Sự bất ổn trước chính sách thuế quan

Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang khiến không chỉ các nước bạn hàng mà cả các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ bất an.

Ngày 12/3 (giờ địa phương), Mỹ bắt đầu áp thuế 25% với toàn bộ nhôm và thép nhập khẩu vào nước này. Chính phủ Mỹ cho biết, mức thuế này được khôi phục nhằm tăng cường bảo hộ các nhà sản xuất thép và nhôm trong nước.

Trước đó, ngày 4/3, Tổng thống Trump áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Canada và Mexico. Ông cũng đã tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và đe dọa tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tổng thống Trump cho rằng chính sách thuế quan của ông sẽ bảo vệ việc làm của người dân Mỹ.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp Mỹ cảnh báo sự bất ổn do các mối đe dọa áp thuế và chính sách thương mại thay đổi của Tổng thống Trump đang bắt đầu tác động tiêu cực đến nhiều ngành công nghiệp và khiến người tiêu dùng Mỹ cắt giảm chi tiêu từ hàng hóa thiết yếu đến du lịch. Chi tiêu tiêu dùng đóng góp tới 70% giá trị nền kinh tế Mỹ.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Các động thái áp thuế qua lại của ông Trump đối với các đối tác thương mại lớn đã đẩy các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vào tình trạng bất an, tăng thuế quan sẽ làm tăng chi phí đầu vào, buộc các công ty phải cảnh báo khả năng tăng giá, đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng kinh tế giảm.

Trong nhiệm kỳ đầu của mình, Tổng thống Trump từng áp thuế 25% với mặt hàng nhôm thép nhập khẩu. Nghiên cứu của Ủy ban Thương mại quốc tế (ITC) cho thấy thuế nhôm thép làm tăng giá nhập khẩu, kích thích các nhà tiêu thụ nhôm thép Mỹ sử dụng sản phẩm nội địa nhiều hơn. Nhu cầu tăng đẩy giá kim loại tăng, giúp các nhà chế tạo sắt thép Mỹ mở rộng sản xuất, mang lại mức tăng 2,25 tỷ USD giá trị sản lượng vào năm 2021.

Nhưng giá thành nhôm thép tăng khiến chi phí sản xuất cho các ngành công nghiệp sử dụng nhiều nhôm thép bị đội giá, dẫn tới sụt giảm tổng cộng 3,48 tỷ USD giá trị sản lượng, nhiều hơn mức tăng giá trị mà ngành công nghiệp sắt thép Mỹ thu được. Lần này, Tổng thống Trump tăng thuế quan đúng lúc lạm phát tăng trở lại, lên mức 3% trong tháng 1/2025, cao nhất kể từ tháng 6/2024.

Mặc dù Tổng thống Trump cho rằng các chính sách của ông chỉ tác động trong ngắn hạn, nhưng cuối tuần trước, những lo ngại về hậu quả kinh tế đã gia tăng sau khi ông từ chối dự đoán liệu các chính sách kinh tế đó có gây suy thoái hay không.

Ngày 11/3, chỉ số chứng khoán tổng hợp của các doanh nghiệp bán lẻ Mỹ S&P 500 mất 5.000 tỷ USD so với mức đỉnh đạt được vào tháng trước, thời điểm Phố Wall hoan nghênh phần lớn chương trình nghị sự của ông Trump. Chỉ số này đã giảm 13% trong năm 2025, xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 12 tháng.

Từ đầu tháng đến nay, S&P 500 đã mất hơn 7%, còn chỉ số công nghiệp Dow Jones và chỉ số Nasdaq Composite của các công ty công nghệ Mỹ lần lượt sụt giảm 6,8% và 10,2%. Hãng hàng không Delta Air Lines của Mỹ cảnh báo lo ngại về kinh tế của người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ đã gây tổn hại du lịch trong nước khiến giá cổ phiếu các hãng hàng không giảm. Các nhà bán lẻ lớn Walmart và Target cũng đã hạ thấp kỳ vọng khi rủi ro lạm phát và nỗi lo suy thoái gia tăng.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 9/3, Tổng thống Trump cho rằng kinh tế Mỹ có thể gặp xáo động chút ít trong giai đoạn chuyển dịch và các nhà đầu tư cũng như người tiêu dùng Mỹ không nên chỉ quan tâm thị trường chứng khoán.

Chưa biết tác động dài hạn của chính sách thuế quan thế nào, nhưng Pimco, công ty Mỹ quản lý tổng tài sản đầu tư tới 2.000 tỷ USD, đã nâng mức dự báo khả năng kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái năm nay lên 35%, từ mức 15% đưa ra tháng 12/2024.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.