index 2023 - GII 2023), Việt Nam được xếp hạng 46/132 quốc gia, nền kinh tế, tăng hai bậc so với năm 2022. Như vậy, từ năm 2016 đến nay, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam liên tục được cải thiện, tăng từ vị trí 59 vào năm 2016 lên vị trí 46 năm 2023.

Việt Nam cũng được xem là một trong những nước ở Đông Nam Á có hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tốt, là nước thuộc nhóm quốc gia đạt được những tiến bộ lớn nhất trong thập niên qua về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu. Thành tựu về đổi mới sáng tạo ở Việt Nam có sự đóng góp không nhỏ của các địa phương vùng Đông Nam Bộ, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh mang tính dẫn đầu.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng cần thẳng thắn nhìn nhận, vùng Đông Nam Bộ, kể cả Thành phố Hồ Chí Minh, sự phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo còn nhiều hạn chế; khoa học-công nghệ chưa trở thành nền tảng, động lực then chốt cho phát triển kinh tế-xã hội. Để phát triển bền vững với tốc độ cao thì cần phải thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, đổi mới công nghệ và ứng dụng công nghệ.

Các địa phương trong vùng cần tập trung rà soát, tháo gỡ các khó khăn, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo; xây dựng cơ chế chung thúc đẩy phát triển nguồn cung và cầu của thị trường khoa học-công nghệ, nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ và đổi mới công nghệ của doanh nghiệp; ban hành các cơ chế hỗ trợ giúp tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và kết nối cung cầu giữa bên mua và bên bán các sản phẩm khoa học-công nghệ đã được thương mại hóa. Đồng thời, các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ cần nâng cấp các vườn ươm công nghệ, nâng cao chất lượng hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo… để hỗ trợ tạo ra các "Kỳ lân" về công nghệ trong vùng.

Có thể bạn quan tâm

Một góc khu công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh CTV)

Tăng hiệu quả thu hút vốn FDI

Với nhiều lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, nguồn nhân lực, cũng như môi trường đầu tư, vùng Đông Nam Bộ luôn giữ vai trò đầu tàu cả nước trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, hiệu quả thu hút vốn FDI, nhất là các dòng vốn thế hệ mới vẫn chưa được như kỳ vọng và cần có giải pháp để tạo đột phá.

Công nhân thi công trên công trường được trang bị bảo hộ an toàn lao động đúng quy chuẩn.

Xây dựng môi trường làm việc an toàn

Với nhịp độ phát triển của siêu đô thị hơn 14 triệu dân như Thành phố Hồ Chí Minh, an toàn lao động là vấn đề cần được quan tâm nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho người lao động; đồng thời hình thành nếp văn hóa an toàn lao động cho cả cộng đồng.

Bên trong nhà máy sản xuất bao bì tại Thành phố Hồ Chí Minh do doanh nghiệp Singapore đầu tư (Ảnh TÙNG ANH)

Nâng chất dòng vốn FDI

Bốn tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Thành phố Hồ Chí Minh đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 227,1% so với cùng kỳ. Trong đó, có 539 dự án đầu tư nước ngoài được cấp mới với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt hơn 791,8 triệu USD; 58 lượt dự án được cấp phép điều chỉnh tăng vốn 259,3 triệu USD...

Thành phố Hồ Chí Minh vươn mình từ những công trình chiến lược

Thành phố Hồ Chí Minh vừa khởi công nhiều công trình trọng điểm nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước 30/4 và hướng tới dấu mốc 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là sự kiện đầu tư xây dựng, mà còn là tín hiệu về một bước chuyển phát triển mới của thành phố.

Bữa ăn công nhân tại một doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngăn chặn thực phẩm bẩn từ sớm, từ xa

Từ đầu tháng 4 đến nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra các vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm, từ nghi ngộ độc trong trường học đến phát hiện vận chuyển, giết mổ thực phẩm trái phép.

