Sự bất ổn trước chính sách thuế quan

Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang khiến không chỉ các nước bạn hàng mà cả các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ bất an.

Ngày 12/3 (giờ địa phương), Mỹ bắt đầu áp thuế 25% với toàn bộ nhôm và thép nhập khẩu vào nước này. Chính phủ Mỹ cho biết, mức thuế này được khôi phục nhằm tăng cường bảo hộ các nhà sản xuất thép và nhôm trong nước.

Trước đó, ngày 4/3, Tổng thống Trump áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Canada và Mexico. Ông cũng đã tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và đe dọa tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tổng thống Trump cho rằng chính sách thuế quan của ông sẽ bảo vệ việc làm của người dân Mỹ.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp Mỹ cảnh báo sự bất ổn do các mối đe dọa áp thuế và chính sách thương mại thay đổi của Tổng thống Trump đang bắt đầu tác động tiêu cực đến nhiều ngành công nghiệp và khiến người tiêu dùng Mỹ cắt giảm chi tiêu từ hàng hóa thiết yếu đến du lịch. Chi tiêu tiêu dùng đóng góp tới 70% giá trị nền kinh tế Mỹ.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Trong nhiệm kỳ đầu của mình, Tổng thống Trump từng áp thuế 25% với mặt hàng nhôm thép nhập khẩu. Nghiên cứu của Ủy ban Thương mại quốc tế (ITC) cho thấy thuế nhôm thép làm tăng giá nhập khẩu, kích thích các nhà tiêu thụ nhôm thép Mỹ sử dụng sản phẩm nội địa nhiều hơn. Nhu cầu tăng đẩy giá kim loại tăng, giúp các nhà chế tạo sắt thép Mỹ mở rộng sản xuất, mang lại mức tăng 2,25 tỷ USD giá trị sản lượng vào năm 2021.

Nhưng giá thành nhôm thép tăng khiến chi phí sản xuất cho các ngành công nghiệp sử dụng nhiều nhôm thép bị đội giá, dẫn tới sụt giảm tổng cộng 3,48 tỷ USD giá trị sản lượng, nhiều hơn mức tăng giá trị mà ngành công nghiệp sắt thép Mỹ thu được. Lần này, Tổng thống Trump tăng thuế quan đúng lúc lạm phát tăng trở lại, lên mức 3% trong tháng 1/2025, cao nhất kể từ tháng 6/2024.

Mặc dù Tổng thống Trump cho rằng các chính sách của ông chỉ tác động trong ngắn hạn, nhưng cuối tuần trước, những lo ngại về hậu quả kinh tế đã gia tăng sau khi ông từ chối dự đoán liệu các chính sách kinh tế đó có gây suy thoái hay không.

Ngày 11/3, chỉ số chứng khoán tổng hợp của các doanh nghiệp bán lẻ Mỹ S&P 500 mất 5.000 tỷ USD so với mức đỉnh đạt được vào tháng trước, thời điểm Phố Wall hoan nghênh phần lớn chương trình nghị sự của ông Trump. Chỉ số này đã giảm 13% trong năm 2025, xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 12 tháng.

Từ đầu tháng đến nay, S&P 500 đã mất hơn 7%, còn chỉ số công nghiệp Dow Jones và chỉ số Nasdaq Composite của các công ty công nghệ Mỹ lần lượt sụt giảm 6,8% và 10,2%. Hãng hàng không Delta Air Lines của Mỹ cảnh báo lo ngại về kinh tế của người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ đã gây tổn hại du lịch trong nước khiến giá cổ phiếu các hãng hàng không giảm. Các nhà bán lẻ lớn Walmart và Target cũng đã hạ thấp kỳ vọng khi rủi ro lạm phát và nỗi lo suy thoái gia tăng.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 9/3, Tổng thống Trump cho rằng kinh tế Mỹ có thể gặp xáo động chút ít trong giai đoạn chuyển dịch và các nhà đầu tư cũng như người tiêu dùng Mỹ không nên chỉ quan tâm thị trường chứng khoán.

Chưa biết tác động dài hạn của chính sách thuế quan thế nào, nhưng Pimco, công ty Mỹ quản lý tổng tài sản đầu tư tới 2.000 tỷ USD, đã nâng mức dự báo khả năng kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái năm nay lên 35%, từ mức 15% đưa ra tháng 12/2024.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.