Sự bất ổn trước chính sách thuế quan

Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang khiến không chỉ các nước bạn hàng mà cả các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ bất an.

Ngày 12/3 (giờ địa phương), Mỹ bắt đầu áp thuế 25% với toàn bộ nhôm và thép nhập khẩu vào nước này. Chính phủ Mỹ cho biết, mức thuế này được khôi phục nhằm tăng cường bảo hộ các nhà sản xuất thép và nhôm trong nước.

Trước đó, ngày 4/3, Tổng thống Trump áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Canada và Mexico. Ông cũng đã tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và đe dọa tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tổng thống Trump cho rằng chính sách thuế quan của ông sẽ bảo vệ việc làm của người dân Mỹ.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp Mỹ cảnh báo sự bất ổn do các mối đe dọa áp thuế và chính sách thương mại thay đổi của Tổng thống Trump đang bắt đầu tác động tiêu cực đến nhiều ngành công nghiệp và khiến người tiêu dùng Mỹ cắt giảm chi tiêu từ hàng hóa thiết yếu đến du lịch. Chi tiêu tiêu dùng đóng góp tới 70% giá trị nền kinh tế Mỹ.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Trong nhiệm kỳ đầu của mình, Tổng thống Trump từng áp thuế 25% với mặt hàng nhôm thép nhập khẩu. Nghiên cứu của Ủy ban Thương mại quốc tế (ITC) cho thấy thuế nhôm thép làm tăng giá nhập khẩu, kích thích các nhà tiêu thụ nhôm thép Mỹ sử dụng sản phẩm nội địa nhiều hơn. Nhu cầu tăng đẩy giá kim loại tăng, giúp các nhà chế tạo sắt thép Mỹ mở rộng sản xuất, mang lại mức tăng 2,25 tỷ USD giá trị sản lượng vào năm 2021.

Nhưng giá thành nhôm thép tăng khiến chi phí sản xuất cho các ngành công nghiệp sử dụng nhiều nhôm thép bị đội giá, dẫn tới sụt giảm tổng cộng 3,48 tỷ USD giá trị sản lượng, nhiều hơn mức tăng giá trị mà ngành công nghiệp sắt thép Mỹ thu được. Lần này, Tổng thống Trump tăng thuế quan đúng lúc lạm phát tăng trở lại, lên mức 3% trong tháng 1/2025, cao nhất kể từ tháng 6/2024.

Mặc dù Tổng thống Trump cho rằng các chính sách của ông chỉ tác động trong ngắn hạn, nhưng cuối tuần trước, những lo ngại về hậu quả kinh tế đã gia tăng sau khi ông từ chối dự đoán liệu các chính sách kinh tế đó có gây suy thoái hay không.

Ngày 11/3, chỉ số chứng khoán tổng hợp của các doanh nghiệp bán lẻ Mỹ S&P 500 mất 5.000 tỷ USD so với mức đỉnh đạt được vào tháng trước, thời điểm Phố Wall hoan nghênh phần lớn chương trình nghị sự của ông Trump. Chỉ số này đã giảm 13% trong năm 2025, xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 12 tháng.

Từ đầu tháng đến nay, S&P 500 đã mất hơn 7%, còn chỉ số công nghiệp Dow Jones và chỉ số Nasdaq Composite của các công ty công nghệ Mỹ lần lượt sụt giảm 6,8% và 10,2%. Hãng hàng không Delta Air Lines của Mỹ cảnh báo lo ngại về kinh tế của người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ đã gây tổn hại du lịch trong nước khiến giá cổ phiếu các hãng hàng không giảm. Các nhà bán lẻ lớn Walmart và Target cũng đã hạ thấp kỳ vọng khi rủi ro lạm phát và nỗi lo suy thoái gia tăng.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 9/3, Tổng thống Trump cho rằng kinh tế Mỹ có thể gặp xáo động chút ít trong giai đoạn chuyển dịch và các nhà đầu tư cũng như người tiêu dùng Mỹ không nên chỉ quan tâm thị trường chứng khoán.

Chưa biết tác động dài hạn của chính sách thuế quan thế nào, nhưng Pimco, công ty Mỹ quản lý tổng tài sản đầu tư tới 2.000 tỷ USD, đã nâng mức dự báo khả năng kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái năm nay lên 35%, từ mức 15% đưa ra tháng 12/2024.

Có thể bạn quan tâm

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.