Người tiêu dùng mua thịt heo VISSAN đạt chứng nhận “Tick xanh trách nhiệm” tại một siêu thị SATRA (Ảnh CTV)

Thí điểm đưa thịt heo lên sàn giao dịch

Theo đánh giá của Sở Công thương, Thành phố Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ thịt heo (lợn) lớn nhất cả nước, với sản lượng khoảng từ 13.000-14.000 con/ngày, tương đương giá trị hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm.

Livestream bán hàng qua thương mại điện tử tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Chống hàng lậu, hàng giả trên thương mại điện tử

Hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng ngày càng diễn biến phức tạp trên môi trường thương mại điện tử, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng niềm tin và sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các lực lượng chức năng.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh chúc Tết, tặng quà các gia đình công nhân trước khi họ về quê trên chuyến tàu Công đoàn.

Tấm vé nghĩa tình!

Trong mạch nguồn văn hóa dân tộc, Tết Nguyên đán là dịp thiêng liêng để mỗi người Việt Nam trở về đoàn tụ bên gia đình. Thế nhưng, với hàng triệu công nhân, người lao động đang mưu sinh nơi đô thị, hành trình trở về ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhất là khi chi phí đi lại tăng cao, đời sống còn nhiều khó khăn.

Quản lý giao thông bằng công nghệ mang lại nhiều hiệu quả cho thành phố.

Thay đổi tư duy quản trị giao thông đô thị

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đông dân nhất cả nước. Với khoảng 14 triệu dân, hơn 12,7 triệu phương tiện cá nhân, thành phố tiếp tục đối mặt với thách thức trong quản lý, điều hành giao thông.

Khách du lịch nước ngoài tham quan khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực

Các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan đang hoàn chỉnh những thủ tục cuối cùng để trình Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt Đề án “Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”.

Một hộ dân thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được bố trí tái định cư tại chung cư Khang Gia, phường An Hội Tây (Ảnh THẾ ANH).

Cần chủ động quỹ nhà ở tái định cư

Từ nay đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh cần giải tỏa, di dời khoảng 39.600 căn nhà trên và ven kênh rạch; chưa kể hàng chục nghìn hộ dân đang sinh sống trong 474 chung cư cũ, xuống cấp cần ưu tiên giải tỏa, di dời... Thực tế này cho thấy nhu cầu về quỹ nhà tái định cư là rất lớn.

Một góc Khu Công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh chụp từ trên cao.

Nâng sức cạnh tranh cho vùng Đông Nam Bộ

Vùng Đông Nam Bộ sau hợp nhất gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh là khu vực kinh tế năng động nhất cả nước, giữ vai trò đầu tàu trong công nghiệp, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Xe buýt chạy bằng khí CNG.

Chủ động nguồn nhiên liệu hoạt động vận tải công cộng

Việc phát triển xe buýt sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) thời gian qua là một bước đi phù hợp yêu cầu giảm phát thải. Tuy nhiên, do chưa chủ động nguồn nhiên liệu cho nên tổ chức vận hành hệ thống xe buýt công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh còn một số hạn chế nhất định.

Phường Xuân Hòa ra mắt sản phẩm “Xuân Hòa-Dáng xưa trong phố mới”. (Ảnh LONG TRÌ)

Sản phẩm đặc trưng cho du lịch địa phương

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng ở từng địa phương nhằm phát huy tiềm năng du lịch hiện có. Mỗi sản phẩm du lịch độc đáo sẽ là cơ sở để thành phố phát triển du lịch theo hướng đa trung tâm và bền vững.

Hiện trường vụ cháy cơ sở kinh doanh trên đường Trần Hưng Đạo làm bốn người chết.

Nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư

Thời gian gần đây, nhiều vụ cháy tại khu dân cư đều có điểm chung là xảy ra ở dạng nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà thiết kế dạng ống không có lối thoát hiểm thứ hai. Hàng triệu người đang sống trong những ngôi nhà “tiện nghi nhưng thiếu an toàn”, cho nên cần phải có các giải pháp căn cơ để phòng ngừa.

Dịch vụ sạc xe máy điện nở rộ ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Cần khung pháp lý thực hiện giảm phát thải carbon

Nhằm triển khai Chỉ thị số 20/ CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh;